Þehir içi ulaþým sorunlarýnýn çözümüne iliþkin planlama yaklaþýmlarýnda bireylerin yolculuk taleplerinin yaný sýra her türden mallarýn hareketlerinin kestirimlerinin de dikkate alýnmasý gerekmektedir. Bu gereklilik her ölçekteki ve özellikle yoðun bölgesel iliþkiler içeren þehirler için farklý düzey ve biçimlerde ortaya çýkmaktadýr. Üretim ve tüketim iliþkilerinin yaný sýra ekonomi nedeniyle de þehir yol aðlarýnýn doðrudan yük taþýmacýlýðýndan etkilendiði görülmektedir. Çalýþma bu etkilenmenin þehir planlama ve ulaþtýrma sürecinde ele alýnýp ileriye dönük çözümler kapsamýnda nasýl deðerlendirilebileceðine ait bir örnek yaklaþým olarak düþünülmüþtür. Örnek olarak Ýzmir merkez þehirsel alaný alýnmýþtýr. Bu alan yaklaþýk olarak Ýzmir Büyükþehir Belediyesi’nin 3030 sayýlý yasa dönemindeki yetki ve sorumluluk sýnýrlarýný kapsamaktadýr. Yük yaratým merkezlerinin þehir içindeki konumlarý ve aðýrlýklarý, yük hareketi niteliðindeki toplam taleplerin ortaya çýkmasýna doðrudan neden olmaktadýr. Ayný zamanda transit trafik içinde de yoðun bir biçimde yük taþýtlarýnýn bulunduðu görülmektedir. Þehir içi yol aðlarýnýn özellikleri nedeniyle yük taþýtlarýnýn her kademedeki yollar üzerinde görülmesi de olasýdýr. Bu nedenlerle yük taþýt hareketleri yoðunluklarýnýn, yük yaratým merkezlerinin konum ve aðýrlýklarýyla iliþkilendirilmesi düþünülmüþtür. Yük hareketlerinin çeþitli nedensellik iliþkileriyle ölçümünün geliþtirilebileceði, bu amaçla kullanýlabilir parametrelerin var olabileceði, bu çalýþmanýn varsayýmlarý olarak kabul edilmiþtir. Çalýþmada Ýzmir’deki yük taþýmacýlýðýnýn ölçümü, metropoliten iþ merkezini ve bazý kümeleþme alanlarýný çevreleyen sýnýrlardan geçen taþýtlarýn yoðunluðu ile bu alanlarýn sýnýrlarý içindeki yük yaratým merkezlerinin konumlarý ve aðýrlýklarý birlikte deðerlendirilmeye çalýþýlmýþtýr. Yaklaþýmýn aþamalarý ise;
• Ýzmir’de yük yaratým merkezlerinin türleri, konumlarý, aðýrlýklarý ve karayolu trafiðinde yaklaþýk ölçüm deðerlerinin saptanmasý.
• Ýþ merkezi çevresinden geçen sýnýr ile bazý kümeleþme alanlarýnýn sýnýrlarýnýn çizilmesi, sayým noktalarýnýn belirlenmesi.
• Ýç trafik açýsýndan yük taþýt hareketlerinin yoðunluklarýnýn saptanmasý,
olarak belirlenmiþtir.

Coðrafi Bilgi Sistemleri (CBS) özellikle geliþmiþ ülkelerde her alanda sýklýkla kullanýlan bir araç haline gelmiþken Türkiye’ de, merkezi ve yerel yönetimlerce benimsenmiþ olmakla birlikte kamu hizmetlerinde kullanýmý ise henüz emekleme aþamasýndadýr.
Denizli Ýl Özel Ýdaresi Yol ve Ulaþým Hizmetleri Müdürlüðü bünyesinde il sýnýrlarý içindeki sorumluluk ve hizmet alanýnda bulunan köyyollarý envanterinin güncellenmesi, farklý analiz sonuçlarý üzerinden Müdürlüðün kýrsal altyapý hizmetlerine modern ve teknik yöntemlerle yön verilmesi amaçlý CBS destekli bir çalýþma ortaya konulmuþtur. Strateji Geliþtirme Müdürlüðü ile birlikte yürütülen bu çalýþmada farklý amaçlar için geliþtirilmiþ olan katmanlar, topoðrafik haritalar, uydu fotoðraflarý vb. araçlardan istifade edilerek köyyollarý ile ilgili yürütülen hizmetin doðru ve güncel verilere dayalý olmasýna çalýþýlmýþtýr. Kamu kaynaklarýnýn etkin kullanýlmasýný saðlayabilecek hassas ve hýzlý analiz sonuçlarýna göre köyyollarý ulaþýmýnýn yeniden planlanmasý, eksik ve hatalý durumlarýn tespiti ile tam ve bütünleþik bir yönetim sistemi kurulmasý amaçlý pilot bir proje ortaya konulmaya ve ürün olarak kullanýlmasý yoluna gidilmiþtir.

Bu çalýþmanýn amacý, kendiliðinden yerleþen harçta (KYH) mineral katký kullanýmýnýn harcýn dayaným ve viskozite özelliklerine etkisinin araþtýrýlmasýdýr. Kendiliðinden yerleþen beton (KYB), geleneksel betona göre daha az iri agrega içerdiðinden KYB tasarýmýnýn temelini harç oluþturur. Bu nedenle bu çalýþmada harç kullanmak uygun bulunmuþtur. Bunun yaný sýra KYB’ da gerekli dayaným, dayanýklýlýk ve uygun bir iþlenebilirlik gibi özellikler, iyi bir beton üretimini kaçýnýlmaz kýlmaktadýr. Bu özelliklerin saðlanmasýnda mineral katký maddelerinin (Silis dumaný, Uçucu kul, kireçtaþý tozu, yüksek fýrýn cürufu vb.) gerekliliði ve belirli miktarda toz malzemenin saðlanmasýnýn, özellikle KYB’ da iþlenebilirlik ve kývam açýsýndan þart olduðu yapýlan birçok çalýþmada ortaya konulmuþtur. Ayrýca, düzensiz bir biçimde çevreye býrakýlan atýklarýn çevre saðlýðýný tehdit etmesini önlemek ve KYB’ da kullanýlacak toz maddelere yöresel anlamda yenilerini ekleyerek, böylece hem nakliye maliyetinin hem de kireç taþý ve tuðla tozunun çimento azaltýlarak kullanýmýyla malzeme maliyetin düþürülmesi amaçlanmýþtýr. Bu amaçla, çimento yerine ikame yöntemiyle Elazýð Yöresi Kireçtaþý Tozu ve Atýk Tuðla Tozu birlikte ve ayrý ayrý kullanýlarak, toplamda 23 adet harç karýþýmý oluþturulmuþtur. Bu harçlarýn, iþlenebilirlik özelliklerini belirlemek ve kendiliðinden yerleþebilirliklerini incelemek amacýyla, mini çökme-yayýlma ve mini V-hunisi deneyleri yapýlmýþ, ayrýca harçlarýn viskoziteleri saptanmýþtýr. Mekanik özellikler için numunelerin 3, 7, 28 ve 91 günlük periyotlarýnda üç noktalý eðilme ve basýnç deneyi yapýlmýþtýr. Ayrýca numuneler üzerinde kapiler su emme deneyi yapýlmýþ ve daha sonra numunelerin toplam su emme, porozite oranlarý ve yoðunluklarý belirlenmiþtir.

Türkiye bir deprem ülkesidir. 2011 yýlý içerisinde meydana gelen Simav ve Van depremleri baþta olmak üzere yaþanan yoðun sismik hareketlilik bu gerçeði bir kez daha hatýrlatmýþtýr. Çalýþmanýn amacý, bu depremler sonrasý mühendislik ilkeleri ile baðdaþmayan þekil ve ölçüde oluþan hasar ve can kayýplarýnýn nedenleri üzerinde durmaktýr. Yapýlan incelemelerde yetersiz malzeme özellikleri, tasarým ve uygulama hatalarý baþta olmak üzere, hasar alan yapýlarýn benzer eksikliklere sahip olduðu sonucuna varýlmýþtýr. En önemli göçme sebebi olarak birleþim bölgesi ve donatý kenetlenme boyu yetersizlikleri gösterilebilir. Bunlardan sonra: yetersiz ve/veya hatalý yanal donatý uygulamalarý, kýsa kolon, kapalý çýkma ve yumuþak kat etkileri, hatalý yalýtým ve kalkan duvar imalatlarý, beton dayanýmý yetersizliði, binalar arasý çekiçleme ve çarpýþma etkileri ve taþýyýcý sistem tasarým hatalarý önemli hasar nedenleri arasýndadýr. Depremler sonrasýnda yapýlan kayda deðer diðer gözlemler: deprem hasarýnýn merkez üssüne uzaklýk yanýnda birçok baþka parametreye baðlý olduðu, güçlendirilen binalarýnýn yeterli performansa sahip olabileceði, aðýr kusurlara sahip perdeli yapýlarýn dahi toptan göçme yaþayabileceði, yüksek beton dayanýmýna sahip yapýlarda da önemli hasar oluþabileceði, esnek yapýlarda önemli taþýyýcý sistem hasarý olmasa bile aðýr mimari hasarlar oluþabileceði, betonarme orta ve aðýr hasarlý binalarýn daha çok 4-5 katlý binalarda yoðunlaþmasý, tekniðine uygun yapýlan kerpiç çok katlý yapýlarýn dahi depremi hasarsýz atlatabileceði, dolayýsýyla yýkýmýn ana sebebinin mühendislik ilkelerine uyulmamasý olduðu þeklinde sýralanabilir.

Bu çalýþmada, Deprem Bölgelerinde Yapýlacak Binalar Hakkýnda Yönetmelik-2007 (DBYBHY-2007) ye göre boyutlandýrýlan altý katlý dýþ merkez çaprazlý bir çelik perdenin deprem performansý, zaman taným alanýnda doðrusal olmayan hesap yöntemi kullanýlarak deðerlendirilmiþtir. Bu deðerlendirmede göreli kat ötelemeleri, kat kesme kuvvetleri, çapraz ve kolonlarýn iç kuvvet istemleri ile bað kiriþi kesme kuvveti ve dönme istemleri dikkate alýnmýþtýr. Zaman taným alanýnda doðrusal olmayan analizler yedi adet deprem ivme kaydý kullanýlarak gerçekleþtirilmiþtir. Analizler sonucu elde edilen istemlerin ortalama deðerleri esas alýnarak dýþ merkez çaprazlý çelik perdelerin kullanýldýðý orta yükseklikteki binalar için DBYBHY-2007’de öngörülen kapasite tasarýmý yaklaþýmýnýn yeterliliði araþtýrýlmýþtýr.