Takviyeli plastikler ucuz, dayanýklý ve korozyona karþý duyarsýz malzemelerdir. Ancak bu malzemelerde yükleme sonucunda tabakalar arasýnda ayrýþma (delaminasyon) tehlikesi ortaya çýkmaktadýr. Katmanlar kayma kuvvetleri sonucunda birbirinden ayrýlmaktadýr. Katmanlar arasý kýrýlma takviyeli plastiklerin hem mukavemetini hem de direngenliðini düþürebilmektedir. Bundan dolayý delaminasyon mekanizmasýný anlamak ve öngörüde bulunabilmek büyük önem arz etmektedir. Bu çalýþmada farklý kalýnlýklardaki cam, karbon ve aramid takviyeli plastiklerden oluþan çok katmanlý taþýyýcýlarda kayma gerilmeleri analitik olarak incelenmiþtir.

Bu çalýþmada, 8/6 kutuplu, 4 fazlý, 3.44 kW gücündeki bir anahtarlamalý relüktans motor asansör yükünde kullanýlmýþtýr. Oluþturulan model asansör sistemi için bir sürücü tasarlanmýþ ve sürme sisteminde TMS320LF2407 sayýsal sinyal iþlemcisi kullanýlmýþtýr. Tasarýmý tamamlanan sürücü, bulanýk mantýk yöntemi kullanýlarak hýz denetim algoritmasý oluþturulan anahtarlamalý relüktans motor asansör yükü altýnda çalýþtýrýlmýþtýr.

Bu çalýþmada, Profibus-DP aðý kullanýlarak bir Bina Otomasyonu tasarlanmýþtýr. Tasarýmda; yangýn algýlama, hýrsýz algýlama, aydýnlatma, güç, nem ve sýcaklýk denetimi gerçekleþtirilmiþtir. Binada veriler katlarda bulunan denetim noktalarýnda toplanarak arabirimler vasýtasýyla Profibus-DP aðýna aktarýlmaktadýr. Binadan alýnan veriler ana denetim biriminde toplanarak binanýn tamamý denetim altýna alýnmýþtýr. Çalýþma sonucunda enerji tasarrufu, güç denetimi, güvenlik, ýsý ve nem denetiminde optimum verim saðlanmýþtýr.

Bu çalýþmada, binalarýn dýþ yüzeylerinin güneþ ýþýnýmýný yutma oranlarý, ýsý kazanç ve kaybý açýsýndan sayýsal olarak araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla yaz ve kýþ þartlarýnda farklý yönlere bakan bina duvarlarý ve çatýsý dikkate alýnarak tuðla ve beton yapý malzemeleri için dýþ yüzey yutma oraný 0’ dan 1’ e kadar 0.1’ lik bir oranla artýrýlarak ýsý akýlarý hesaplanmýþtýr. Bunun yaný sýra, dýþ yüzey yutma oraný 0.2, 0.5 ve 0.9 alýnarak, duvarýn dýþ yüzeyinde artan yalýtým kalýnlýklarýna göre ýsý kazanç ve kayýplarý hesaplanmýþtýr. Elde edilen sonuçlar grafikler halinde sunulmuþtur.

Bu çalýþmada, çapraz takviye edilmiþ kare delikli termoplastik levhalarda ýsýl gerilme analizi yapýlmýþtýr. Çelik fiberlerle takviye edilmiþ, tabakalý ve ortasýnda kare delik bulunan kompozit levhalara ýsýl yük olarak, üniform sýcaklýk daðýlýmý seçilmiþtir. Oryantasyon açýsý olarak simetrik ve antisimetrik düzenleme yapýlmýþtýr. Analizde, sonlu elemanlar metodu kullanýlmýþtýr. Bu amaçla, çözüm ANSYS programý kullanýlarak yapýlmýþtýr. Üniform sýcaklýk yükü olarak 40 oC ve 80 oC arasýndaki çeþitli sýcaklýk deðerleri seçilmiþtir. Isýl analizlerden elde edilen sonuçlar þekillerde ve tablolarda gösterilmiþtir.

Lifli beton, donatýsýz betondan farklý mekanik ve fiziksel özelliklere sahip bir kompozit malzemedir. Lifli betonun en önemli mekanik özeliklerinden birisi enerji yutabilme kapasitesidir. Tokluk olarak da adlandýrýlan bu özellik, yük-sehim eðrisinin altýnda kalan alan ile ifade edilir. Çatlak direnci, düktilite, darbe direnci gibi birçok malzeme özelliði enerji yutabilme kapasitesi ile iliþkilidir. ASTM C 1018 ve JSCE SF-4’e göre yapýlan tokluk hesaplamalarý bir eksenli eðilme deneylerine göredir. Oysa; köprü tabliyeleri, park sahalarý, havaalaný kaplamalarý vb. yapýlarda sýkça uygulanan lifli beton, bu elemanlarda plak davranýþýna sahiptir. Bu çalýþmada , tokluk ASTM C 1018 ve JSCE-SF4 ’e göre kiriþ testlerinden hesaplanarak, donatýsýz ve çelik lifli betonun enerji yutma kapasiteleri karþýlaþtýrýlmýþtýr. Tokluk hesabýnda kullanýlan iki metodun birbirine göre deðerlendirmesi yapýlmýþtýr. Ayrýca, iki eksenli eðilme altýnda,donatýsýz ve çelik lifli beton plak numunelerin davranýþlarý her bir numunenin deneylerinden elde edilen yük-sehim diyagramlarý aracýlýðýyla karþýlaþtýrýlmýþtýr.

Geleneksel sertleþtirme yöntemlerine kýyasla, borlamanýn pek çok avantajý vardýr. Yüzeyde oluþan borür tabakasý, yüksek sertlik deðerleri ve yüksek sýcaklýklarda sertliðini korumasý yanýnda, iyi aþýnma, oksidasyon ve korozyon dayanýmý gibi üstün özelliklere sahiptir. Ýþlem çelik, dökme demir, dökme çelik, nikel alaþýmlarý, kobalt alaþýmlarý, sermetler vb çok geniþ bir malzeme grubuna uygulanabilir. Bu çalýþmada borlama yöntemleri, çeliklerde oluþan bor tabakasý ve özellikleri ile bor tabakasýna etki eden faktörler incelenmiþtir.

“Ýçten yanmalý motorlarda, yakýt tüketimi ve egzoz emisyonlarýný en az düzeye indirme çalýþmalarý, çift yakýtla çalýþan motorlar üzerine yapýlan çalýþmalarýn baþlangýç noktasýný oluþturmaktadýr. Bu çalýþmada çift yakýt (benzin + SPG) kullaným oranýna baðlý olarak yanma ürünlerinin deðiþimi, bir bilgisayar programý kullanarak hesaplanmýþ ve elde edilen sonuçlar yorumlanmýþtýr.

TS 687’de verilen Beckman Termometresi ve Isotermal olan ToniCAL kalorimetresi yöntemleri kullanýlarak ayný tip çimentonun hidratasyon ýsýlarý bulunmuþtur. Çimentonun Hidratasyon ýsýsýnýn belirlenmesinde, ýsýnýn kesintisiz saptanmasý ve hesaplamalar otomatik olarak yapýldýðýndan kullanýmý kolaydýr. Bu yöntemi sabit ýsýdaki hidratasyonun incelenmesinin söz konusu olduðu hallerde çimentonun hidratasyon ýsýsýnýn bulunmasýnda çok yararlý bir yöntemdir. ToniCAL Kalorimetresinde, çimento ile su arasýndaki reaksiyon izlenmektedir. Kalorimetre yönteminde hidratasyon ýsýsýnýn deðiþimi de gözlemlenebilmektedir. Bu çalýþmada her iki yöntemle de bulunan hidratasyon ýsýlarýnda büyük farklýlýklarýn görülmediði ortaya konulmuþtur.

Bu çalýþmada iç içe borulu ýsý deðiþtirgecinde farklý delik sayýlý dönme üreticilerin ýsý transferine ve basýnç düþüþüne etkisi deneysel olarak araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla deðiþtirgecin 60 mm çapýndaki iç borunun giriþine 55º kanat açýsýna sahip ve kanatlarýnda birer, ikiþer, üçer ve dörder adet dairesel delikler bulunan dönme üreticiler yerleþtirilerek deneyler yapýlmýþtýr. Bunlar iç borunun giriþine rahat takýlýp sökülebilecek þekilde dizayn edilmiþlerdir. Ýç borunun içinden sýcak akýþkan olarak hava, iç borunun dýþýndan ise soðuk akýþkan olarak su geçmektedir.

Gýda muhafazasý, gýda maddelerinin mikrobiyal bozulmalara karþý korunmasý veya gýda güvenliðini tehdit edici unsurlara karþý korunmasý için yapýlan sürekli bir mücadeledir. Daha besleyici, yüksek duyusal kalitede daha taze gýda ürünlerine artan müþteri talebinin karþýlanmasý ve kabul edilebilir bir raf ömrü elde edebilmek için yapýlan çalýþmalar, son on yýllýk dönemde, özellikle ýsýl iþlem içermeyen (non-thermal) inaktivasyon teknikleri üzerine yoðunlaþmýþtýr. Yapýlan çalýþmalarda; iyonize radyasyon, yüksek hidrostatik basýnç (YHB), vurgulu elektrik alaný, yüksek basýnç homejenizasyonu, UV ýþýnlama vb. inaktivasyon teknikleri incelenmektedir. Araþtýrmalarýn çoðu, YHB sistemleri ve uygulamalarý üzerine yoðunlaþmýþ olup, bu makalede YHB sistemlerinin detaylý bir incelemesi yapýlmýþtýr.

Dokuma kumaþ kalitesi iplik özelliklerinden baþlayarak dokuma hazýrlýk ve dokuma sýrasýndaki iþlemlerin tümüne baðlý olarak oluþur. Ham ya da bitmiþ kumaþlarýn hata kontrolü ýþýklý kontrol masalarýnda manuel ya da otomatik olarak yapýlýr. Kumaþlarýn görüntü analizi yöntemiyle de kontrol edilebilmesi mümkündür. Böyle bir sistemde, kontrol edilecek kumaþýn görüntüsü bir video kamera ile alýnarak kaydedilir ve belleðe alýndýktan sonra bilgisayar tarafýndan çeþitli iþlemlerden geçirilerek kontrol edilir. Günümüzde sinir aðlarý, bulanýk mantýk, dalgacýk tabaný modeli temeline dayanan otomatik kumaþ kalite kontrol sistemlerinden de faydalanýlmaktadýr. Bu çalýþmada manuel kumaþ kontrolü ile otomatik ve on-line kumaþ kontrol sistemlerinin avantaj ve dezavantajlarý karþýlaþtýrmalý olarak verilmiþtir.

Bu çalýþmada, mikrodenetleyici tabanlý bir güneþ takip sistemi önerilip gerçeklenmiþ ve test edilmiþtir. Sunulan tasarým, sistemin kurulmuþ olduðu coðrafik bölgeden baðýmsýz olarak çalýþabilmektedir. Sistem, güneþ ýþýðýnýn güneþ panelleri yüzeyine dik gelmesini saðlamak için güneþin konumunu test edip güneþ panellerinin hareketini kontrol eder. Geliþtirilen güneþ takip sistemi güneþi, yükselti ve açýklýk düzlemlerinin her ikisinde de izleyebilmektedir. Tasarýma, bilgisayar tabanlý sistem gözetleme birimi de ilave edilmiþtir.

Biyotit granitoidler baþlýca kuvars, biyotit, plajiyoklas, K-feldispat, muskovit nadiren amfibol içerirler. Tali bileþen olarak apatit, zirkon, allanit ve ikincil olarak klorit ve serisit içerirler. Anklavlar baþlýca plajiyoklas, amfibol, ojit, biyotit, tali bileþen olarak sfen, zirkon ve ikincil olarak kalsit ve epidot minerallerini içerirler. Metalumino bileþimli anklav içeren, granitoidler S-tip granitlere ait kimyasal ve mineralojik özellikler gösterirler: peralumino (A/CNK oraný >1.15) bileþim ve muskovit minerali. Granitoidler büyük iyonlu litofil element (BÝLE) ve hafif nadir toprak elementlerce (HNTE) zenginleþme ve aðýr nadir toprak elementlerce fakirleþme (ANTE) sunarlar. Bu durum granitoidlerin kabuk ergimesiyle oluþtuðunu, negatif Eu anomalisi ve büyük iyon litofil elementlerince zenginlik göstermeleri plajiyoklaslarýn fraksiyonlaþmada etkisini göstermektedir. Anklavlarda büyük iyonlu litofil element (BÝLE) zenginleþmesi, yüksek alan enerjili elementlerde (YAEE) fakirleþme, nadir toprak element (NTE) daðýlýmlarýnda yataya yakýn desen vermeleri ve negatif Eu anomalisi göstermeleri, anklavlarýn litosferik mantodan kaynaklandýðýný ve hornblend, plajiyoklaslarýn fraksiyonlaþmada etkisini göstermektedir. Arazi, petrografik ve jeokimyasal verilere dayanarak, volkanik yay özellikli granitlerin mafik magmanýn kabuða sokulmasý ve muhtemelen kabuk kalýnlaþmasý ile oluþtuðu ve mafik magma ile fiziksel olarak karýþarak anklavlarý oluþturduðu ileri sürülmüþtür.

Bu çalýþmada, patlama, araç çarpmasý, yetersiz veya yanlýþ tasarým gibi özel nedenlerle meydana gelebilecek kolon kýrýlmalarýnýn ortogonal çerçeveli betonarme binalarýn iç kuvvetleri üzerindeki etkileri incelenmiþtir. Hesaplar SAP2000 yapý analiz programý ile tamamen statik koþullar altýnda yapýlmýþtýr. Ele alýnan tipik bir çerçeveli sistemde, önce dolgu duvarsýz durum için çeþitli kolon kýrýlma senaryolarý düþünülerek sistemin iç kuvvetleri belirlenmiþ ve bunlar hasarsýz durumdakilerle karþýlaþtýrýlmýþtýr. Benzer hesaplar daha sonra yýðma dolgu duvarlarýn mevcut olmasý hali için yapýlmýþtýr. Analiz sonuçlarý, kolon kýrýlmalarýnýn etkilerinin bu kolonlarýn üzerinde bulunduðu birbirine dik akslardaki komþu kolon ve kiriþler üzerinde yoðunlaþtýðýný göstermiþtir. Ayrýca, dolgusuz çerçevelerde, kýrýlan kolonlara baðlý olan kiriþlerin eðilme momenti kapasiteleri aþýlýrken, yýðma dolgu duvarlý çerçevelerde duvarlarýn sistem elemanlarýna önemli desteklerinin olduðu ve kiriþ kapasitelerinde aþýlma olmadýðý belirlenmiþtir.

Ülkemizin elektrik enerjisi ihtiyacýný karþýlamada termik santrallarýn payý % 61’dir. Termik santrallarda kullanýlan fosil yakýtlarýn hýzla tükenmesi, yakýt tasarrufunun önemini ortaya koymaktadýr. Bu çalýþmada termik santrallarda kazan besleme suyunun, düþük sýcaklýklý jeotermal kaynaklardan yararlanarak ön ýsýtýlmasýnýn, santral genel verimi ve yakýt tasarrufu üzerindeki etkileri incelenmiþtir. Yapýlan analizlere göre bir termik santralda, jeotermal ön ýsýtma ile saðlanacak verim artýþý % 2-4 aralýðýnda olmaktadýr. Bu çalýþmada incelenen ve klasik Rankine çevrimine göre çalýþan bir kömür yakýtlý termik santralýn, jeotermal ön ýsýtma ile yýllýk parasal yakýt tasarrufu yaklaþýk olarak 1 milyon US$ ve verim artýþý da % 4.1 olmaktadýr.

Bu çalýþmada konuþma iþaretinin incelenmesi ve son günlerde en popüler tanýma yöntemi olan Yapay Sinir Aðlarýný (YSA) kullanarak Türkçe sesli harflerden kimlik tanýma uygulamasý yapýlmýþtýr. Tanýma iþlemi genellikle, iþaretin iþlenmesi, belirgin özelliklerinin çýkarýlmasý ve bunlarýn karþýlaþtýrýlmasý safhalarýndan oluþmaktadýr. Alýnan ses örnekleri ses kartýnýn özelliðine göre örnekleme yapýlarak sayýsal veri þekline dönüþtürülmüþtür. Ses analizi aþamasýnda, tüm ses verilerindeki tekrar eden periyotlar ve gürültüler hamming pencereleme metodu kullanýlarak kýrpýlmýþ ve sesin özniteliðini temsil eden kýsmý elde edilmiþtir. Analiz edilen ses verilerinin özniteliðinin bulunmasý için LPC (doðrusal öngörü analizi) ve DFT (ayrýk fourier dönüþümü) metodlarý kullanýlmýþtýr. Kimlik tanýma iþlemi için kullanýlan 28 parametrenin 12 si LPC, 16 sý da DFT metodu ile elde edilmiþtir. Yapay Sinir Aðlarýnda eðitme ve test için konuþmacýnýn sesini temsil eden bu 28 parametre kullanýlmaktadýr. YSA yapýsý için çok katmanlý algýlayýcý modeli, eðitim için de genelleþtirilmiþ delta kurallý hatanýn geriye yayýlmasý algoritmasý kullanýlmýþtýr. 7 farklý kiþiden alýnan ‘a’ sesli harfinin öznitelikleri bulunmuþ ve bunlar sesli harfin alýndýðý kiþiyi bulacak þekilde oluþturulan YSA mimarisi eðitilmiþtir. Daha sonra eðitim setinde olmayan verilerle YSA nýn baþarýsý test edilmiþ, kabul edilebilir bir hata ile iyi sonuçlar elde edilmiþtir.

Bu çalýþmada, baðýmsýz deðiþkenler olarak, yaðýþ, akýþ ve buharlaþmanýn etkisiyle, baðýmlý deðiþken olan yeraltý su seviyesindeki (YSS) deðiþimin, bulanýk mantýk ile modellenmesi araþtýrýlmýþtýr. Çalýþmada, Akarçay havzasý içerisinde yer alan Afyon alt havzasýna ait 6 gözlem istasyonundan alýnan 1977-1989 yýllarýna ait toplam 936 adet veri kullanýlmýþtýr. Ýstasyonlarýn aylýk ortalama verileri kullanýlarak, YSS’deki deðiþim bulanýk mantýk yaklaþýmý ile modellenmiþtir. Bulanýk mantýk yaklaþýmýndan elde edilen sonuçlar ile istasyonlardan alýnan verilerin aylýk ortalama deðerlerinin birbirine çok yakýn olduðu görülmüþtür.