Son yirmi yýl içinde birçok aðsýz yöntem geliþtirilmiþ ve bu yöntemlerden bazýlarý zaman içerisinde kayda deðer ilerlemeler göstermiþlerdir. Bu çalýþmada son zamanlarda geliþtirilmekte olan nümerik metotlardan aðsýz yöntemler hakkýnda temel bilgiler verilmiþtir. Mühendislik problemlerinin çözümü için araþtýrmacýlar tarafýndan önerilen çözüm prosedürü açýsýndan aðsýz yöntemler sonlu elemanlar yöntemiyle karþýlaþtýrýlmýþtýr. Aðsýz yöntemler çeþitli özelliklerine göre sýnýflandýrýlýp, en çok kullanýlan tipleri tanýtýlmýþtýr.

Bu çalýþmada, içerisi beton ile doldurulmuþ çelik kutu kesitli kolonlarýn zamana baðlý sünme ve büzülme davranýþlarýnýn çeþitli yöntemler ile incelenmesi amaçlanmýþtýr. Zamana baðlý davranýþýn incelenmesinde etkin modül yöntemi, yaþ faktörüne baðlý etkin modül yöntemi, sünme oraný yöntemi ve geliþtirilmiþ Dischinger yöntemleri kullanýlmýþtýr. Sünme ve büzülme þekil deðiþtirmeleri ACI 209 yönetmeliði kullanýlarak modellenmiþtir. Çalýþmada, zamana baðlý davranýþýn nümerik olarak incelenebilmesi amacýyla yirmi katlý bir binada içerisi beton ile doldurulmuþ çelik kutu kesitli bir kolon seçilmiþ ve betondaki gerilme azalmasý, çelik kutu kesitteki gerilme artýþý ile þekil deðiþtirme bileþenlerindeki deðiþimler hesaplanmýþtýr. Gerilme-zaman, þekil deðiþtirme-zaman, þekil deðiþtirme bileþenleri-zaman grafikleri sunulmuþ ve yöntemlerin zamana baðlý davranýþý modellemedeki avantaj ve dezavantajlarý araþtýrýlmýþtýr.

Enerji tasarrufu, günümüzde üzerinde durulan en önemli konulardan birisidir. Hayatýn hemen hemen her alanýnda kullanýlan bilgisayarlarýn da, daha az güçte ve verimli bir þekilde kullanýlmasý enerji tasarrufu için çok önemlidir. Enerji tasarrufu için bilgisayarlar daha az güçte çalýþacak þekilde tasarlanabilmektedir fakat bilgisayarlarýn kullanýlmadýðý zaman periyotlarýnda enerji harcamasý, enerji tasarrufu açýsýndan tam tersi bir etki yapmaktadýr. Bilgisayarýn bileþenleri içinde en fazla enerji tüketen birimlerden birisi monitördür. Dolayýsýyla bilgisayarýn kullanýlmadýðý zaman aralýklarýnda monitörün kapatýlmasý enerji tasarrufu için çok önemlidir. Bu konuda kullanýcýlar, bilgisayarý kullanmayacaðý sürede; monitörü kapatmakta, yazýlýmsal güç yönetim modunu kullanmakta ya da monitörü açýk býrakmaktadýr. Bu çalýþmada, bilgisayarýn kýsa veya uzun sürelerde kullanýlmadýðý zamanlarda, kullanýcý bilgisayar baþýndan kalktýðýnda monitörü otomatik olarak kapatan, kullanýcý bilgisayar baþýna geldiðinde monitörü otomatik olarak açan bir kontrol kartý tasarlanmýþ ve uygulamasý gerçekleþtirilmiþtir. Bu sayede diðer tüm tasarruf yöntemlerinden daha fazla elektrik enerjisi tasarrufu saðlandýðý görülmüþtür.

Montaj Hattý Dengelemesinde, -çeþitli nedenlerle- belli iþ elemanlarýnýn birbirinden ayrýlmamasý ve ayný istasyona atanmasý istenebilir. Bu tür problemler, ‘Birliktelik Kýsýtlarý Altýnda Montaj Hattý Dengeleme (BKAMHD) Problemi’ olarak tanýnmaktadýr. Bu birliktelik kýsýtý sayesinde, havaleli ürün imali, birlikte iþlem görme gereði gibi özel isteklerden veya takým-kolaylýk benzeri kaynaklarýn ortak kullanýmý düþüncesinden kaynaklanan ‘konum ve bölge kýsýtlarý’ da karþýlanabilmektedir. Bu tür hatlarda ayrýca, malzeme aktarma, takým ve kolaylýk maliyetleri, yürüyüþ mesafeleri, ayar süreleri ile tedarik süreleri de azalmaktadýr. Uygulamada BKAMHD yapýsýndaki problemlerle yaygýn olarak karþýlaþýlmasýna karþýn, bunlar üzerinde yapýlan çalýþmalarýn klasik montaj hattý dengeleme problemi ile ilgili yayýnlara göre daha az olduðu görülmektedir. Bu çalýþmanýn amacý, özel konum kýsýtlarý dolayýsýyla-, bilinen Montaj Hattý Dengeleme yöntemlerinin uygulanamadýðý büyük ölçekli bir montaj hattý için uygun bir hat dengeleme yöntemi geliþtirmek ve bu yöntem ile söz konusu hattý dengelemek olmuþtur. Çalýþmanýn baþýnda, bu problemin çözümünde kullanýlabilecek basit fakat etkili bir yol olarak tanýnan ‘En Büyük Aday’ algoritmasýnda bazý deðiþiklikler yapýlarak yeni bir yöntem geliþtirilmiþtir. Bu yöntemin uyarlanabilmesi için de montaj iþlemlerinin yapýldýðý atölyede çok yoðun bir metot ve zaman etüdü çalýþmasý yürütmek gerekmiþtir. Bu çalýþma sonucunda derlenen verilerin geliþtirilen yönteme uyarlanmasý sonucunda türetilen seçenekler deðerlendirilerek karar vericiye sunulmuþtur.

Bu çalýþmada, betonarme binalarýn döþemelerinde oluþturulan boþluklarýn plandaki yerleþiminin yapýlarýn davranýþýna etkisi incelenmiþtir. Döþemelerdeki düzensizliðin incelenmesi için yapý planýnýn deðiþik yerlerinde boþluk bulunan üç adet çok katlý düzensiz bina ve bir adet düzenli bina modeli tasarlanmýþtýr. Zaman Taným Alanýnda Hesap yöntemi kullanýlarak, bu bina modellerinin doðrusal dinamik analizleri yapýlmýþtýr. Bu analizler için 13 Mart 1992 yýlýnda meydana gelen Erzincan Depreminin ivme kayýtlarý kullanýlmýþtýr. Seçilen binalarýn döþemelerinin esnek diyafram þeklinde davrandýðý kabul edilmiþtir. Çözümlerde SAP2000 Yapýsal Analiz Programý kullanýlmýþtýr. Seçilen binalarýn dinamik analizinden elde edilen boþluða komþu döþemelerdeki kayma gerilmeleri karþýlaþtýrmalý olarak deðerlendirilmiþtir. Buna göre bina döþemelerindeki boþluk yerinin yapýlarýn davranýþýný deðiþtirdiði ve döþemelerde büyük kayma gerilmeleri oluþturduðu belirlenmiþtir.

Gün geçtikçe artan sanayileþme, kentleþme ve teknolojik geliþmeler doðal kaynaklarýn tükenmesi ve çevre kirliliði problemlerinin artmasýna neden olmuþtur. Özellikle atýklarý düzenli bir þekilde bertaraf edebilmek için yeterli alaný bulunmayan ülkeler için atýklarýn deðerlendirilmesi veya bertaraf atýk miktarýnýn ve hacminin azalmasý yönünde büyük bir avantaj saðlamaktadýr. Bu amaçlar doðrultusunda, hem kaynaklarý koruma hem de çevre kirliliðini önleme amacýyla birçok çalýþma yapýlmakta ve projeler geliþtirilmektedir. PET þiþeler özellikle alkolsüz içecekler sektöründe yaygýn olarak kullanýlmaktadýr ve fiziksel veya kimyasal geri kazaným iþleminden geçirilerek yeniden kullanýlabilmektedir. Geri kazanýlmýþ PET þiþelerin kullaným alanlarý hýzla geliþmektedir. Geri kazanýlmýþ PET plastik endüstrisinde kullanýldýðý gibi kompozit sektörü de bu malzemenin kullanýmýnda alternatifler sunmaktadýr. Tekstil sektörü de ham maddesi polimer olan bazý plastiklerin geri dönüþümü için uygun bir sektördür. Bu çalýþmada atýk PET þiþelerin geri dönüþümü teknolojisi ve uygulamalarý incelenmiþ ve bu konuda yapýlmýþ bilimsel çalýþmalar özetlenmiþtir.

Betonarme kiriþlerin, dýþtan FRP (Lif Takviyeli Plastik) levhalarla güçlendirilmesi, güçlendirmede etkin bir yöntem olarak kabul edilmektedir. Yöntem, FRP malzemesinin, yüksek dayaným-aðýrlýk oraný, iyi korozyon direnci, farklý kesit þekilleri ve köþelere uygulanabilirlik avantajlarýndan dolayý kullanýlýr olmuþtur. Konuyla ilgili birçok çalýþma 1990’lý yýllarýn baþlarýndan itibaren yürütülmüþtür. Gerçekleþtirilecek olan çalýþma kapsamýnda, FRP ile güçlendirilen betonarme kiriþlerin arayüz gerilmelerini etkileyen parametreler deneysel ve nümerik olarak incelenecektir. FRP’nin kiriþe uygulanmasýnda kullanýlan yapýþtýrýcý kalýnlýðý, yapýþtýrýcý türü ve beton yüzeyinin durumu, üretilen deney numuneleri üzerinde eðilme etkisine maruz býrakýlarak mukayeseli olarak incelenecektir. Sonrasýnda, ANSYS® WB sonlu elemanlar programý kullanýlarak FRP’li betonarme kiriþler modellenecek ve analizler gerçekleþtirilecektir. Yapýþtýrýcý kalýnlýðý, yapýþtýrýcý türü, beton yüzeyi parametreleri girilerek yapýlacak analizler neticesinde gerilme deðerleri elde edilecektir. Böylece, analitik ifadelerde yer alan kayma gerilmesi ve normal gerilme baðýntýlarýnýn modifiye edilmesi gerekliliði ortaya konulacaktýr. Sonlu eleman analizleri ile deneysel sonuçlar karþýlaþtýrýlacak, uyumluluðu irdelenip, sonuçlar ve önerilerin sunulmasý suretiyle çalýþma tamamlanacaktýr.

Mikroenkapsülasyon aktif bir maddenin çevresinin bir veya daha fazla kaplama maddesi ile sarýlýp kaplanmasýný saðlayan bir teknolojidir. Enkapsülasyon teknolojisi günümüzde farmokoloji, kimya, kozmetik, gýda ve boya gibi farklý birçok sektörde kullanýlmaktadýr. Mikroenkapsülasyon tekniði, gýda sektöründe genellikle, sývý damlacýklarýn, katý partiküllerin veya gaz bileþenlerinin gýda saflýðýnda kaplama materyalleri ile kaplanmasý için ürünlerin fonksiyonel özelliklerini geliþtirmek ve raf ömürlerini artýrmak amacýyla kullanýlmaktadýr. Gýda ürünleri içerisinde çoðunlukla katý ve sývý yaðlar, aroma bileþenleri, vitaminler, mineraller, renk bileþenleri ve enzimler mikroenkapsüle edilmektedir. Kaplama materyali olarak ise çoðunlukla niþasta, maltodekstrin, pullulan, sakkaroz, maltoz gibi karbonhidratlar, jelatin, peynir altý suyu proteinleri, kazein ve kazeinatlar gibi proteinler ve gam arabik gibi gamlar kullanýlmaktadýr. Bu derlemede, mikroenkapsülasyon teknolojisi, kullanýlan kaplama materyalleri ve gýda endüstrisinde kullanýmý hakkýnda bilgi sunulmaktadýr.

Bu deneysel çalýþma bir dizel motoruna farklý izolasyon seviyelerindeki düþük ýsý kayýplý motor uygulamasýnýn etkilerinin incelenmesine yöneliktir. Bu amaçla ilk aþamada deney motorunun silindir kapaðý ve supaplarý termal bariyer oluþturmak için yitriya ile stabilize zirkonya (Y2O3–ZrO2) ile kaplanmýþtýr. Daha sonra silindir kapaðý ve supaplara ilaveten deney motorunun pistonlarý da ayný malzeme ile kaplanmýþtýr. Deney motorunun özgül yakýt tüketimi, egzoz gaz sýcaklýðý, fren ýsýl verimi ve hacimsel verimi iki farklý izolasyon durumu için incelenmiþtir. Düþük ýsý kayýplý motor uygulamasý ile motor testlerinin sonucunda özgül yakýt tüketiminde % 4-7,1 iyileþme, egzoz gazý sýcaklýklarýnda % 3,5–6,8 artýþ, fren ýsýl verimde % 4,1–7,9 iyileþme ve hacimsel verimde % 0,9–2,6 artýþ tespit edilmiþtir. Ayrýca motor performansýndaki bu iyileþmelerin deney motorunun izolasyon seviyesi ile orantýlý olduðu belirlenmiþtir.

Gýdalarýn üretiminde tüketici saðlýðýný destekleyici ve immün sistemi uyaran etkilere sahip mikroorganizmalarýn kullanýmý giderek artmaktadýr. Bu mikroorganizmalarýn önemli bir grubunu teþkil eden probiyotiklerin gastrointestinal sistem hastalýklarýnýn engellenmesi ve tedavisinde ve normal mikrofloranýn oluþumunda önemli bir rol oynadýðý klinik denemelerle belirlenmiþtir. Diðer yandan probiyotiklerin, suþtan suþa farklýlýk gösteren gýda koruyucu etkileri ve deðiþik hastalýklarýn tedavisinde kullaným potansiyelleri üzerinde çalýþmalar devam etmektedir. Özellikle çocuklarda görülen akut diyare ve antibiyotik kullanýmýna baðlý diyarenin tedavisinde etkin kullaným potansiyeli taþýyan probiyotik preparatlarý geliþtirilmiþtir. Bu derleme makalesinde probiyotik suþlarýn seçiminde kullanýlan karakteristikler, kullaným olanaklarý ve tedavi edici potansiyelleri, güncel bilgiler taranarak verilmiþtir.

Farklý alanlarda yaygýn kullaným olanaðý bulan su jeti teknolojisi; düþük kesme kuvveti gerektirmesi, esnek ve çok yönlü kesme olanaðýna sahip olmasý nedeniyle geleneksel kesme sistemlerine alternatif bir yöntem olarak kullanýlmaktadýr. Madencilik alanýnda ilk olarak yumuþak kayaçlarýn kazýlmasý iþleminde kullanýlan su jeti teknolojisi, kömürün hidrolik kazýlabilirliði ile bu alandaki kullanýmýný arttýrmýþtýr. Günümüzde ise doðal taþ ocak iþletmeciliðinde blok kesimi ve doðal taþ iþleme süreçlerinde dekoratif üretim amaçlarý için yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. Yöntem delik delme ve tünel açma iþlemlerinde de kullaným olanaðý bulmuþtur. Son yýllarda, su jeti teknolojisinin boyut küçültme iþlemlerinde kullanýmýný yaygýnlaþtýrmak için araþtýrmalar yapýlmaktadýr. Bu çalýþmada, su jeti teknolojisinin madencilik sektöründeki bazý kullaným alanlarýna yönelik bir deðerlendirme sunulmuþtur. Ek olarak su jeti teknolojisinin madencilikte kullanýlan diðer kesme sistemlerine göre çeþitli açýlardan karþýlaþtýrýlmasý da yapýlmýþtýr. Çalýþma sonucunda, su jeti teknolojisi ile yapýlan kesme iþleminde malzeme kaybýnýn az olmasý, kesim sonrasý ikincil iþlem gerektirmemesi, toz problemini ortadan kaldýrmasý, kayaç veya kömür parçalanma veriminin artmasý ve aþýnma kaynaklý maliyetlerin azaltýlmasý gibi avantajlarý nedeniyle madencilik sektöründe verimli bir þekilde kullanýlabileceði tespit edilmiþtir.

Bakteriyosinler bakteriler tarafýndan ribozomal olarak üretilen peptit yapýsýnda antimikrobiyel bileþiklerdir. Birçok bakteri türü bakteriyosin üretme yeteneðindedir. Bunlar arasýnda güvenilir olduklarý kabul edilmiþ olan (GRAS) laktik asit bakterilerinin (LAB) ürettiði bakteriyosinlerin gýdalarda kullanýmlarý üzerinde birçok çalýþma bulunmaktadýr. Yapýlan çalýþmalar göz önüne alýndýðýnda bakteriyosin kullaným denemelerinin mikrobiyel bozulma açýsýndan daha elveriþli yapýya sahip olan et ve süt alanýnda olduðu görülmektedir. Bir süt ürünü olan peynirde günümüzde nisin kullanýmýna izin verilirken, peynirle beraber diðer süt ürünlerinde nisin, pediosin, laktisin, variasin gibi bakteriyosinlerin kullanýmý üzerine çalýþmalar devam etmektedir. Bu derlemede süt ve süt ürünlerinde bakteriyosinlerin kullanýmý ile ilgili yapýlmýþ olan bazý çalýþmalar ve sonuçlarý incelenmiþtir.

Bu çalýþmada, antik yapýlarýn taþýyýcý sistemini olan sütun elemanlarýn deprem etkisi altýndaki davranýþý incelenmiþtir. Deneysel ve nümerik olarak yürütülen çalýþmada, çok parçalý mermer sütun eleman sarsma tablasýnda farklý ivmeler ile sarsýlmýþtýr. Deney sýrasýnda sütunun yer deðiþtirmeleri potansiyometreler ile kaydedilmiþtir. Uygulanan ivmeler etkisinde sütun davranýþý belirlenmiþtir. Deneysel çalýþmanýn yanýsýra sütun sonlu elemanlar yöntemi ile modellenerek nümerik olarak da analiz edilmiþtir. Nümerik analizlerde MSC Marc Mentat paket programý kullanýlmýþtýr. Deneysel ve nümerik çalýþmalarýn sonuçlarý kýyaslanmýþ ve nümerik olarak elde edilen sonuçlar ile deneysel sonuçlarýn örtüþtüðü görülmüþtür.

Ýnternet, üst seviyede incelendiðinde, Otonom Sistem (OS) olarak temsil edilen binlerce aðýn birbirine baðlandýðý, dünyayý saran her OS’nin bir düðüm ve Border Gateway Protokolü komþuluðu olan diðer OS’ler ile birleþmesinin bir link olarak kabul edildiði örgüdür. Bu örgünün incelenmesi ve grafiðe dönüþtürülmesi, Ýnternet’in otonom sistem seviyesindeki topolojisini verir. Ýnternet topolojisi üzerinde yapýlan çalýþmalar son yýllarda ivme kazanmýþtýr. Ýnternet altyapýsý üzerinde araþtýrma yapýlmasý ve düzenli takip edilen bir sistemin geliþtirilmesi gerekmektedir. Bu çalýþmada Türkiye’de bulunan OS’lerin baðlantý haritasý çýkarýlmasý adým adým aþamalarý ile birlikte sunulmaktadýr. Yapýlan çalýþmada öncelikle Türkiye’de bulunan OS’ler tespit edilmiþ ve bu OS’ler arasýndaki baðlantý yurtdýþý uluslar arasý baðlantýlarý ile birlikte elde edilmiþtir. Tespit edilen OS’ler arasý iliþkiler ortaya konularak, Türkiye’nin internet altyapýsýnýn yapýsal özellikleri belirlenmiþ ve bunlar belirlenirken kullanýlan metotlar ortaya konulmuþtur. Yapýlan bu çalýþmalar doðrultusunda çeþitli analizler yapýlmýþ, hazýrlanan yazýlým ile Türkiye’nin otonom sistem seviyesindeki internet topolojisi çýkarýlmýþtýr.