Akarsu kývrýmlarýnda meydana gelen sekonder akýmlarýn etkisiyle taban topoðrafyasýnda deformasyonlar oluþmaktadýr. Bunun sonucunda, akarsu kývrýmlarýna yerleþtirilecek olan köprü ayaklarý ve mahmuzlar gibi yapýlarýn etrafýnda meydana gelen yerel oyulma derinlikleri, kanal kývrýmýnýn ~60º, ~130º merkez açýlarýnda ve kanalýn dýþ kenarýnda oldukça artýrmaktadýr. Bu sebeple, su yapýlarý etrafýndaki yerel oyulma derinliklerinin tespiti çalýþmalarýnda taban topoðrafyasýnýn belirlenmesi ve oyulma derinliklerine etkisinin araþtýrýlmasý oldukça önemli olmaktadýr. Bu çalýþmada, 180º’lik bir kanal kývrýmýnda, su yapýsý yerleþtirilmeden sadece akýmdan dolayý meydana gelen taban deformasyonlarý incelenmiþtir. Bunun için bir seri deney yapýlarak her 5º’lik merkez açýda kanal enkesiti boyunca taban seviyeleri ölçülmüþ ve taban topoðrafyasý çýkarýlmýþtýr. Yapýlan deneysel çalýþmanýn sonucunda, kývrýmýn giriþinde membadan gelen malzeme, taþýnan malzemeyi karþýladýðýndan pek fazla oyulma olmadýðý, ancak daha sonra gelen malzemenin yetersizliðinden dolayý oyulma derinliðinin arttýðý gözlenmiþtir. Kanal kenarlarýndan cidar etkisinin olmadýðý düþünülen kanal geniþliðinin % 20’si kadar içerideki bir hat boyunca ve akým ekseninde oluþan rölatif akým derinlikleri tesbit edilmiþ ve akýmýn etkisiyle meydana gelen taban topoðrafyasý çýkarýlmýþtýr. Sonuç olarak, kývrýmlý kanalda akýmýn etkisiyle oluþan taban topoðrafyasýna etki eden parametrelerin, engel yerleþtirildiðinde meydana gelen yerel oyulmalarýn oluþumunda da aynen etkili olduðu ve taban topoðrafyasýyla yerel oyulma derinliklerinin çok yakýn bir benzerlik gösterdiði görülmüþtür.

Çevreye zarar vermeyen doðal, temiz ve sürekli yenilenebilir enerji türlerinin baþlýcalarý, rüzgar, güneþ, biyolojik, su ve dalga enerjisidir. Dalga enerjisi, ilk yatýrým ve bakým giderlerinden baþka masrafý olmayan, girdi bedeli gerektirmeyen, doðaya her hangi bir kirletici býrakmayan, ucuz, temiz, çevreci ve büyük potansiyele sahip bir enerji kaynaðýdýr. Üç tarafý denizlerle çevrili Türkiye için de dalga enerjisi, enerji sýkýntýsý çektiðimiz þu günlerde ve ileriki yýllarda bir çözüm olabilecek durumdadýr. Bu baðlamda Batý Karadeniz (Akçakoca) bölgesinde beþ yýllýk gözlemsel çalýþmalar yapýlmýþ ve bölgenin dalga enerji potansiyeli hesaplanmýþtýr. Meteoroloji verilerinin incelenmesi neticesinde bölgedeki dalga enerjisi güç potansiyeli, mevcut teknolojik sistemler için yetersiz olarak gözükmektedir. Geliþen teknolojiyle birlikte üretilen yeni enerji dönüþtürücülerinin de geliþeceði gözünde bulundurularak, yetersiz olarak tespit edilen dalga enerjisi potansiyeli daha verimli bir þekilde deðerlendirilebilir. Bu çalýþma bundan sonraki araþtýrmalar için bir temel teþkil edebilecektir.

Betonarme inþaat maliyetleri içinde kalýp maliyetinin önemli bir payý bulunmaktadýr. Bu çalýþmada, kalýp için kullanýlan ahþap miktarýný minimize edebilmek amacýyla bir model geliþtirilmiþtir. Ayrýca, amaç fonksiyonu ve kýsýtlarý doðrusal olmayan, deðiþkenleri farklý birimlerde tamsayý deðer almasý gereken bu model için, bir çözüm algoritmasý önerilmiþ ve bu algoritmanýn bilgisayar programý yapýlmýþtýr. Geleneksel yaklaþýmla uygulamada pratik olarak kullanýlan kalýp malzemesi ve boyutlarý için bir uzman görüþ oluþturulmuþtur. Önerilen algoritma ile bulunan sonuçlarýn, uzman görüþlerden elde edilen sonuçlara göre % 20 daha az malzeme kullanýmý gerektirdiði ortaya çýkmýþtýr.

Bu çalýþmada Eskiþehir’de bulunan farklý beton santrallerinde anketler yapýlmýþtýr. Anketler yardýmý ile beton üretiminde kullanýlan kimyasal katkýlar hakkýnda bilgi toplanmýþtýr. Üretilen betonlarýn basýnç dayanýmlarý deðerlendirilerek, betonlarda farklý tür ve miktarlardaki kimyasal katký kullanýmýnýn sonuçlarý incelenmiþtir. Araþtýrmalarýn sonucunda betona ayný özelikleri kazandýrmak için kullanýlan kimyasal katkýlarýn birbiriyle karþýlaþtýrýlmasý yapýlmýþ ve ortam koþullarýna göre betona farklý nitelikler kazandýrdýðý belirlenmiþtir. Yapýlan araþtýrmalar bu deðiþikliklerin en çok ortam koþullarýndan (mevsim, sýcaklýk v.s.) kaynaklandýðýný göstermiþ ve kullanýcýlarý araþtýrýlan katkýlarý mevsimlik kullanýma göre sýnýflandýrmaya yönlendirmiþtir.

Biriktirme hazneleri, akarsuyun getirdiði zamana baðlý olarak sürekli deðiþen akým ile akýmýn kullanýlmak istendiði (enerji üretimi, sulama, akarsu ulaþýmý gibi) amaçlar için gerekli su miktarý arasýndaki dengesizliði belirli ölçüde gidermek için tasarlanýr. Hidrolojik açýdan, belirli bir ihtiyacý karþýlamak için akarsudan elde edilmesi gereken depolama hacmi; gelen akýmýn miktarý ve deðiþkenliðine, amaca (elde edilmek istenen su miktarýna) ve bu ihtiyacýn karþýlanmasýndaki güvenilirlik derecesine baðlýdýr. Biriktirme hazneleri tasarýmýnda çok sayýda yöntem kullanýlmaktadýr. Sunulan çalýþmada, sanal bir biriktirme haznesi için kapasite-verim–risk iliþkisi araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla, Büyük Menderes havzasý Çine çayý üzerinde bulunan EÝE-Kayýrlý (701) akým gözlem istasyonunda gözlenmiþ 63 yýllýk (1938–2000) aylýk ve yýllýk ortalama akým verileri kullanýlarak, minimum akým, Alexander, Dincer, Gould Gama, McMahon, Gould sentetik, aylýk su bütçesi, olasýlýk matris yöntemleri ile hazne kapasitesi hesaplanmýþ ve elde edilen sonuçlar irdelenmiþtir.

Fýrçasýz Doðru Akým Motorlarý (FSDAM) güç elektroniði ve kontrol teknolojisindeki geliþmelere baðlý olarak yüksek performanslý kontrol sistemlerinde yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. Anahtarlamalý kaynakdan beslenen bu motorlarda, salýným olmadan konum denetiminin yapýlmasý arzu edilen bir durumdur. Bu çalýþmada, yapýsýnýn basit olmasý nedeniyle bir oransal-türev (PD) denetleyici tasarlanarak, FSDAM’ýn sayýsal iþaret iþlemci tabanlý konum denetimi gerçekleþtirilmiþtir. Benzetim ve deney çalýþmalarýndan tasarlanan denetleyicinin, salýnýmsýz hýzlý bir dinamik cevaba sahip olduðu görülmüþtür.

Göl ve haznelerdeki akýntý yapýsý birçok dýþ etkene baðlý olarak deðiþmektedir. Oluþan akýntý yapýsýný gölün tüm noktalarýnda yerinde ölçümle belirlemek oldukça masraflý ve zordur. Bu nedenle, hýzlarý ve seviye deðiþimlerini bilgisayar ortamýnda belirleyen modeller geliþtirilmiþtir. Bu modeller kullanýlarak, oluþabilecek çevresel sorunlarýn önceden tahmin edilebilmesi ve su kirlilik konsantrasyonlarýnýn belirlenmesi için bir altyapý elde edilmiþ olur. Günümüzde göl ve haznelerin modellenmesinde üç boyutlu modellerin kullanýmý yaygýnlaþmýþtýr. Bu çalýþmada, Denizli’de bulunan Gökpýnar Baraj Gölü için Princeton Okyanus Modeli (POM) ile yapýlmýþ olan üç boyutlu hidrodinamik modellemenin sonuçlarý üzerinde Yapay Sinir Aðlarý (YSA) modeli uygulanarak göl içindeki bazý kesitler için çeþitli rüzgar yön ve hýzlarý altýnda oluþan hýz ve seviye deðiþimi deðerleri elde edilmiþtir. Oluþturulan YSA modeli, ayný kesitlere farklý rüzgar þartlarý altýnda tekrar uygulanmýþ ve sonuçlarýn POM sonuçlarýna uyum gösterdiði tespit edilmiþtir. Yapýlan karþýlaþtýrmalar neticesinde, model oluþturulmasý ve çözüm aþamalarýnda her iki yöntemin birbirine üstünlük saðladýðý unsurlar tespit edilmiþ ve belirtilmiþtir.

Ýstanbul Boðazý deniz trafiði yýllar itibariyle incelendiðinde hem gemi trafiðinde artýþ hem de taþýma miktarýnda artýþ gözlenmektedir. Bu durum Ýstanbul Boðazý’ndaki kaza riskini arttýrmaktadýr. Bölge denizyolu taþýmacýlýðýndan doðan pek çok yaþamsal, ekolojik ve ekonomik riske maruz kalmaktadýr. Bu olumsuzluklar kaza analizlerinin yapýlmasýný öncelikli hale getirmektedir. Kazalarýn yoðunluðunun maksimum ölçüde olduðunu ifade etmek için son yýllarda kaza ara noktasý terimi kullanýlarak kaza analizleri yapýlmaktadýr. Böylelikle kazalar açýsýndan öncelikli bölgelerin veya kesimlerin belirlenmesi tedbirlerin alýnmasýnda daha fazla fayda saðlayacaðý gibi, gereksiz kayýplarý da önleyecektir. Çalýþmada dar su yollarý, kanallar ve liman yönetimi için Deniz Trafik Mühendisliði anlayýþý ön planda tutularak kaza kara nokta analiz metotlarý ile Ýstanbul Boðazý’ndaki deniz (gemi) kazalarý için uygulama çalýþmasý yapýlarak riskli bölgeler belirlenecektir.

Bu çalýþmada, AISI 1030 çeliði bilgisayarlý sayýsal denetimli (BSD) torna tezgahýnda, soðutma sývýsý kullanýlmadan, kesme derinliði sabit tutularak (2 mm), deðiþik kesme hýzý ve ilerleme hýzý deðerlerinde kesme iþlemi gerçekleþtirilmiþtir. AISI 1030 çeliði kaplamasýz sementit karbür kesici takýmla iþlenerek, kesme parametrelerinden kesme hýzý ve ilerleme hýzý deðerinin yüzey pürüzlülüðüne etkisi araþtýrýlmýþtýr. Deneylerde, 0.25 - 0.45 mm/dev arasýnda beþ farklý ilerleme ve 100, 200 ve 300 m/dak kesme hýzý kullanýlmýþtýr. Ýlerleme deðerinin % 80 azaltýlmasýyla yüzey pürüzlülüðünde % 215 iyileþme saðlanmýþ, kesme hýzýnýn % 200 azaltýlmasýyla ise % yüzey pürüzlülüðünde % 13 iyileþme elde edilmiþtir.

Yapý çerçevelerinin idealleþtirilmesinde bazý sorular özel yorumlar gerektirir. Bunlarýn en önemlileri etkili açýklýk, etkili atalet momenti ve mesnet durumlarýdýr. Elastik çerçeve analizinde bir yapý genellikle kolonlar ve kat kiriþleri eksenlerinden geçen çizgiler olarak gösterilir. Gerçekte, kiriþlerin yüksekliði ve kolonlarýn geniþliði bu elemanlarýn boyu yanýnda çok da küçük deðildir. Diðer taraftan bunlarýn temiz açýklýðý, bu elemanlarýn düðüm noktalarý arasýndaki mesafeden daha küçüktür. Çerçeve analizinde, eksenler arasýndaki atalet momentinin sabit olmasýyla birlikte, elemanlarýn prizmatik olmasý genel kabulü tam olarak doðru deðildir. Kolonun kiriþi kestiði noktaya yani kolon yüzüne kadar kiriþ prizmatik olarak kabul edilebilir. Fakat bu noktadan kolon eksenine kadar, kiriþ oldukça büyük bir yüksekliðe sahiptir. Bu bölgede açýklýk ayný kalarak, atalet momenti sonsuz kabul edilebilir. Bunlara ek olarak, kolon boyutlarýnýn deðiþimi veya hatalý imalat nedeniyle kolon akslarýnda düþeyde eksantriklikler meydana gelir. Bu çalýþmada, düzlem çerçeve tipi yapýlarda kolon boyuna eksenlerinin seçiminin, kesit tesirlerine etkisi araþtýrýlmýþtýr.

Bu çalýþmada, çeþitli besleme boyutlarýndaki krom cevherinin kuru ve yaþ öðütme kinetikleri laboratuar ölçekli bir seramik bilyalý deðirmen kullanýlarak belirlenmiþtir. Ayrýca, özgül kýrýlma hýzý (Si) ve belirli bir boyutun altýna net üretim oraný üzerine pülp yoðunluðunun etkisi araþtýrýlmýþtýr. Krom cevherinin tüm boyut aralýklarýnýn kuru ve yaþ öðütülmesi birinci dereceden kýrýlma yasasýný takip etmektedir ve besleme boyutu irileþtikçe Si deðerleri artmýþtýr. Üstelik, bu farklý besleme boyutlarýn yaþ öðütülmesi kuru Si deðerleri ile karþýlaþtýrýldýðýnda 2.0-2.6 kat kadar daha yüksek Si deðerleri vermiþtir. Pülp yoðunluðunun öðütme iþlemine etkisi üzerine yürütülen deneysel çalýþmalardan, en yüksek özgül kýrýlma hýzý (Si) deðeri hacimce %45 katý pülp yoðunluðunda elde edilmiþtir. Ayný pülp yoðunluðu deðerinde, -75 µm tane boyutuna net üretim oraný da en yüksek deðere ulaþmýþtýr.

Bu çalýþmada, non-lineer gerilme-þekil deðiþtirme baðýntýsýna sahip malzemeden yapýlmýþ sonlu uzunlukta çubuktaki non-lineer elastik ve elastik-plastik dalga hareketi analiz edilmektedir. Elde edilen non-lineer kýsmi diferansiyel denklem yeni bir metot kullanýlarak iki non-lineer adi diferansiyel denkleme dönüþtürülmektedir. Sýnýr þartlarýný ve baþlangýç þartlarýný saðlayan analitik çözüm denklemlerin özel çözümlerinden elde edilmektedir. Çubuktaki gerilmeler, dalga hýzlarý ve yer deðiþtirmeler keyfi koþullar için bulunmaktadýr. Makalede iki farklý baþlangýç þartý ve sýnýr þartý gurubu önerilmektedir. Ýlk gurup halinde çözümde sýnýrlama gelirken, pratik açýdan daha manidar ikinci gurup sayesinde bu sýnýrlama kaldýrýlmaktadýr. Sunulan yöntem mühendislik malzemelerinden yapýlmýþ çubuklarýn elastik-plastik dalga hýzýna da uygulanabilmektedir. Sadece baþlangýç hýzýnýn mevcut olduðu durumda yarý sonsuz çubuk için geliþtirilmiþ Karman-Donnel teorisinin aksine, mevcut yöntem baþlangýç ve sýnýr þartlarýnýn her ikisinin de sýfýr olmadýðý sonlu uzunluktaki çubuklar için de kullanýlabilmektedir.

Ýçinde bir insan ve ofis mobilyalarý bulunan bir ofis odasý içindeki hava akýþ karakteristikleri deðiþik havalandýrma þartlarý altýnda sayýsal olarak araþtýrýlmýþtýr. Zamandan baðýmsýz, iki boyutlu korunum denklemleri sayýsal akýþkanlar dinamiði (SAD) kullanýlarak çözülmüþtür. Sonuçlar hýz vektör daðýlýmlarý ve sýcaklýk konturlarýna ilave olarak niceliksel hýz ve sýcaklýk daðýlýmlarý olarak sunulmuþtur. Oda içindeki nesneler, giriþ/çýkýþ konumlarý, giriþ hýzý ve kýþ/yaz þartlarýnýn hava daðýlýmýna etkileri incelenmiþtir. Mevcut sayýsal tahminlerden oda içinde bulunan nesnelerin önemli derecede iç hava hareketlerini deðiþtirdiði ve bunun neticesinde komfor þartlarýný etkilediði gösterilebilir.

Bu çalýþmada, kablo teoremine dayalý pasif dentrit elektriksel özelliklerinin benzetimi için geliþtirilen bir yazýlým tanýtýlmaktadýr. Üzerinden sinaptik bilgi taþýnan dentritler, sinir hücresinin yüzey alaný bakýmýndan en büyük bileþenidir. Dentritik nöronlar için kablo teoremi, sürekli pasif dentrit aðaç yapýsý içinde akým-gerilim iliþkilerini modellemektedir. Pasif kablo ve dentritlerle ilgili iyi bir yaklaþýklýk olan ve uyarýlabilir membranlar için önemli bir referans olan kablo teoremi kýsaca özetlenmektedir. Önerilen yazýlým, kullanýcý tarafýndan tanýmlanan dentrit aðaç yapýsýný oluþturmak için kullanýlabilmektedir. Kullanýcý, yazýlýmý kullanarak modeli detaylý olarak tanýmlayabilmekte, oluþturduðu dentrit aðacýný görüntüleyebilmekte ve dentrit aðacýnýn temel elektriksel özelliklerini inceleyebilmektedir.

Ýnsan saðlýðý ve gastrointestinal mikroflora arasýndaki iliþkiler son yýllarda oldukça fazla tartýþýlan bir konudur. Ýnsan gastrointestinal florasýnýn dengesi, çeþitli sebeplerle bozulduðunda bazý gastrointestinal rahatsýzlýklar ortaya çýkabilmektedir. Bazý intestinal rahatsýzlýklarýn önlenmesi ve tedavisinde kullanýlan fonksiyonel gýdalar en basit þekilde “temel beslenmenin yanýnda saðlýk üzerine olumlu etkileri olan gýdalar” olarak tanýmlanmaktadýr. Söz konusu fonksiyonel ürünlerin oldukça önemli bir kýsmýný probiyotikler oluþturmaktadýr. Probiyotikler ise intestinal mikrobiyal dengeyi saðlayarak ve geliþtirerek konakçý saðlýðýna yararlý etkiler saðlayan canlý mikrobiyal gýda katkýlarýdýr. Günümüze kadar probiyotik bakteri kültürlerinin taþýyýcýsý olarak kullanýlan en popüler gýda sistemleri yoðurt ve fermente süt gibi taze fermente olmuþ ürünler ya da anýlan bu ürünlerdekine eþdeðer sayýda canlý probiyotik ilave edilmiþ fermente olmamýþ ürünlerdir. Geniþleyen probiyotik ürün sýnýfý içinde yoðunlaþan çalýþmalarda, çok az sayýda araþtýrmacý ve süt iþletmesi yüksek sayýda probiyotik kültür içeren peynir çeþitlerinin üretimi konusunda çalýþmýþlardýr. Bu makalede öncelikle probiyotikler, peynir mikrobiyolojisi ve probiyotik peynir geliþtirme stratejileri ile ilgili temel hususlar anlatýlmýþ, son bölümde de probiyotiklerin peynire katýlmasý ile ilgili olarak yapýlan çalýþmalardan bazý örnekler verilmiþtir.

Bu çalýþmada, geleceðe yönelik tahminler yapabilmek amacýyla Türkiye’nin önemli büyük havzalarýndan biri olan Sakarya Havzasý’na ait aylýk yaðýþlarýn periyodik otoregresif modelleri (PAR) belirlenmiþ ve belirlenen model tiplerine ait matematiksel ifadeler elde edilmiþtir. Optimum modeller Akaike Bilgi Kriteri (AIC) deðerlerine göre seçilmiþtir. Her ne kadar AIC'de parametreler “en büyük olabilirlik yöntemi” ne göre hesaplanýyorsa da, bu çalýþmada, “momentler yöntemi” kullanýlmýþ; anýlan her iki parametre tahmin yönteminin vereceði sonuçlarýn karþýlaþtýrýlmasý diðer bir çalýþma kapsamýnda düþünülmüþtür. Seçilen modellerin uygunluk testleri Port Manteau testi ile artýk serilerin baðýmsýzlýðý kontrol edilerek yapýlmýþtýr. Her istasyon için seçilen modeller kullanýlarak tarihi serilerle ayný uzunluða sahip 50’þer adet sentetik seri üretilmiþ ve bu sentetik serilerle tarihi serilerin istatistiksel karakteristikleri (ortalama, standart sapma, korelasyon) karþýlaþtýrýlmýþtýr. 25 istasyona ait aylýk yaðýþlarýn periyodik otoregresif modellerinin belirlenmesi sonucunda PAR(0), PAR(1), PAR(2) ve PAR(3) olmak üzere 4 farklý PAR modeli elde edilmiþtir.

Þenil iplikler yaygýn olarak döþemelik kumaþlarda, örme kumaþlarda ve birçok kumaþ tipinde de dekoratif iplik olarak kullanýlmaktadýr. Þenil kumaþlar kullaným esnasýnda kolaylýkla aþýnýrlar. Bu da kumaþlarýn kullanýlabilirlik ömrünü azaltýr. Aþýnma sonucunda þenil ipliklerde havý oluþturan efekt ipliðinin uzaklaþmasý kilit ipliklerinin açýða çýkmasýna ve bu da þenil iplik görüntüsünün bozulmasýna sebep olmaktadýr. Bu nedenle, bu alanda yapýlan çalýþmalar malzeme tiplerinin ve makine parametrelerinin þenil ipliklerin ve bu iplikler kullanýlarak oluþturulacak olan kumaþlarýn aþýnma dayanýmlarýna olan etkilerinin araþtýrýlmasý ile ilgilidir. Bu makalede þenil ipliklerin aþýnma özelliklerinin örme, dokuma kumaþ ve iplik formunda tespit edilmesine yönelik deneysel çalýþmalar derlenmiþtir.

Yatay yüklü kazýklarýn deformasyon davranýþýný etkileyen en önemli etkenler zemin koþullarý, yükleme durumu ve sýnýr koþullarýdýr. Sonlu elemanlar yöntemleri bu etkilerin hepsinin göz önüne aldýðý için çok önemli analiz araçlarýdýr. Kazýklarýn yük-deformasyon davranýþýnýn doðruya en yakýn modeli üç boyutlu tasarýmlarla saðlanabilir. Bu çalýþmada sözü geçen etkileri ve üç boyutlu davranýþý dikkate alan analizler yapýlmýþtýr. Nümerik analizlerde farklý çaplardaki dairesel þekilli betonarme kazýk ve farklý elastik özelliklere sahip zeminler için deformasyon davranýþý elde edilmiþtir. Zemin özelliklerinin gerilme-deformasyon davranýþý üzerindeki etkisi üzerinde durulmuþtur.