Bu çalýþmada; AISI 1040 çeliði, elektrik ark ve MIG ile kaynatýlýp, numuneler üretilmiþtir. Kaynaklý ve kaynaksýz numuneler tam tavlama, normalizasyon, meneviþleme ve gerilim giderme iþlemlerine tabi tutulmuþlardýr. Ýþleme tabi tutulan ve herhangi bir ýsýl iþlem yapýlmayan numunelere çekme, üç nokta eðme, çentik darbe ve sertlik testleri yapýlmýþtýr. Numunelerin çekme þekil deðiþtirmeleri kaynaksýz parçalarýn, kaynaklý parçalara nazaran daha yüksek elde edilmiþtir. Kaynaksýz ve elektrik ark kaynaðý yapýlýp, gerilim giderme iþlemi görmüþ numunelerin akma ve çekme dayaným deðerleri birbirlerine yakýn elde edilmiþtir. Martenzitik yapýnýn dýþarýda sert, içeri gittikçe yumuþak bir yapý haline geldiði görülmüþtür. Ölçülen sertlik deðerlerinin, kaynak dolgu metalinin ortasýndan baþlayýp genelde dýþarýya doðru bir artýþ gösterdiði gözlenmiþtir.

Bu çalýþmada, basit-basit ve ankastre-ankastre sýnýr þartlarý altýnda akýþkan taþýyan nanokiriþin doðrusal titreþimleri incelenmiþtir. Eringen’in yerel olmayan elastisite teorisi Euler-Bernoulli kiriþ modeline uygulanmýþtýr. Yerel olmayan elastisite teorisi MEMS ve NEMS yapýlarýn mekaniksel analizinde geliþen popüler bir tekniktir. Hareket denklemlerini ve sýnýr þartlarýný elde etmek için Hamilton prensibi kullanýlmýþtýr. Denklemler boyutsuz formda elde edilmiþtir. Elde edilen hareket denklemi ve sýnýr þartlarý malzeme ve geometrik yapýdan baðýmsýz hale getirilmiþtir. Akýþkan hýzýnýn, ortalama sabit bir hýz etrafýnda harmonik olarak deðiþtiði kabul edilmiþtir. Perturbasyon metotlarýndan biri olan çok zaman ölçekli metot kullanýlarak yaklaþýk çözümler elde edilmiþtir. Perturbasyon serisindeki ilk terim doðrusal problemi oluþturmaktadýr. Doðrusal problemin çözümü ile tabii frekanslar ve mod yapýlarý farklý sýnýr þartlarý için hesaplanmýþtýr. Her iki mesnet durumu için yerel olmayan parametre (γ) ve akýþkan hýzý (v0) artýðýnda tabii frekanslar azalmaktadýr. Sonuçlar grafiklerle sunulmuþ ve yorumlanmýþtýr.

Bu çalýþmada, eþ kalýp ekstrüzyon yöntemi ile boyutu milimetre aralýðýnda deðiþen ticari kalitede saf magnezyum talaþýný takviye elemaný olarak kullanarak alüminyum/magnezyum makrokompozit üretilmiþtir. Kompozit karýþýmý 400 °C’de 9: 1 ekstrüzyon oranýnda ektrüzyon iþlemine tabi tutulmuþtur. Makrokompozitin karakterizasyonu mikroyapýsal inceleme, yoðunluk ve sertlik ölçümleri ile gerçekleþtirilmiþtir. Karakterizasyon sonucunda alüminyum alaþýmý ve magnezyum talaþý arasýnda yapýsal bütünlüðün saðlandýðý ve magnezyum talaþýnýn katý halde geri kazanýlabileceði tespit edilmiþtir.

Otomotiv sektörü için üretilen sac þekillendirme kalýplarýnda kullanýlan ve %0.35 oranýna kadar varan düþüklükte karbon bulunan çeliklerin yüzeyleri indüksiyon yüzey sertleþtirme yöntemi ile manuel olarak ta sertleþtirilebilir. Bu çalýþmada, sac büküm kalýplarýnýn imalatýnda sýk kullanýlan 1.2333 (G59CrMoV18-5) ve EN-JS 2070 küresel grafitli dökme demir iþ parçalarýnýn yüzeylerinin geliþtirilen bir robot kontrollü indüksiyon sistemi ile sertleþtirilmesinde ýsýl iþlem parametrelerinin yüzey sertliði üzerindeki etkileri araþtýrýlmýþtýr. Ýþ parçasý malzemesi, ýsýl iþlem uygulama/sertleþtirme sýcaklýðý ve ilerleme miktarý kontrol faktörleri olarak seçilmiþ ve L18 Taguchi ortogonal dizisine göre deneyler gerçekleþtirilmiþtir. Deneysel çalýþma sonucunda; yüzey sertliði üzerinde en etkili parametreler sýrasýyla; iþ parçasý malzemesi*uygulama sýcaklýðý etkileþimi (%36.193), ilerleme miktarý (%33.92) ve uygulama sýcaklýðý (%12.655) olmuþtur. Tüm ýsýl iþlem þartlarýnda 1.2333 (G59CrMoV18-5) malzemenin yüzey sertliði daha yüksek elde edilmiþtir. Ýlerleme miktarýnýn azaltýlmasýyla her iki malzeme içinde yüzey sertlik deðerlerinin arttýðý sonucuna ulaþýlmýþtýr. Uygulama sýcaklýðýnýn artmasýna baðlý olarak yüzey sertlik deðerlerinin EN-JS 2070 malzemesi için azalýrken, 1.2333 malzemesi için arttýðý görülmüþtür. Ayrýca, seçilen þartlarda yüzey sertlik deðerlerinin tahmini için ikinci dereceden tahminsel denklem geliþtirilmiþ ve bu denklemin korelasyon katsayýsý R2=0.81 hesaplanmýþtýr.

Ýç ya da dýþ basýnca maruz kalan tabakalý ve fonksiyonel olarak kademelendirilmiþ küresel basýnç kaplarý için iki ayrý analitik model sunulmuþtur. Her bir tabakasýnda elastisite modülü ve akma gerilmesinin kademeli bir þekilde deðiþtiði varsayýlan n tabakalý basýnç kabý için çift tekrarlamalý (rekursif) bir algoritma kullanýlmýþtýr. Fonksiyonel olarak kademelendirilmiþ basýnç kabý için ise ayný mekanik özelliklerin radyal doðrultuda bir güç fonksiyonuna baðlý olarak deðiþtiði kabul edilmiþtir. Bu heterojen (ve bunlara ilaveten homojen) basýnç kaplarýnýn ayný yük koþullarý altýndaki elastik davranýþlarý karþýlaþtýrýlmýþtýr. Elastik limit yükü (von Mises akma kretierine göre) ile kademelendirme parametresi (fonksiyonel olarak kademelendirilmiþ kap için) ve tabaka sayýsý (tabakalý kap için) arasýndaki iliþkiler incelenmiþtir. Sonuç olarak, iki tabakalý basýnç kabýnda ulaþýlan elastik limit yükü ile kademelendirilmiþ kabýn elastik limit yükü arasýndaki farkýn %70 civarýnda olduðu fakat bu farkýn 32 tabakalý kapta %2'ye inebildiði gözlenmiþtir. Diðer bir yandan, kademelendirilmiþ basýnç kabýnda akma, yüke ve kademelendirme parametresine baðlý olarak iç ya da dýþ yüzeyde oluþabilirken, tabakalý basýnç kabýnda akma r(n-1)'inci arayüz koordinatýnda gerçekleþmektedir.

Atmosfer koþullarýnda dökülebilme kabiliyetine sahip poliamid türü kestamid (döküm poliamid) olarak adlandýrýlmaktadýr. Kestamidlerin ergime sýcaklýklarýnýn poliamidlerin ergime sýcaklýklarýna göre daha düþük olmasý nedeniyle kestamidler daha iyi dayaným ve tokluk deðerlerine sahiptir. Gün geçtikçe artan kullaným alanýna sahip olan kestamidlerin sodyum, magnezyum, katý ve ya sývý yað katkýlý türleri mevcuttur. Bu çalýþmada, yarý mamul kestamidden atölye koþullarýnda yeniden üretilen numunelerin mekanik özellikleri belirlenmiþtir. Yarý mamul ve geri dönüþtürülmüþ numunelerin mekanik özellikleri ve nem emme kabiliyetleri karþýlaþtýrýlmýþtýr. Geri dönüþtürülmüþ kestamidde ortalama üniform uzama yarý mamule göre 30 kat azalýrken, ortalama çekme dayanýmý yarý mamulün ortalama çekme dayanýmýnýn %17.3’ü kadar olarak saptanmýþtýr.

Ni3Al partikülleri ile pekiþtirilmiþ bronz esaslý kompozit klasik toz metalurjisi (TM) tekniði ile üretilmiþtir. Pekiþtirici olarak kullanýlan partiküller döküm Ni3Al alaþýmýnýn bilyeli deðirmende öðütülmesiyle üretilmiþtir. Bronz alaþýmý bileþenlerinin tozlarý ve Ni3Al
(að. %1, 75-100μm partikül boyutunda) karýþtýrýlmýþ, eksenel olarak sýkýþtýrýlmýþ ve sinterlenerek kompozit malzeme elde edilmiþtir. Kompozit ýþýk mikroskobu ve taramalý elektron mikroskobu kullanýlarak karakterize edilmiþtir. Basma mukavemetleri ve sertlikler belirlenmiþtir. Kompozitin ve pekiþtirilmemiþ bronzun tribolojik özellikleri disk üzerinde pim geometrisinde belirlenmiþ ve sonuçlar geleneksel fenolik reçine ile baðlanan fren balatasý ile karþýlaþtýrýlmýþtýr. Sonuçlar TM bronzun kompozitten daha mukavemetli olduðunu göstermiþtir. Kompozitin sertliði TM bronzdan daha yüksektir. Sürtünme ve aþýnma testleri kompozitin aþýnma direncinin ve sürtünme katsayýsýnýn geleneksel balatadan daha yüksek olduðunu açýða çýkarmýþtýr.

Son yýllarda hýzla yaygýnlaþan rüzgâr enerji santralleri, enerji talepleri sürekli artan ülkeler için kaçýnýlmaz bir yerel kaynak olarak deðerlendirilmektedir. Ekonomik ömürleri ortalama yirmi yýl olarak tasarlanan bu santrallerden en iyi þekilde faydalanabilmek için iþletme maliyetlerinin düþürülmesi veya üretilen enerjinin maksimize edilmesi gerekmektedir. Performans analizleri yardýmýyla, bir rüzgâr santralinde türbinlerin performanslarý gözlemlenebilir ve böylece hali hazýrda kaynaklarýn etkin bir biçimde kullanýlýp kullanýlmadýðý konusunda iþletme yöneticisine fikir sunulabilir. Bu çalýþmada rüzgâr santrallerinde mevcut veri toplama sistemlerinden elde edilen verilerin kullanýmýyla türbinlerin performans kýyaslamalarý yapýlmýþtýr. Veri Zarflama Analizi, bir rüzgâr santrali içerisinde bulunan türbinlerin iki yýllýk iþletme performanslarýný kýyaslayabilmek için kullanýlmýþ ve performans deðiþimlerinin detaylý incelenebilmesi için Malmquist Endeks ile toplam faktör verimliliði hesaplanmýþtýr. Çalýþmada, Türkiye’de faaliyette olan bir rüzgâr santralinin 2013 ve 2014 yýllarýna ait iþletme verileri kullanýlmýþtýr. Sonuç olarak, düþük performanslý türbinler belirlenmiþ, performans kayýplarýnýn sebepleri anlaþýlmaya çalýþýlmýþ ve performans arttýrýcý stratejilerin geliþtirilmesi planlanmýþtýr.

Ders ve sýnavlara ait zaman çizelgelerinin oluþturulmasý, baþta üniversiteler olmak üzere, bütün eðitim kurumlarý için oldukça yorucu ve zaman alan bir faaliyettir. Ders programý çizelgeleme problemi de derslerin ve bu derslerden sorumlu öðretim üyelerinin, problem ve kurum özellikleriyle ilgili kýsýtlar dikkate alýnarak, en uygun derslik ve zaman dilimlerine atanmasýný ifade eden bir zaman çizelgeleme problemidir. Bu makalede, 1960’lý yýllardan günümüze kadar geçen süreçte, ders programý çizelgeleme problemi alanýnda yapýlmýþ, öne çýkan bilimsel çalýþmalarýn ana hatlarýyla ele alýndýðý bir literatür taramasý sunulmuþtur. Bununla birlikte, araþtýrmacýlar tarafýndan kullanýlan çözüm yöntemlerinin; yöneylem araþtýrmasý temelli yaklaþýmlar, metasezgisel temelli yaklaþýmlar ve yeni yaklaþýmlar þeklinde gruplandýrýldýðý bir analize yer verilmiþtir.

Tedarikçi deðerlendirme ve seçimi, nitel ve nicel çok sayýda faktörün deðerlendirilmesini gerektiren karmaþýk birçok kriterli karar verme problemi olarak görülmektedir. Gerçek hayatta, belirsizlikler ve muðlaklýk bir karar verme sürecinin ayrýlmaz bir parçasý olarak karþýmýza çýkmaktadýr. Bulanýk küme teorisi, belirsizlik durumunda karar vermemize imkân saðlayan metotlardan bir tanesidir. Bu çalýþmada, ikizkenar yamuk tip 2 bulanýk TOPSIS yöntemi kýsaca tanýtýlmýþtýr. Tanýtýlan yöntem, Türkiye’de bir tekstil firmasýnýn tedarikçi seçimi problemine uygulanmýþtýr. Ayrýca, tip 2 bulanýk TOPSIS yönteminin sonuçlarýný desteklemek için ayný problem tip 1 bulanýk TOPSIS ile de çözülmüþtür. Duyarlýlýk analizi yapýlarak önerilen çözümler farklý senaryolar altýnda incelenmiþtir. Duyarlýlýk analizi sonuçlarýna göre tip 2 bulanýk TOPSIS daha efektif ve uygun çözümler üretmektedir.

Bu çalýþma, elektrot imal eden bir iþletmede fýrýnlara ait iþ emri atama ve çizelgeleme problemi ile ilgilenmektedir. Ýmalatý yapýlan her elektrot çeþidi her fýrýna atanamamaktadýr. Ayrýca her bir elektrot tipinin, iþlem görebileceði fýrýnlara ait bir öncelik sýrasý bulunmaktadýr. Problemin diðer parametreleri olarak, elektrotlara ait iþ emri büyüklükleri, fýrýna girmeye hazýr olma zamanlarý, fýrýnda piþme süreleri, soðuma süreleri, fýrýnlarýn elektrot tipi temelindeki kapasite büyüklükleri göz önüne alýnmýþtýr. Piþme süreleri ayný olan elektrot tiplerine ait iþ emirleri, fýrýn kapasitesinin üzerine çýkmayacak þekilde, eþ zamanlý olarak fýrýna girip piþebilmektedir. Bu problem için bir tamsayýlý programlama modeli geliþtirilmiþtir. Modelin amacý, iþleri elektrot tiplerine göre öncelikli fýrýnlara atamak ve fýrýnlarýn faydalý kullaným oranlarýný en büyüklemektir. Model çýktýsý olarak, iþ emirlerinin hangi fýrýna hangi zaman aralýðýnda atanacaðýna karar verilmektedir. Oluþturulan iki farklý iþ emri kümesi için model çalýþtýrýlmýþ ve sonuçlar tartýþýlarak modelin uygulanabilirliði ortaya konmuþtur.

Uyarlamalý düzleþtirme metotlarý zaman serilerinin karakteristik deðiþimleri üzerindeki tahmin sonuçlarýný iyileþtirmek için önerilmiþlerdir. Zaman içerisinde var olan uyarlamalý düzleþtirme metotlarý çeþitlenmiþtir. Birçoðu Trigg & Leach olarak isimlendirilen orijinal basit metottan çok farklý olup, doðruluðu artýrmak için karmaþýk mantýksal veya matematiksel önermeler içermektedir. Bu makalede Bulanýk Ayarlamalý Üstel Düzleþtirme olarak isimlendirilen yeni bir metot sunulmaktadýr. Bu metot özellikle seviye kaymasý veya seviye kaymasýyla beraber aykýrý sapmalarýn bulunduðu zaman serileri için tahmin doðruluðunun iyileþtirilmesinde baþarýlýdýr. Ampirik uygulama ‘The M2-Competition Time Series’ üzerinde gerçekleþtirilmiþtir. Ýstatistiksel analiz sonuçlarý tahmin doðruluðu açýsýndan bu metodun klasik uyarlamalý üstel düzleþtirme metodunu geride býraktýðýný göstermektedir. Buna ek olarak önerilen metot diðer geliþmiþ uyarlanabilir metotlarla karþýlaþtýrýldýðýnda oldukça basittir.