Bu makale, iki ve üç görünüsle ifade edilen prizmatik parçalarýn otomatik üç boyut (3B) modellerini olusturma konusunu incelemekte ve bu amaçla gelistirilen bilgisayar temelli bir yaklasýmý tanýtmaktadýr. Bu yaklasým; 2B görünüslere ait verilerin yorumlanmasý ile üç boyut (3B) unsurlarýn belirlenmesi ve bunlarýn hacimsel kesistirilmeleri ile üç boyut (3B) modellerinin olusturulmasý esasýna dayanmaktadýr. Bu amaçla bir dizi kural tanýmlanmýs ve uzman sistem kullanýlarak bir bilgisayar programý gelistirilmistir. Gelistirilen bu program ile, köse cep ve kapalý kanal gibi unsurlarýn olusturulmasý etkin olarak yapýlabilmektedir. Çalýsmadaki diger bir yenilik ise, tam ve yarým kesit görünüslerden de otomatik katý modeller elde edilmesidir.

Bu çalýsmada, adým kýrýlma indisli tekli dalga kýlavuzlu lazerde veya adým kýrýlma indisli tekli dalga kýlavuzunda hapsedilmis elektron ve delik gibi tasýyýcýlara ait enerji özdegerlerinin fonksiyonlarý olan bazý parametrelere baglý normalize frekans ve özellikle normalize yayýlým sabiti gibi tasarým parametreleri elde edilmistir. Adým kýrýlma indisli tekli dalga kýlavuzunun veya adým kýrýlma indisli tekli dalga kýlavuzlu lazerin aktif ve gömlek bölgeleri için optik güç ve olasýlýk nicelikleri ile ilgili bazý optik ifadeler, bu parametreler cinsinden incelenmistir. Arastýrmalar bu parametreler cinsinden yapýlmýstýr ve de teorik olarak en düsük çift ve tek modlu optik elektrik alan dalgalarý için ayrý ayrý hesaplanmýstýr. Çift ve tek elektrik alan dalgalarý için, adým kýrýlma indisli tekli dalga kýlavuzlu lazerlerde bazý önemli büyüklüklere ilave olarak özellikle sogurma ve kayýp katsayýlarý degerlendirilmistir.

Çamardý çevresinde, Nigde masifi Paleozoyik-Mesozoyik yaslý mermer, gnays, amfibolit ve kuvarsitlerden olusmaktadýr. Yüksek dereceli bu metamorfitler Üçkapýlý granodiyoriti tarafýndan kesilmekte ve temele ait söz konusu kayaçlar, Paleosen-Eosen yaslý ve çok düsük derecede metamorfizmaya ugramýs örtü birimleri tarafýndan örtülmektedir. Paleosen-Eosen yaslý örtü birimleri, Ulukýsla havzasýnýn kapanmasýna baglý olarak, ilk evresinde temel kayaçlarý ile beraber olmak üzere en az üç evreli deformasyon (D1, D2, D3) ile kývrýmlanmaya ve çok düsük derecede metamorfizmaya ugramýstýr. Söz konusu çok evreli deformasyon, yörede yaygýn olarak genelde mostra ölçekli ekstensiyonel damar sistemleri gelistirmistir. Damarlarýn iç kesimi genellikle lifsi sekilli mineral dolguludur. Lifsi minerallerle dolgulanmýs damarlarýn büyük bir çogunlugu sintaksiyal, antitaksiyal ve ataksiyal özelligindedir. Damarlardaki lifsi mineraller, yörede dönmeli tarz ilerleyen deformasyonu belgeleyecek sekilde bükülmüstür. Lifsi minerallerin yapýsal analizleri, dönmeli deformasyon esnasýnda, yöredeki en büyük uzama yönünün (deformasyon elipsoidinin X-ekseninin) D1-evresinde kuzeydogu-güneybatý gidisli oldugunu göstermekte ve tektonik tasýnmanýn büyük bir olasýlýkla kuzeydogudan güneybatýya dogru gelistigini belgelemektedir.
lerleyen deformasyona baglý olarak, D2- evresinde ise en büyük uzama yönü kuzeykuzeybatýgüneygüneydogu yönleminde saat ibresinin tersi yönünde dönme göstermistir.

Bu çalýsmada, bir dip klapesinin döküm teknigi ile üretilen ana parçalarýnýn minimum agýrlýk için tasarým optimizasyonu yapýlmýstýr. Çalýsma, dip klapesinin iki ana parçasýnýn hacimlerini azaltmak suretiyle döküm maliyetlerinin düsürülmesine odaklanmýstýr. Çalýsmada ANSYS® sonlu elemanlar paket programý kullanýlmýstýr. Optimizasyon asamasýnda kullanýlan parametrik ölçüler, üretici firmanýn tasarým kriterleri ve ilgili standartlar incelenerek belirlenmistir. Ana parçalarýn hesaplanan optimum boyutlarý kullanýlarak dip klapesinin nihai tasarýmý tamamlanmýstýr. Optimizasyon çalýsmasý sonucunda, dip klapesinin her iki ana elemanýnda % 8,5 civarýnda agýrlýk azalmasý saglanmýstýr.

Bu çalýsmada,
zmir ili Bornova ilçesindeki Ege Üniversitesi Günes Enerjisi Enstitüsü bünyesinde kurulan bir yenilenebilir enerji sisteminin elektrik akýsýný kontrol eden bir mikroislemci kartý tasarlanmýs ve bilgisayar yazýlýmý gelistirilmistir. Bu amaçla, anahtarlama görevi yapan güç elektronigi devre elemanlarýnýn bulundugu ayrý bir elektronik kartýn kontrol islemini üstlenen PIC18F452 mikrodenetleyicisi kullanan bir elektronik devre gerçeklestirilmistir. Piyasadaki standart kontrol kartlarý tek seviyeli eviricilerin anahtarlanmasýna olanak saglamaktadýr. Gelistirilen kontrol kartý ise çok seviyeli eviricilerle çalýsmak üzere tasarlanmýstýr. Bunun yaný sýra, günes enerjisi panellerinin verimleri oldukça düsük oldugundan, günes panellerinin maksimum güç noktasýnda (MPP) çalýstýrmak çok önemlidir. Bu yüzden, tasarlanan kontrol kartý üzerinde MPP algoritmasý da bulunmaktadýr. Ayrýca, tasarlanan kontrol kartýnýn üzerinde RS232 seri haberlesme arabirimi mevcuttur. Böylece, kontrol kartý üzerinde gerçeklestirilen tüm fonksiyonlarýn kullanýcýnýn istegine göre bir bilgisayar yazýlýmý aracýlýgý ile seçilebilmesine ve istenirse kullanýcýya rapor olarak verilebilmesine olanak tanýnmýstýr. Son olarak, gelistirilen kontrol kartýnýn, gelistirdigimiz yazýlým ile haberlesebilmesi için bir komut seti olusturulmustur. Böylece, kendi kontrol kartýný gelistirmek isteyen veya daha görsel bir yazýlým gelistirmek isteyen diger arastýrmacýlar için ortak bir taban olusturulmasý hedeflenmistir.

Bu çalýsmada ince cidarlý basýnçlý tüplerde ASTM standartlarýnda belirtilen iki farklý çelik için basýnç etkisi altýnda gerilme analizi yapýlmýstýr.
ki boyutlu ve üç boyutlu sonlu elemanlar modelleri Ansys 9.0 yardýmýyla olusturulmus, üç boyutlu model tasarým yönünden iki farklý sekilde incelenmistir. Maksimum gerilme kriteri yardýmýyla patlama basýnçlarý bulunmus, tüp üzerindeki hasarlý bölgeler belirlenmistir. Hasar sonuçlarý Von Mises kriteri sonuçlarý ve standartlardan elde edilen analitik sonuçlarý ile karsýlastýrýlmýstýr.
nce cidarlý basýnçlý tüplerin sonlu elemanlar analizinde olusturulan modelin, tasarýmsal etkilerin etkinligi ortaya çýkmýstýr. Analize dayalý patlama basýncý sonuçlarý standartlardan elde edilen analitik sonuçlara göre daha yüksek bulunmustur.

Karmasýk bilimsel problemlerin etkin olarak çözümlenmesinde yüksek basarýmlý hesaplama teknikleri kullanýlmaktadýr. Kutup dengeleme problemi, yapay zeka alanlarý içerisinde önemli yer tutan robotbilim dalýnýn en temel ölçüm araçlarýndan biridir. Bu çalýsmada kutup dengeleme problemi, Yapay Sinir Agý (YSA) ve yüksek basarýmlý hesaplama teknigi kullanýlarak çözülmüstür. Kutbu (çubugu) dengede tutmayý saglayan kuvvetin bulunmasýnda kullanýlan destekleyici ögrenme yöntemini temel alan algoritma paralel ortama aktarýlmýstýr. Gerçeklestirimde C programlama dili ve paralel hesaplama teknigi için Mesaj Geçme Arayüzü kullanýlmýstýr. Bir YSA modeli olan Öz-örgütlemeli Harita Agý’na ait yapay sinir hücre dügümleri ve agýrlýklarý her biri dört çekirdekli altý adet (toplamda yirmi dört) islemciye sahip bir sunucu bilgisayardaki islemcilere dagýtýlarak, farklý sinir hücre sayýlarý için performans degerleri elde edilmistir. Yöntemin basarýsý sonuçlar üzerinden tartýsýlmýstýr.

Bu çalýsmada, tek simetri eksenli (monosimetrik) ve açýk kesitli bir Euler-Bernoulli kirisinin baglasýk (coupled) egilme-burulma serbest titresim analizi dinamik transfer matrisi metodu (DTMM) ve sonlu elemanlar metoduyla (SEM) gerçeklestirilmistir. Her iki yöntemle elde edilen sayýsal sonuçlar karsýlastýrýldýgýnda ayný eleman sayýsý için SEM ile bulunan dogal frekanslarýn analitik çözümle bulunan kesin sonuçlara daha yakýn oldugu görülmüstür. Bunun sebebi SEM için seçilen sekil degistirme fonksiyonlarýnýn kirisin gerçek sekil degistirmesini daha iyi temsil etmesidir.
slemci zamaný (cpu time) açýsýndan bir kýyaslama yapýldýgýnda yeterince dogru dogal frekanslarýn DTMM ile daha kýsa sürede elde edildigi gözlenmistir. DTMM’nin bu avantajý hesaplama sýrasýnda kullanýlan transfer matrisi boyutlarýnýn artan eleman sayýsýyla degismemesinden kaynaklanmaktadýr. Hâlbuki SEM’de karakteristik köklerin hesabýnda kullanýlan katsayýlar matrisinin boyutlarý eleman sayýsýyla artýs göstermektedir, dolayýsýyla hesaplama zamaný uzamaktadýr. DTMM ile mod sekilleri de yeterince hassas bir sekilde elde edilebilmektedir. Ayrýca, modelleme sýrasýnda ara islemlere ait teferruatýn DTMM’de SEM’e kýyasla daha az olmasý da bu metodun bir üstünlügüdür. DTMM’nin belirtilen üstünlükleri bu çalýsmada dikkate alýnan kirislerden olusmus kafes yapýlarda SEM yerine DTMM’nin daha avantajlý olabilecegine de isaret etmektedir.

EULER, 1744 yýlýnda sabit enine kesitli çubuklarýn kritik burkulma kuvvetlerini, çubuk agýrlýgýný ihmal ederek hesaplamýstýr. Daha ekonomik çubuklar için, çubuk agýrlýgýnýn da dikkate alýnmasý ve çözüm yapýlmasý gerekir. Literatürde, 10 degisik mesnetleme durumu için çubuk agýrlýgý da dikkate alýnarak hava ortamýnda kritik burkulma kuvvetleri ve asimptotik burkulma kuvvetleri hesaplanmýs ve bu kuvvetlerden hareketle 4 mesnetleme durumu için sudaki kritik kuvvetlerin bulunabilecegi, diger 6 mesnetleme durumuna ait sudaki kritik burkulma kuvvetlerinin ise hava ortamýndakinden hesaplanamayacagý belirtilmistir. Bu çalýsmada, bugüne kadar kritik burkulma kuvvetleri hesaplanmamýs, su içerisinde, üst ucu ankastre mesnetli alt ucu ankastreli kayýcý mesnetli çubuk için çözüm verilmistir.

Siklonlar içinde katý parçacýklar bulunan bir gaz akýmýnýn sýnýrlarý belli bir girdaba dönüstürülmesi sonucu meydana gelen merkezkaç kuvveti ile katýnýn gazdan ayrýlmasý isleminde kullanýlan sabit parçalý cihazlardýr. Basit yapýlý olmasý, yüksek sýcaklýk ve yüksek basýnç gibi agýr sartlarda çalýsmasý siklonlarýn en büyük avantajlarýdýr. 5 µm’den küçük partiküllerde veriminin düsük olmasý ise dezavantajýdýr. Siklonlarda mühendislik açýsýndan iki önemli parametre vardýr. Bu parametreler, siklon basýnç kaybý ve toz tutma verimidir. Bunlardan siklon basýnç kaybýnýn ekonomi açýsýndan önemi vardýr. Bunun nedeni siklon basýnç kaybýnýn fan gücünü etkilemesidir. Siklonlarda basýnç kaybý siklon giris kesitinde, siklon iç duvarýnda ve siklon çýkýs borusu yani dalma borusunda meydana gelir. Bu çalýsmada tegetsel girisli ters akýslý siklonlardaki dalma borusu çap degisiminin basýnç kaybýna etkisi deneysel olarak incelendi.

Bu çalýsmada, tekil temellerin optimum geometrik boyutlarýnýn bulunmasý için, bir Genetik Algoritma (GA) programý gelistirilmistir. Tekil temellerin boyutlarýnýn el veya bilgisayarlý çözümlerinde, tecrübeli bir tasarýmcý tarafýndan baslangýçta yaklasýk temel boyutlarýnýn tahmin edilmesi zorunlulugu bulunmaktadýr. Baslangýç temel boyutlarýnýn tahmininden sonra, uzun zaman alan deneme-yanýlma prosedürü takip edilerek boyutlar bulunmaktadýr. Gelistirilen GA programýnda baslangýç temel boyutlarýnýn tahmin edilmesine gerek kalmadan, tekil temel hacmi minimize edilerek, en uygun temel boyutlarý çok kýsa sürede bulunmaktadýr. Klasik metotlarýn aksine, GA temel taban boyutlarý ile yüksekligini eszamanlý olarak hesaplamaktadýr.

Bu çalýsmada, silis dumaný katkýlý karbon lif takviyeli hafif betonun mekanik özellikleri üzerine yüksek sýcaklýgýn etkisi incelenmistir. Bu amaçla, çimento agýrlýgýnýn % 10’u oranýnda silis dumaný, CEM I 42,5 N tipi çimento, Elazýg yöresi bazik karakterli pomza agregasý ve çimento agýrlýgýnýn % 0,5 oranýnda karbon lif kullanýlarak hafif beton numuneler hazýrlanmýstýr. Yüksek sýcaklýgýn hem silis dumanlý hem de karbon lifli hafif betonun fiziksel ve mekanik özellikleri üzerine yaptýgý etkileri gözlemek için, silis dumansýz hafif beton, silis dumansýz karbon lifli hafif beton, silis dumanlý hafif beton ve silis dumanlý lifli hafif beton olmak üzere 4 farklý seri hazýrlanmýstýr. 365 günlük yasa erisen numuneler 1saat süreyle 250, 500, 750 ve 1000 °C sýcaklýklara maruz býrakýlmýslardýr. Numuneler oda sýcaklýgýnda sogutulduktan sonra, porozite ve basýnç dayanýmý degerleri kaydedilmistir. Sonuç olarak, silis dumaný içeren serilerde basýnç dayanýmý kayýplarý silis dumansýz serilere göre daha yüksek çýkmýstýr. Basýnç dayanýmý ve porozite arasýndaki iliski 500 ve 750 °C dýsýnda yüksektir.