E-ISSN: 2587-0351 | ISSN: 1300-2694
Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
Potansiyel Jeotermal Kaynaklar için Radyojenik Isı Üretiminden Sıcak Kuru Kayanın Belirlenmesi ve Isparta-Yakaören Örneği [Pamukkale Univ Muh Bilim Derg]
Pamukkale Univ Muh Bilim Derg. Baskıdaki Makaleler: PAJES-03502 | DOI: 10.5505/pajes.2019.03502

Potansiyel Jeotermal Kaynaklar için Radyojenik Isı Üretiminden Sıcak Kuru Kayanın Belirlenmesi ve Isparta-Yakaören Örneği

NURTEN AYTEN UYANIK1, Büşra Kurt2, Osman Uyanık2
1Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Mülkiyet Koruma Ve Güvenlik Bölüm
2Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği, Isparta

Jeotermal sistem, enerji açısından önemli bir kaynaktır. Enerji ihtiyacı yüksek olan ülkelerde “sıcak kuru kaya” kavramı daha da önem kazanmaktadır. Bu çalışmada radyoaktif verilerden yararlanarak sıcak kuru kaya niteliği taşıyabilecek yapı araştırması yapılmıştır. Bu amaçla gama-ışın spektrometre cihazı ile Isparta-Yakaören civarında uzun ömürlü doğal radyoaktif elementler olan K, U ve Th konsantrasyon verileri elde edilmiştir. Çalışma alanında 362 farklı noktada yerinde spektrometrik ölçümler yapılmıştır. Bu ölçümler sonucunda elde edilen U, Th ve K konsantrasyon değerleri kullanılarak radyojenik ısı üretim değerleri hesaplanmıştır. Daha sonra çalışma alanı için U, Th, K konsantrasyon ve radyojenik ısı üretim haritaları oluşturulmuştur. Haritalar yorumlanarak çalışma alanı jeotermal potansiyeli açısından tartışılmıştır. Çalışma alanındaki trakiandezit, tüf ve alüvyona ait ortalama radyojenik ısı üretimi sırasıyla 6.5μW/m3, 4.2μW/m3 ve 3.8μW/m3 olarak elde edilmiştir. Çalışma alanında özellikle trakiandezit kayasının yüksek ısı üretiminden ve bu kayacın geçirimsiz olması durumunda sıcak kuru kaya jeotermal kaynağı olarak geliştirmek için bir potansiyele sahip olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Uranyum, Toryum, Potasyum, Sıcak kuru kaya, Haritalar

Determination of the Hot Dry Rock from Radiogenic Heat Production for Potential Geothermal Sources and Example of Isparta-Yakaören

NURTEN AYTEN UYANIK1, Büşra Kurt2, Osman Uyanık2
1Isparta University of Applied Sciences, Vocational School of Technical Sciences, Isparta, Turkey
2Suleyman Demirel University Engineering Faculty, Geophysical Engineering, Isparta, Turkey

The Geothermal system is an important source in terms of energy. In countries with high energy requirements, the term “hot dry rock" becomes even more important. In this study, in a place where it can be a hot dry rock, field survey was conducted by using radioactive data. For this purpose, the data of K, U and Th concentration, which is long term natural radioactive elements, were obtained with gamma-ray spectrometer device around Isparta-Yakaören. In the study area, in-situ spectrometric measurements were performed at 362 different points. Radiogenic Heat production values were calculated by using the values of U, Th and K concentration obtained as a result of these measurements. Then, maps to evaluate of the study area were generated by using U, Th, K concentration and radiogenic heat production values. The study area was discussed in terms of geothermal potential by interpreted maps. The average radiogenic heat production values of the trachyandesite tuff and alluvium units in the study area were obtained as 6.5μW/m3, 4.2μW/m3 and 3.8μW/m3, respectively. It is thought that in the study area, especially from the high heat production of trachyandesite rock and this rock may have a potential to develop as a hot dry rock geothermal source if it is impermeable.

Keywords: Uranium, Thorium, Potassium, Hot dry rock, Maps



Sorumlu Yazar: Osman Uyanık, Türkiye
LookUs & Online Makale