Otomobillerde kullanýlan kam milleri dökme demirden (gri dökme demir, küresel dökme demir) veya çelikten üretilmektedir. Bu çalýþmada gri ve küresel grafitli dökme demirin yüzeylerinde çil oluþumunun sertlik, aþýnma, darbe tokluðu ve mikro yapý üzerine etkisi incelenmiþtir. Bu amaçla, gri ve küresel dökme demirlerden çilli ve çilsiz olmak üzere dört farklý kam mili hazýrlanmýþtýr. Kam milleri döküm yöntemiyle üretildikten sonra mekanik testler yapýlmýþtýr. Yüzeyde oluþan çilin dökme demirin sertliðini ve aþýnma direncini artýrdýðý, gri çil ve küresel çil dökme demirin aþýnma miktarýnýn hemen hemen ayný olduðu tespit edilmiþtir. Maksimum sertlik gri çil dökme demirde elde edilmiþtir. Gerçekleþtirilen darbe tokluðu testi sonucunda darbe tokluðunun çil oluþumu ile azaldýðý tespit edilmiþtir. Maksimum darbe tokluðu Küresel dökme demirde elde edilmiþtir. Dökme demirlere ait mikro yapý optik mikroskopta incelendi ve aþýnma yüzeyleri ise taramalý elektron mikroskobu ile incelenerek aþýnma mekanizmalarý deðerlendirildi.

Günümüzde küresel problemlerin etkisini hissedilir derecede arttýrmasý, enerji verimliliði ve sürdürülebilir üretim yöntemlerine olan ilginin artmasýna neden olmaktadýr. Ayrýca bu olumsuz þartlarýn sonucu olarak, ulusal veya uluslararasý proje platformlarý, üretici firmalar ileri üretim teknikleri kapsamýnda birçok çalýþma yapmakta veya mevcut çalýþmalarýn iyileþtirilmesi konusunda çaba sarf etmektedirler. Bu çalýþma da son zamanlarda yerini ileri üretim teknikleri kapsamýnda sürdürülebilir üretim yöntemi olarak bilinen Artýmlý Sac Þekillendirme (ASÞ) metodu kullanýlarak sac parça üretimi gerçekleþtirilmiþtir. Uygulama olarak araç çamurluk sacý farklý takým yollarý ve kalýp setleri kullanýlarak, kalýplý, kalýpsýz olarak þekillendirilmiþtir. Çalýþmanýn sonucunda operasyonda kullanýlan yöntem ve parametreler birlikte ele alýnarak deðerlendirilmiþtir.

Son yýllarda, yeni ve kompleks yapýlardaki malzemelerin kaynaðý, endüstri için sorun teþkil etmektedir. Bu malzemelerin birleþtirilmesinde katý hal kaynak yöntemleri etkili olmuþtur. Alüminyum ve alüminyum alaþýmlarýndan üretilen levhalarýn özellikle otomotiv, demiryolu ve savunma sanayii gibi alanlarda katý hal kaynak yöntemlerinin uygulanmasý gerekliliðini ortaya koymuþtur. Katý hal kaynak yöntemlerden birisi de sürtünme karýþtýrma nokta kaynaðýdýr (SKNK). SKNK’de maksimum kaynak kuvvetini elde etmek için kaynak parametreleri çok önemlidir. SKNK parametreleri olarak (takým dönme hýzý, takým dalma derinliði, takým bekleme süresi ve takým eðim açýsý) seçilmiþtir. Bu çalýþmada, AA2024-T3 ile AA5754-H22 alüminyum alaþýmý sac levhalarýn SKNK tekniði ile birleþtirilmesi taguchi analizi ile incelenmiþtir. Kaynak parametrelerinin kopma kuvvetine etkisi, çekme-makaslama deneyi ile belirlenmiþtir. “En büyük-en iyi” kalite kontrol karakteristiði ile optimum kaynak parametreleri Varyans Analizi (ANOVA) metodu kullanýlarak elde edilmiþtir. Elde edilen sonuçlar hem grafiksel hem de sayýsal verilerle deðerlendirilmiþtir. Kaynak kopma mukavemetine etki eden en önemli parametreler takým dönme hýzý (%44.74) ve takým bekleme süresi (%31.60) olarak tespit edilmiþtir. Taguchi analizi sonucunda yapýlan karþýlaþtýrma deneylerinde kaynak kopma mukavemeti baþlangýç parametresine göre %42 oranýnda artýþ göstermiþtir.

Bu çalýþmada eþ ýsýl olmayan, ortotropik, deðiþken kesitli disklerin, farklý sýnýr koþullarý altýnda mekanik davranýþlarýný tahmin edebilmek için analitik bir model geliþtirilmiþtir. Disk geometrisi için temel mekanik denklemleri, ortotropik malzeme denklemleri ile birleþtirilerek elastik denklem elde edilmiþtir. Bu denklem uygun bir dönüþüm tekniði ile standart hipergeometrik diferansiyel denkleme dönüþtürülmüþ ve bunun analitik çözümü hipergeometrik fonksiyonlar cinsinden bulunmuþtur. Çözümü tamamlayan sýnýr koþullarý, iki ucu serbest dönen, iç veya dýþ yüzeyden basýnçlandýrýlmýþ duraðan deðiþken kesitli disklerin benzetiþimini saðlayacak þekilde seçilmiþtir. Elde edilen sonuçlar grafiksel olarak sunulmuþtur. Sonuçlar göstermiþtir ki makalede incelenen her üç problem için de elastik ortotropi parametresi diskin elastik davranýþýný etkileyen en önemli parametre olarak ortaya çýkmýþtýr.

Hatasýz toz enjeksiyon kalýplama (TEK) iþlemi için besleme stoklarýnýn reolojik özellikleri iyi bilinmelidir. Bu çalýþmada 316L paslanmaz çelik tozunun reolojik özelliklerine baðlayýcý sisteminin etkisini belirlemek amacýyla 2 farklý baðlayýcý sistemi kullanýlarak besleme stoklarý hazýrlanmýþtýr. Deneysel çalýþmalarda 20 mikron altý su atomize 316L paslanmaz çelik tozu kullanýlmýþtýr. Heptan içerisinde çözünebilen parafin wax (PW) esaslý ve su içerisinde çözünebilen polietilenglikol (PEG) esaslý iki farklý baðlayýcý sistemi hazýrlanmýþtýr. Her iki baðlayýcý sistemi içerisinde iskelet baðlayýcý olarak polipropilen (PP) ve yaðlayýcý olarak stearik asit (SA) kullanýlmýþtýr. Baðlayýcý sistemleri kuru olarak turbula marka 3 boyutlu karýþtýrýcýda 30 dakika karýþtýrýlarak hazýrlanmýþtýr. Toz ve baðlayýcý sistemleri kullanýlarak hazýrlanan besleme stoklarýnýn reolojik özellikleri kýlcal reometre kullanýlarak karakterize edilmiþtir. Kýlcal reometrenin sýcaklýðý 150-200 °C aralýðýnda basýnç deðerleri ise 0.165-2.069 MPa arasýnda deðiþtirilmiþtir. PEG esaslý baðlayýcý sistemi kullanýlarak hazýrlanan besleme stoklarýnda toz taþýma kapasitesi hacimce %55’e, PW esaslý baðlayýcý sistemi kullanýlarak hazýrlanan besleme stoklarýnda ise %61’e çýkartýlmýþtýr. PEG esaslý besleme stoklarýnda en düþük viskozite deðeri 304.707 Pa.s olarak, PW esaslý besleme stoklarýnda en düþük viskozite deðeri 48.857 Pa.s olarak elde edilmiþtir.

Taþýmacýlýk lojistik sektöründe çok büyük öneme sahiptir. Birçok araþtýrmacý taþýma ve araç rotalama problemleri üzerinde çalýþmýþtýr. Tehlikeli maddelerin taþýnmasý lojistik sektöründe özel bir konudur. Tehlikeli madde taþýyan araçlarýn yaptýklarý kazalara baðlý olarak meydana gelen ölümler tolere edilemez sonuçlara yol açar. Birçok araþtýrmacý, tehlikeli madde taþýmacýlýðýndaki taþýmacýlýk riskini düþürmek için risk deðerlendirme modelleri üzerinde çalýþmýþlardýr. Bazý araþtýrmacýlar ise tehlikeli madde taþýyan araçlarýn rotalanmasýný çalýþmýþlardýr. Acil müdahale modelleri ve þebeke tasarým modelleri de bazý yazarlar tarafýndan çalýþýlmýþtýr. Tehlikeli madde taþýmacýlýðý taþýmacýlýk moduna göre de sýnýflandýrýlabilir. Genellikle karayollarý tehlikeli madde taþýmacýlýðýnda en çok tercih edilir fakat bazen karma taþýmacýlýk da kullanýlabilir. Tehlikeli madde taþýmacýlýðý için uygun yollar bulma konusunda önemli çabalar sarf edilmektedir. Bu çalýþmada, tehlikeli madde taþýmacýlýðý konusunda yazýlmýþ makalelerin bir literatür araþtýrmasý yapýlmýþtýr. Amerika Birleþik Devletleri örneði verilerek tehlikeli madde taþýmacýlýðýnýn önemi üzerinde durulduktan sonra tehlikeli madde taþýmacýlýðý konusunda 2005 sonrasý yapýlan çalýþmalar incelenmiþtir. Toplam 88 makale risk, rotalama, rotalama ve çizelgeleme, acil yardým, þebeke tasarýmý ve kaza analizi olarak sýnýflandýrýlmýþtýr. Müteakip çalýþmalarda nelerin üzerinde durulmasý konusu belirtilmiþtir.

Dünyada ve ülkemizde kent içi ulaþýmýn büyük bir bölümü toplu taþýmacýlýkla gerçekleþtirilmektedir. Toplu taþýma, araçlara deðil, insanlara ulaþým kolaylýðý ve olanaðý saðlayan bir sistemdir. Bu nedenle kent içi ulaþýmýn düzenlenmesinde toplu taþýma sistemlerine öncelik vermek gerekmektedir. Bu çalýþmada Ýzmit kent içi ulaþýmda trafik yoðunluðunun azaltýlmasýna ve yolcu taþýmacýlýðýnýn kolaylaþtýrýlmasýna yönelik olarak hangi toplu taþýma aracýnýn daha uygun olduðu belirlenmeye çalýþýlmýþtýr. Bunun için öncelikle toplu taþýma için kullanýlabilecek alternatifler belirlenmiþtir. Bu alternatifler, metro, metrobüs, tramway, hafif raylý sistemler ve monoraydýr. Devamýnda toplu taþýma konusunda karar vermeyi etkileyen deðiþkenler belirlenmiþtir. Bu deðiþkenler; maliyet, ulaþým hattý özellikleri, araç özellikleri, çevreye duyarlýlýk ve müþteri memnuniyetidir. Son olarak aksiyomlarla tasarým yöntemi kullanýlarak, en uygun toplu taþýma sistemi konusunda öneride bulunulmuþtur. Yöntemin uygulanmasý sonucunda Hafif Raylý Sistemler ve Metrobüs, Ýzmit Toplu Taþýma sistemi yapýsý için en uygun alternatifler olarak belirlenmiþtir.

Gezgin Satýcý Problemi (GSP), baþlangýç ve bitiþ þehirleri ayný olan ve her þehrin sadece bir kez ziyaret edildiði minimum mesafeli turu bulma problemidir. Þehir sayýsý arttýkça, kesin yöntemler ile kabul edilebilir sürelerde bir optimum çözüm bulunmasý zordur. Bu nedenle, son elli yýlda GSP’nin çözümü için doðadan ve biyolojiden esinlenen birçok meta-sezgisel yöntem geliþtirilmiþtir. Bu çalýþmada, toprak altýndaki bireysel tünel sistemlerinde yaþayan kör farelerin toprak altýndaki engelleri geçme stratejisinden esinlenilerek GSP’nin çözümü için yeni bir meta-sezgisel tasarlanmýþtýr. Geliþtirilen yönteme Kör Fare Algoritmasý adý verilmiþtir. Bu yeni sezgisel ile farklý boyutlardaki simetrik test veri setleri için deneyler yapýlmýþ ve sonuçlarý bilinen en iyi sonuçlar ile kýyaslanmýþtýr. Önerilen meta-sezgisel henüz literatürdeki diðer algoritmalarla yarýþabilecek düzeyde olmamasýna raðmen, baþlangýç test çözümlerinin umut verici olduðu söylenebilir.

Bu çalýþmada güneþ enerjisi destekli çok fonksiyonlu bir trijenerasyon sisteminin modellemesi ve termodinamik analizleri yapýlmýþtýr. Sistemde, gaz türbinleri için yeni bir teknoloji olan güneþ kulesi vasýtasýyla gaz çevrimi ve buhar çevirimi için gerekli termal enerji saðlanmaktadýr. Ayrýca, sisteme absorbsiyonlu soðutma sistemi, buhar üretim prosesi, kurutma prosesi ve kullaným sýcak suyu ýsýtma prosesi entegre edilmiþtir. Trijenerasyon sisteminin birinci kanun ve ikinci kanun analizleri yapýlarak enerji ve ekserji verimleri tespit edilmiþtir. Analizler sonucunda gaz çevrimi verimi %31, buhar çevrimi verimi %28, soðutma sisteminin performans katsayýsý (COP) deðeri ise 0.77 olarak tespit edilmiþtir. Ekserji kayýplarý incelendiðinde ise en yüksek ekserji kaybýnýn 4154 kW ile güneþ kulesinde meydana geldiði tespit edilmiþtir.