Ftalosiyaninler keskin mavi-yeþil renkli, oldukça saðlam, iki boyutlu 18 π-elektron konjuge sistemine sahip aromatik makrosiklik bileþiklerdir. Makrohalka yapýnýn merkezi koordinasyon boþluðuna periodik tablonun birçok elementinin; aromatik yapýnýn periferal ve non-periferal konumlarýna ise çeþitli fonksiyonel sübstitüentlerin baðlanmasýyla ftalosiyaninlere katalitik, elektrokromik, elektriksel iletkenlik, fotovoltaik, fotoiletkenlik, ýþýk absorbsiyonu, foto uyarýcý gibi çeþitli özellikler kazandýrmak mümkündür. Geleneksel bakýr ftalosiyanin pigmenti dýþýnda farklý ftalosiyanin türevlerinin de tekstil materyallerinin renklendirilmesinde kullanýlmasýyla; farklý fonksiyonel özellikli (güç tutuþur, antibakteriyel…vs) teknik tekstillerin elde edilebileceði düþünülmektedir. Bu sebeple bu araþtýrmada ftalosiyaninler hakkýnda genel bilgi verilip, tekstil materyallerinin renklendirilmesi ve antibakteriyel özellik kazandýrýlmasý üzerine yapýlmýþ bazý çalýþmalar anlatýlmýþtýr.

Günümüzde tüketicilerin kalite ve konfor konularýnda bilinçlenmeleri doðrultusunda satýn almadaki öncelikleri, iyi görünmenin yaný sýra iyi hissettiren giysiler yönünde olmaktadýr. Ayaklarý koruyan temel elemanlardan olan çoraptan beklentiler, günlük hayat yanýnda özellikle sportif aktivitelerde ve koruyucu giysi olarak kullanýlmalarý durumunda büyük oranda artmaktadýr. Bu çalýþmada, bir grup tüketici üzerinde, günlük hayat ve fonksiyonel kullanýmlar dikkate alýnarak, çoraptan beklentiler anket yöntemi kullanýlarak belirlenmiþtir. Literatürde genellikle farklý giysi sistemlerinden beklentiler ve kalite kavramýnýn incelenmesinde kullanýlan anket yöntemi, bu çalýþmada 279 kiþi üzerinde konforla iliþkilendirilen kumaþ özellikleri, çorap konfor beklentileri, baþlýca konfor problemleri ve hammadde konusundaki bilinç düzeylerinin araþtýrýlmasý için kullanýlmýþtýr. Anket sonuçlarý deðerlendirildiðinde, kiþilerin konfor bileþenleriyle ilgili kumaþ özelliklerini tespit edebildikleri, çorap satýn almada dikkat edilen en önemli kriterlerin çorap bedeninin ayak yapýsýna uyumu ve ayaktaki termal konfor olduðu belirlenmiþtir. Ayrýca anket sonuçlarýna göre katýlýmcýlarýn karþýlaþtýklarý temel konfor problemlerinin de ayak terlemesi ve sonrasýnda hissedilen ýslaklýk ve soðukluk hisleri ve basýnç konforuyla ilgili olan esnekliðin yetersizliði olarak tespit edilmiþtir. Katýlýmcýlarýn, çorap hammaddesine, en fazla teri emme ve yalýtým özelliklerinden dolayý önem verdikleri ve en çok bildikleri hammaddelerin pamuk, yün bambu ve modal olduðu tespit edilmiþtir. Genel olarak tüm giysiler için geçerli olan konfor beklentilerindeki artýþýn çorap için de geçerli olduðu tespit edilmiþtir.

Ýnsan teni ile temas eden tekstil ürünlerinin tercihinde konfor önemli bir parametredir. Konforu belirleyen en önemli parametrelerden biri de tekstil ürününün elyaf içeriðidir. Luxicool elyafý göreceli yeni bir hammadde olup, polimer yapýsý sayesinde mükemmel nem ve ýsý transferi saðlayarak üstün konfor hissi verdiði üretici firma tarafýndan iddia edilmektedir. Bu çalýþmada luxicool elyafý bandaj üretiminde ve örme kumaþta kullanýlarak konfora yaptýðý etki objektif ve subjektif olarak test edilmiþtir. Bandaj üreticisi bir firmada PA 6 ve PU iplikler ile üretilen standart ürünün yanýnda PET/luxicool karýþýmý iplikler de kullanýlarak yeni bandaj üretimi gerçekleþtirilmiþtir. Ayrýca örme makinelerinde PA 6/luxicool, PA 6.6/luxicool, PET/luxicool, PET/PET ve PA 6.6/PA 6.6 katlý iplikler ile kumaþlar örülmüþtür. Bandaj ve kumaþlara patlama mukavemeti, boncuklanma, ýsýl özellikler (ýsýl iletkenlik, ýsýl direnç, ýsýl soðurganlýk), kalýnlýk, su buharý geçirgenliði, hava geçirgenliði ve dinamik sürtünme katsayýsý testleri yapýlmýþtýr. Ayný zamanda bandajlar yoðun fiziksel aktivite yapan kiþilere kullandýrýlarak genel konfor, yumuþaklýk, kuruluk, serinlik parametreleri anketler ile karþýlaþtýrýlmýþtýr. Sonuç olarak; luxicool elyafý içeren numunede diðer numuneye göre hava geçirgenliði, su buharý geçirgenliði, ýsýl iletkenlik, ýsýl soðurganlýk deðerleri daha yüksektir. Luxicool elyafý içermeyen numunede ise su buharý direnci, ýsýl direnç, dinamik sürtünme katsayýsý, kalýnlýk deðerleri daha yüksektir. Anketlere göre luxicool elyafý içeren bandajlar diðer bandajlara göre daha iyi performans göstermiþtir. En anlamlý farka kuruluk parametresinde ulaþýlmýþtýr.

Örme kumaþlardaki boyut deðiþimi problemi, konfeksiyon üretimi sýrasýnda üreticileri zorlamaktadýr. Örme kumaþ relaksasyonunun gerçekleþmesiyle kumaþlarda boyut deðiþimi problemi yaþanmaktadýr. Kumaþlar terbiye iþletmelerinden konfeksiyon üreticilerine kabul edilebilir boyutsal stabilite deðerlerinde teslim edilse bile, kumaþýn daha sonra gördüðü her türlü sarým iþlemi ve konfeksiyon serim iþlemleri sýrasýnda yapýlan gerdirmeler kumaþtaki iç gerilimleri arttýrmaktadýr. Bu durum boyut deðiþimi sorunu nedeniyle iþletmelerde müþteri þikâyetlerine neden olmaktadýr. Boyut deðiþimi sorununun yaþanmamasý amacýyla konfeksiyon üreticileri çeþitli çözümlere baþvurmaktadýrlar. Üretimden önce kumaþlar açýlarak relaksasyon için uygun alanlarda bekletilmekte, yýkama ve ütü testinden geçirilerek dikilecek ürüne göre kalýplara pay verilmektedir. Bu çalýþmada çeþitli örme kumaþlardaki boyutsal deðiþimlerin bitmiþ ürüne (t-shirt) etkisi incelenmiþtir. Üretilen kumaþlara konfeksiyonda verilecek kalýp paylarýnýn, en ve boy olarak standart deðerleri araþtýrýlmýþtýr. Elde edilen veriler yardýmýyla uygun ölçülerde üretimin yapýlabilmesi için kalýp paylarýyla ilgili önerilerde bulunulmuþtur.

Bu çalýþmada poplin kumaþta hata tespiti için wiener filtre tabanlý bilgisayar destekli tespit sistemi sunulmaktadýr. Hatalý kumaþ görüntüleri dijital kamera yardýmýyla alýnmýþtýr. Geliþtirilen sistem öniþleme, bölütleme ve kumaþ hata tespiti olarak 3 asamadan oluþmaktadýr. On isleme aþamasý, dijital görüntülere RGB seviyeden gri seviyeye çevirme ve görüntü iyileþtirme adýmlarýndan oluþmaktadýr. Bölütleme aþamasýnda, gri seviye görüntünün arka planý morfolojik iþlemler ile bölütlenmiþtir. Ardýndan, bölütlenen görüntü, hata tespit iþlemini gerçekleþtirmek için ikili seviye görüntüye çevrilmiþtir. Kumaþ hata tespiti, hata tespit sistemi sýrasýnda wiener filtre kullanýlarak gerçeklenmiþtir. Wiener filtre ikili seviyedeki görüntüye hatalý olmayan alanlarýn elimine edilmesi amacýyla uygulanmýþtýr. Gerçeklenen sistem, tespit iþlemi için hatalý poplin kumaþlara uygulanmýþtýr. Elde edilen sonuçlar, geliþtirilen algoritmanýn farklý tip kumaþ hatalarýnda iyi sonuçlar vermektedir.

Çalýþmada, patlama, yangýn ve toksik yayýlým ile sonuçlanan endüstriyel kazalarýn etki alanlarýnýn belirlenmesine yönelik metodoloji geliþtirilmiþtir. Afet riskli alanlarýnýn derecelendirilmesi için risk matrisi oluþturulmuþtur. Sanayiciler ile kontrol ve izlemede görevli ilgili kiþi ya da kurumlarýn hangi durumda hangi etki alaný belirleme aracýný kullanabileceði açýklanmaya ve standart bir yaklaþým oluþturulmaya çalýþýlmýþtýr. Patlama, yangýn ve toksik yayýlým etkisi oluþturabilecek bir kuruluþ için ayný miktarda (30000Ib) toksik gaz (klor), toksik sývý (hidrazin) ve yanabilen madde (propan) üzerinden örnek uygulama çalýþmalarý yürütülmüþtür. Örnek uygulamalar, tesis dýþý risk analizine dayanan korelasyonlar ve ücretsiz ALOHA yazýlýmý kullanýlarak gerçekleþtirilmiþtir. Korelasyonlara ait alternatif senaryo sonuçlarý ALOHA yazýlýmý ile elde edilen sonuçlarla uyumlu olarak belirlenmiþtir. Böylece, etki alanýný belirleyebilmek için daha az veri bilgisi gerektiren korelasyonlarýn öncelikli olarak pratik bir þekilde uygulanabileceði tespit edilmiþtir. En geniþ sonlanma noktasý mesafesi (54.2 km-en kötü durum senaryosu, 60 dk. kýrsal alan) örnek toksik sývý (hidrazin) için elde edilmiþtir. Korelasyonlar deðerlendirildiðinde, kýrsal alan için tüm sonlanma noktasý mesafelerinin kentsel alana göre yüksek olduðu belirlenmiþtir. ALOHA yazýlýmýnda ise kýrsal ve kentsel durum için tehlike alaný mesafelerinin çok büyük bir deðiþim göstermediði tespit edilmiþtir. Örnek uygulama çalýþmalarý sonucunda kuruluþ, yüksek risk seviyesinde belirlenmiþtir.

Silar metodu kullanýlarak 70 oC de cam alttabanlar üzerine polikristal Cu2O ince filmleri elde edildi. XRD analizleri filmlerin kübik yapýda olduðunu gösterdi ve örgü parametreleri hesaplandý. Filmlerin yüzey morfolojisi alan emisyonlu taramalý elektron mikroskobu (FE-SEM) ile görüntülendi. Filmlerin optik özelliklerini belirlemek için UV/vis spektrofotometresi kullanýlmýþtýr. Filmlerin oda sýcaklýðýndaki optik geçirgenlik (% T) deðerleri 300-1100 nm dalga boyu aralýðýnda belirlenmiþtir. Yarýiletken Cu2O ince filmlerinin görünür bölgedeki optik geçirgenlik deðerleri % 50-70 olarak bulunmuþtur. Filmlerin enerji bant aralýðý deðerleri (Eg) 2.53-2.62 eV bulundu.

Bor cevherleri çeþitli bor bileþiklerinin üretiminde kullanýlýr. Tinkalden elde edilen boraks onlarýn en önemlilerinden biridir. Rafine boraks üretiminin en önemli sorunlarýndan biri sulu çözeltide kolloidal olan ve süzülmeyen killi minerallerin tinkalden ayrýlmasýdýr. Bu amaçla çeþitli çöktürücü maddeler kullanýlýr ve bu da maliyeti artýrýr. Diðer taraftan bu iþlem sýrasýnda önemli miktarda boraks kaybý olur. Bunun için, daha önceki çalýþmalarda CO2 gazý kullanýlmýþ, yeterli kuagülasyon saðlanamamýþtýr. Filtration zamaný uzun sürmüþtür. Bu çalýþmada kolloidal halin bozulmasý için SO2 gazý kullanýlmýþtýr. Çalýþmalarda sýcaklýk ve karýþtýrma süresi parametre olarak seçilmiþtir. Örnek çok küçük parçalara ayrýldýðý için partikül boyutu parametre olarak seçilmemiþtir. Böylece kolloidal halin kaybolabileceði, çeþitli bor minerallerinin çözülebileceði ve sývý ortamda bor kayýplarýnýn minimum olabileceði sonucuna varýlmýþtýr. Bu metot kullanýlarak herhangi bir çökeltmeyi hýzlandýrýcý madde kullanmadan minimum bor kaybýyla daha hýzlý filtrasyon elde edilebileceði gözlendi. Sonuçta, 60 dk.’lýk karýþtýrma süresinde 50 ºC’de B2O3 içeriðinin %99.5’inin kazanýldýðý ve CaO’in yaklaþýk %84’ünün ana çözeltiye geçtiði bulunmuþtur.

Bu çalýþmada, bakýrýn korozyon davranýþlarýna askorbik asidin etkisi %3.5 NaCl çözeltisinde (pH=9.0) potansiyodinamik polarizasyon ve elektrokimyasal impedans spektroskopisi kullanýlarak araþtýrýlmýþtýr. Askorbik asidin farklý deriþimlerde akým-potansiyel eðrileri ve Nyquist eðrileri elde edilmiþtir. Askorbik asit içeren ve içermeyen %3.5 NaCI çözeltilerinde bekletildikten sonra bakýr elektrotun taramalý elektron mikroskopu (SEM) ile yüzey görüntüleri kaydedilmiþtir. Elde edilen sonuçlardan askorbik asit %3.5 NaCl çözeltisinde bakýrýn korozyonunu engellemektedir. Ýnhibisyon etkinliðinin askorbik asit konsantrasyonundaki azalma ile arttýðý tespit edilmiþtir.

Bu çalýþmada, kimyasal buhar çöktürme metodu (CVD) ile sentezlenen karbon nanotüpler (KNT) titanyum dioksit (TiO2) matrisi içerisine aðýrlýkça %0.1, 0.2, 1 ve 2 oranlarýnda takviye edilmiþlerdir. Elde edilen numunelerin yapýsal karakterizasyonu Taramalý elektron mikroskobu (SEM) kullanýlarak yapýlmýþtýr. Numunelerin sýcaklýða baðlý elektriksel iletkenlikleri ölçülmüþtür. UV-VIS spektrometresi kullanýlarak optik özellikleri tespit edilmiþtir. Kompozitteki karbon nanotüp miktarýnýn artýþý gerek oda sýcaklýðýnda gerekse artan sýcaklýklarda elektriksel iletkenliðin artmasýna neden olmuþtur. Ayrýca, KNT’ler TiO2’in UV ýþýnlarýný absorbe etme özelliðini arttýrmýþ, yasak enerji aralýðýnýn (Eg) azalmasýna sebep olmuþtur.

Kadmiyum son yýllarda sadece insan yaþamýný deðil doða ve yaþam alanýný da tehdit etmektedir. Ayrýca, toksik olmasýndan dolayý kadmiyum kullanýmý genellikle azalmaktadýr. Camsý karbon elektrot (GCE), 3-Methyl-4-(4-hydroxybenzylidenamino)-4,5-dihydro-1H-1,2,4-triazol-5-one (MDT)’ nin fenol oksidasyonu ile 0.1 M destek elektrolit içinde modifiye olmuþtur. Modifiye edilmiþ yüzey, birkaç teknik kullanýlarak ile karakterize edilmiþtir. Hazýrlanan yüzeyin kararlýlýðý gösterilmiþtir. MDT ile modifye edilmiþ GCE, su örneklerinde Cd(II) iyon analizi için kullanýlmýþtýr. Deriþim aralýðý ve deteksiyon limiti sýrasýyla 1.0×10-9 - 1.0×10-8 M ve 2.0×10-10 M, olarak bulunmuþtur.

Bu çalýþmada, Cu(II) iyonlarýnýn bir adsorbent olan mermer atýklarý ile sulu çözeltilerden giderimi üzerine, sýcaklýk, Cu(II) konsantrasyonu, adsorbent dozu, boyutu ve karýþtýrma hýzý gibi parametrelerin etkileri temas süresine baðlý olarak incelenmiþtir. Adsorbent olarak kullanýlan mermer atýklarý üzerine bakýrýn sorpsiyonunda 200 devir/dk. karýþtýrma hýzýyla giderim veriminin %89.2 olduðu, uygun adsorbent dozajýnýn 10 g/l olup sorpsiyon veriminin bu dozajda %83.4 deðerine ulaþtýðý belirlenmiþtir. Kinetik verilerin II. dereceden kinetik modele daha iyi uyduðu belirlenmiþtir. Aktivasyon enerjisinin Cu(II) sorpsiyon prosesi için 9.35 kJ/mol olduðu bulunmuþtur. Denge verilerinin Langmuir izotermine uyduðu ve Cu(II) sorpsiyon prosesi için maksimum sorpsiyon kapasitesinin 25 °C’de yaklaþýk 208.33 mg/g olduðu hesaplanmýþtýr. Termodinamik parametreler Cu(II) adsorpsiyonuprosesinin endotermik olduðunu (ΔH°=12.88 kJ/mol) ve kendiliðinden gerçekleþen (ΔG°=-8.56 kJ/mol) karakterde olduðunu göstermiþtir.

Kobalt (Co) atýk sularda bulunan en önemli aðýr metallerden biridir. Kimyasal bazlý endüstrilerdeki atýk sularda bulunan Co gibi bazý metaller yaþam biçimine toksik veya zararlý etkiye sahip olabilir. Bu nedenle çevresel tehlikeye neden olan atýk sularda toksik metallerin giderilmesi önem arz etmektedir. Bu çalýþmada; doðal pomza minerali ile sulu çözeltilerden Co(II) iyonunun adsorpsiyonla giderimi kesikli sistemde incelenmiþtir. Merkezi kompozit tasarým (MKT) içeren cevap yüzey yöntemi (CYY) pH, baþlangýç Co(II) konsantrasyonu (Co) ve sýcaklýk (T, °C) gibi adsorpsiyonu etkileyen önemli ortam koþullarýný optimize etmek ve modellemek için bir cevap yüzeyi geliþtirmek amacýyla baþarýlý bir þekilde uygulanmýþtýr. MKT’de deneysel sonuçlarýn uyduðu quadratik modelden elde edilen model eþitliði ile optimum koþullar belirlenmiþtir. Bu optimum koþullar pH 7.79, Co 69.84 mg/L ve sýcaklýk 20 °C olarak bulunmuþtur. Bu optimum koþullarda adsorpsiyon kapasitesi 2.816 mg/g ve adsorpsiyon yüzdesi ise %40.32 olarak hesaplanmýþtýr. Daha sonra program tarafýndan elde edilen bu bilgiler deneylerle doðrulanmýþtýr.

Polimer malzemelerin yapýsal özelliklerinin her geçen gün daha da fazla geliþtirilmesine baðlý olarak bu malzemelerin günlük hayatýmýzdaki kullaným alaný hýzla yaygýnlaþmaktadýr. Diðer bir taraftan, nanoteknoloji uygulamalarýnýn bir sonucu olarak, yeni geliþtirilen malzemelerin ve yapýlarýn boyutundaki atomik ölçeklere kadar inebilen küçülme, elektron mikroskopisi uygulamalarýný bu bilimin ayrýlmaz bir parçasý haline getirmiþtir. Elektron mikroskopisi destekli kontrollü yüzey modifikasyon iþlemleri ile malzemenin yüzey özelliklerinin istenilen doðrultuda ayarlanabilmesi, bu malzemelerin belirli bir amaç için kullanýlmasýný mümkün kýlmaktadýr. Bu çalýþmada temel olarak, kontrollü elektron ve iyon radyasyonunun farklý polimer malzemelerin yüzey özelliklerinin modifiye edilmesi, optimizasyonu ve karakterizasyonunda kullanýlmasý hedeflenmiþtir. Özellikle, yüzey modifikasyonu iþlemleri, gaz enjeksiyon sistemleri (GIS) eklentili FIB-SEM çift demet platformlarýnda gaz-yardýmlý aþýndýrma yöntemleri uygulanarak yürütülmüþtür. Çalýþmanýn büyük bir bölümü, polimer yüzeylerinin, XeF2 gazý yardýmýyla aþýndýrýlmasý sonucunda, minimum yüzey morfolojisi ve yüksek yüzey açýsý elde edilmesine odaklanmýþtýr. Çalýþmada, FIB-SEM çift demet platformlarýnda gerçekleþtirilen yüzey modifikasyonu iþlemlerinin, malzemelerinin yüzey özelliklerindeki yaptýklarý deðiþimler, diðer ileri analiz teknikleri kullanýlarak gözlenmiþtir.

Bu çalýþmada, salisilik asit türevleri [salisilik asit (H2sal) veya asetilsalisilik asit (Hasal)] ile 2-aminobenzotiyazol türevlerinin [2-aminobenzotiyazol (abt) veya 2-amino-6-klorobenzotiyazol (Clabt) veya 2-amino-6-metilbenzotiyazol (Meabt)] karýþýk ligandlý Cu(II) geçiþ metal kompleksleri sentezlenmiþtir. Amorf halde elde edilen geçiþ metal komplekslerinin yapýlarý elementel analiz, ICP-OES, FT-IR, UV-Vis, termal analiz, manyetik duyarlýlýk ve molar iletkenlik sonuçlarý dikkate alýnarak önerilmiþtir.

Bu çalýþmada; Ba, Mn ve Pb metal sabunlarý, stearik asit ve bu metallerin tuzlarý kullanýlarak sentezlenmiþ ve erime noktalarý tayin edilmiþtir. Sentezlenen metal sabunlarý farklý konsantrasyonlar da parafin oksidasyonunda katalizör olarak kullanýlmýþtýr. Oksidasyon sonucu oluþan aldehit, keton ve karboksilli asitlerin miktarý, titrasyon yöntemi kullanýlarak asit deðeri (AV.) olarak tayin edilmiþtir. Bu deðerler % stearik asit deðerine (%SAD) dönüþtürülmüþtür. Sonuç da Ba, Mn ve Pb stearat sabunlarýný, katalizör olarak Parafin oksidasyonu üzerindeki davranýþlarý ve erime noktalarý ile olan iliþkisi incelenmiþtir.

Bu çalýþmada; biyokütle olarak seçilen nar posasýndan kimyasal aktivasyonla aktif karbon üretimi gerçekleþtirilmiþtir. Aktif karbon üretiminde sýcaklýk, emdirme süresi, emdirme oraný parametrelerinin etkisi araþtýrýlmýþtýr. Aktivasyon deneyleri, kimyasal (KOH) kullanýlarak, 500 °C ve 700 °C’de 0.5/1; 1/1; 2/1 emdirme oranlarýnda, 24 ve 48 sa. emdirme süresinde gerçekleþtirilmiþtir. Elde edilen aktif karbonlar BET, FTIR, elementel ve SEM analizleri yapýlarak karakterize edilmiþtir. En yüksek yüzey alanýna sahip aktif karbon (668.98 m2/g) seçilerek, sulu çözeltiden boyar madde giderimi araþtýrýlmýþtýr. pH, adsorban miktarý, çözelti baþlangýç deriþimi ve çözelti sýcaklýðý gibi parametrelerin, adsorpsiyon üzerindeki etkileri gözlemlenmiþtir En yüksek giderim pH 1’te, 10 g/L adsorban varlýðýnda, 50 ppm baþlangýç deriþiminde, 25 °C’de %96.60 olarak bulunmuþtur.

Süt ürünlerinin doðrudan tüketiminin yaný sýra, son yýllarda endüstriyel üretimde lezzet arttýrýcý olarak kullanýlmasýnýn arttýðý görülmektedir. Peynirler baþta olmak üzere, süt ürünlerinin özgün lezzeti uzun olgunlaþma süreçleri sonucunda gerçekleþmektedir. Olgunlaþma sürecinin kontrollü koþullarda, enzimatik reaksiyonlarla taklit edilmesi ile hedeflenen özgün lezzete çok kýsa sürelerde ulaþmak mümkündür. Enzim modifiye süt ürünleri olarak isimlendirilen bu ürünlerin gýda endüstrisinde katký maddesi olarak kullanýmý yaygýndýr. Ülkemizde bu ürünlerin üretimlerine son yýllarda baþlanmýþtýr, ancak bu üretimlerde geleneksel lezzetlerin üretimleri henüz gerçekleþtirilememiþtir. Bu çalýþmada, ülkemizde üretilen 8 farklý enzim modifiye peynir (EMP) ve 2 farklý enzim modifiye tereyaðý örnekleri piyasadan toplanmýþ, bu örneklerin temel kimyasal özellikleri, serbest yað asidi bileþimi ve miktarlarý ile proteolitik olgunlaþma düzeyleri analiz edilmiþtir. Koyun ve keçi peyniri lezzetlerinde üretilen EMP’lerde hem proteoliz, hem de lipoliz parçalanma ürünlerinin çok olduðu, Edam’da ise bu bileþiklerle daha az karþýlaþýldýðý belirlenmiþtir. Parmesan ve Cheddar lezzetinin EMP olarak üretiminde proteolitik olgunlaþmanýn yüksek düzeylerde gerçekleþtirildiði, peynirimsi lezzetin üretiminde ise lipolizin ön plana çýktýðý saptanmýþtýr. Farklý peynir lezzetlerinin elde edilmesi için çok farklý lipolitik ve proteolitik olgunlaþma düzeylerine ulaþýldýðý görülmüþtür.

Çalýþmada domates salçasý üretim atýðý olan domates çekirdeðinin krakerlerde kullanýlabilirliði araþtýrýlmýþtýr. Böylece birçok aktif gýda bileþeni bakýmýndan zengin olduðu ifade edilen domates çekirdeðinin insan beslenmesine dahil olma potansiyelinin belirlenmesine çalýþýlmýþtýr. Araþtýrmada kontrol grubunun haricindeki krakerlerin üretiminde buðday ununa %2, %4 ve %6 oranlarýnda domates çekirdeði tozu ilave edilmiþtir. Çalýþmada, domates çekirdeði tozu ilavesiyle krakerlerin protein, yað, kül, çözünür, çözünmeyen ve toplam diyet lifi, mineral madde oranlarý (Mg, Ca, K, P, Mn, Fe), toplam fenolik madde içerikleri ile antioksidan aktivite deðerlerinde önemli artýþlarýn (p<0.05) olduðu tespit edilmiþtir. Domates çekirdeði ilave edilen krakerlerin L ve a deðerlerinin kontrol krakerden farklý (p<0.05), b deðerlerinin ise benzer (p>0.05) olduðu saptanmýþtýr. Duyusal deðerlendirmede tüm krakerlerin renk, koku ve çýtýrlýk özellikleri benzer bulunmuþtur. Ancak, %6 domates çekirdeði ilave edilen krakerlerin lezzet ve genel beðeni puanlarýnda önemli (p < 0.05) düþüþ olduðu tespit edilmiþtir.

Probiyotikler yeterli miktarda alýndýklarýnda, konakçýnýn saðlýðý üzerine olumlu etkileri bulunan, patojen olmayan canlý mikroorganizmalardýr. Probiyotik mikroorganizmalar genellikle fermente süt ürünleri veya gýda takviyeleri gibi gýda maddelerinin bileþenleridir. Gýda endüstrisinde, yaygýn olarak Laktik Asit Bakterileri (LAB) kullanýlmaktadýr. Hayvan besleme, yem endüstrisi ve ilaç sanayiinde ise laktik asit bakterilerinin yaný sýra diðer patojen olmayan ve saðlýk üzerine olumlu etkileri bulunan mikroorganizmalar da (Sacchromyces boulardii ve Escherichia coli Nissle 1917 ) kullanýlýr. Bu çalýþmada; probiyotik E. coli suþu Nissle 1917’ nin kökeni, týbbi tarihi, mikrobiyolojik ve genetik özellikleri, biyolojik aktiviteleri, güvenirliliði ve toksikolojik yönü ele alýnmýþtýr. Bunlara ek olarak EcN(E.coli Nissle 1917) ile yapýlan klinik deneyler de özetlenecektir.