Günbegün önemi artan su kaynaklarý planlama ve yönetimi çalýþmalarýnda hidrolojik modellemenin etkin kullanýlmasý yaygýnlaþmaktadýr. Özellikle Türkiye’deki drenaj havzalarý baþlangýç bölgelerinin karlý daðlýk alanlardan oluþmasý ve bahar aylarýnda karlarýn erimesiyle birlikte akýmlarýn büyük bir bölümünün kar erimesinden meydana gelmesi bu bölgelerdeki modelleme uygulamalarýný önemli ve zorunlu kýlmaktadýr. Bu çalýþmada, Türkiye’nin doðu ve daðlýk bölgesinde yer alan Aras Havzasýnýn memba sularý iki farklý kavramsal hidrolojik model (HEC-HMS ve HBV) kullanýlarak 2008-2015 su yýllarý arasýnda modellenmiþ ve karþýlaþtýrýlmýþtýr. Nash-Sutcliffe ölçütü kullanýlarak performansý deðerlendirilen her iki modelin akýma göre kalibrasyon baþarýsý 0.8 ve doðrulamasý 0.7 deðerlerinin üzerinde bulunmuþtur. Aras Havzasýnda öncül bir kavramsal hidrolojik modelleme uygulamasý olan bu karþýlaþtýrma çalýþmasýnýn baþarýlý sayýlabilecek sonuçlar verdiði ve benzer çalýþmalarýn akýmýn yaný sýra baþka deðiþkenlerin de çalýþmaya dahil edilebileceðini göstermiþtir.

Kazýnmýþ asfalt kaplama (RAP) malzemeleri çevre kirliðini azaltmasý, enerji ve maliyet tasarrufu saðlamasý nedeniyle doðal agregaya (DA) alternatif sayýlabilecek bir malzemedir. Pek çok ülkede, yol üstyapý tabakalarýnda belirli oranlarda RAP malzemesi kullanýmýna müsaade edilmektedir. Fakat RAP malzemelerinin mekanik özellikleri malzemenin üstyapýnýn hangi tabakasýndan elde edildiðine, kazýndýðý yolun hizmet ömrü ve yapým özelliklerine, yolda kullanýlan malzemelerin (bitüm ve agrega) özelliklerine ve kazý makinesinin özelliklerine baðlýdýr. Bu çalýþmada, iki farklý karayolunun bozulmuþ aþýnma tabakalarýndan özel kazýma makinesiyle elde edilen RAP malzemeleri (RAP1 ve RAP2), DA ile farklý oranlarda (%0, %15, %30, %45, %60, %100) karýþtýrýlmýþtýr. Elde edilen karýþýmlar üzerinde bitüm oraný, elek analizi, modifiye proktor ve Kaliforniya taþýma oraný (CBR) gibi laboratuar testleri yapýlarak karýþýmlarýn bazý karakteristik özellikleri, %100 DA karýþým deðerleri referans alýnarak incelenmiþtir. Sonuçlara göre DA malzemesine alternatif olarak plentmiks temel (PMT) tip-1 tabakasýnda kullanýlabilir maksimum RAP1 ve RAP2 oranlarý ülkemiz Karayolu Teknik Þartnamesi (KTÞ) kriterleri doðrultusunda belirlenmiþtir. Ayrýca RAP malzemelerinin kullanýlmasý durumunda DA malzemesine olan ihtiyacýn azalmasýnýn saðlayacaðý malzeme maliyetlerindeki kar oranlarý da kapsamlý bir maliyet analizi yapýlarak belirlenmiþtir.

Günümüzde, kentsel dönüþüm projelerinden ortaya çýkan katý atýk maddelerinin büyük hacimlerinden dolayý depolama problemi yarattýðý gerçeði gündeme gelmiþtir. Bu gibi atýk maddelerin kullanýlmasý, hem çevre korunmasý hem de maliyet açýsýndan kazanç saðlar. Bu yüzden, son yýllarda bu atýk malzemelerin kullanýlabilmesi yeni araþtýrma konularýna olanak saðlamýþtýr.
Bu çalýþmada, araziden alýnan bir kil üzerine sabit %2 kireç ve %5 ile %35 arasýnda deðiþen oranlarda inþaat yýkýntý beton atýklarý katýlarak iyileþtirme yapýlmýþtýr. Öncelikle araziden elde edilen zemin üzerinde, Granülometri analizi ve Atterberg deneyleri yapýlarak zemin sýnýflandýrýlmasý yapýlmýþtýr. Proktor deneyi yardýmýyla hazýrlanan numunelerin optimum su muhtevalarý ve maksimum kuru birim hacim aðýrlýk deðerleri elde edilmiþtir. Karýþýmlarýn mukavemetini belirlemek için ise bulunan optimum su muhtevasýna uygun olarak 38 mm çapýnda ve 76 mm uzunluðunda silindirik numuneler hazýrlanmýþtýr. Hazýrlanan numuneler üzerinde 3, 7 ve 28 gün kür süresinden sonra serbest basýnç deneyi yapýlmýþ ve mukavemetleri belirlenmiþtir.
Yapýlan deneylerin sonucunda, yüksek plastisiteli kilin mühendislik özeliklerinin kullanýlan kireç ve inþaat atýklarýyla birlikte farklý yüzdelerde arttýðý bulunmuþtur.

Bu çalýþmada ekonomik ömürlerini tamamlayarak yýkýlan binalarýn atýklarý öðütülerek agrega haline getirilmiþtir. Referans kireçtaþý numunesi ve bina atýklarýndan elde edilen agrega numunelerinin, fiziksel ve mekanik özellikleri belirlenerek þartname limitleri ile karþýlaþtýrýlmalarý yapýlmýþtýr. Bununla birlikte agrega haline getirilen atýklar Bitümlü Sýcak Karýþým (BSK) numuneleri ile, kalan kýsmý kireçtaþý olmak üzere, sýrasýyla %100, %75, %50 ve %25 oranlarýnda karýþtýrýlmýþtýr. Her farklý karýþým oraný için karýþýmýn SuperpaveTM yöntemi ile hacimsel analizi yapýlarak optimum baðlayýcý içeriði belirlenmiþtir. Optimum baðlayýcý içeriði belirlenen numunelerin AASHTO T 283’e göre nem hassasiyetleri incelenmiþtir. Ayrýca atýk ilave edilmeyen referans kireçtaþý numuneleri için de deneyler yapýlmýþ ve sonuçlar bina atýklarý ile karþýlaþtýrýlmýþtýr. Test sonuçlarýnýn Karayolu Teknik Þartnamesi limitleri ile kýyasý yapýldýðýnda, atýk numunelerin su emme oranlarý ve Los Angeles aþýnma deney sonuçlarýnýn þartname limitlerini aþtýðý gözlemlenmiþ olup, bina atýklarýnýn bitümlü temellerde ancak %25 oranýnda kullanýlabileceði belirlenmiþtir.

Bu çalýþmada, Cocamide Diethanolamide kimyasalýnýn bitüm modifikasyonunda kullanýmý araþtýrýlmýþtýr. Katký malzemesi olarak Cocamide Diethanolamide kimyasalý seçilirken kimyasal ve bitüm arasýndaki sýcaklýða baðlý davranýþ, kimyasal yapý gibi özelliklerin benzer olmasý etkili olmuþtur. Buna ilaveten, Cocamide Diethanolamide kimyasalýnýn bitüm modifikasyonunda ilk kez kullanýlmýþ olmasý, bu çalýþmayý ayýrt edici kýlmaktadýr. Bitümün kimyasal ile %1, %3 ve %5 katký oranlarýnda, 155 °C ve 165 °C modifikasyon sýcaklýklarýnda, 30, 60, 90 dakika boyunca 1000 rpm karýþým hýzý kullanýlarak birden fazla kez modifikasyonu saðlanmýþtýr. Bu modifikasyonlar sonucunda her biri üç numune içeren 6 adet deney seti elde edilmiþtir. Farklý parametrelerin modifiye edilmiþ numuneler üzerine etkileri yumuþama noktasý, penetrasyon, düktilite, dönel viskozimetre deneyleri ile araþtýrýlmýþtýr ve Cocamide Diethanolamide kimyasalýnýn, bitümü yumuþattýðý ve bitümün iþleme sýcaklýðýný düþürdüðü görülmüþtür. Katký oraný arttýkça karýþtýrma ve sýkýþtýrma sýcaklýklarýnda görülen düþüþ, hem ekonomik hem de çevresel olarak fayda saðlamaktadýr.

Genelde Bitümlü Sýcak Karýþým (BSK) asfaltlarýn büyük bir yüzdesini oluþturan doðal agrega kaynaklarýn tüketilmesi ve hurda lastiklerinin imhasý gelecek için önemli çevre sorunlarý oluþturmaktadýr. Karayolu yapýmýnda hurda lastikler gibi atýk ürünlerin kullanýlmasý, bu sorunlarýn üstesinden gelmenin sürdürülebilir bir yolu olarak kabul edilmektedir. Kýrýntý Lastik (KL), BSK'larýn performansýný artýrmak için kullanýlabilecek bir tür polimer katký ve termoplastik elastomerdir. Bu çalýþmada, kýrýntý lastik büyüklüðünün ve karýþýmdaki doðal agrega ile kýsmi deðiþtirilmesinin lastik katkýlý asfalt karýþýmlarýnýn Marshall test parametreleri üzerindeki etkisi incelenmiþtir. Üç farklý boyutta kýrýntý lastik kullanýlmýþtýr; ince (≤1.18mm), kaba (≥1.18 ve ≤33.35 mm) ve (50/50) oranýnda hem ince hem de kaba kombinasyonu. %1,5 ve %2,5 oranlarýnda olmak üzere agrega toplam aðýrlýðý kýsmen deðiþtirilerek farklý yüzdelerde kýrýntý Lastik kullanýlmýþtýr. Lastik katkýlý asfalt karýþýmlarý, geleneksel asfalt karýþýmýyla karþýlaþtýrýlmýþtýr. Optimum bitüm içeriði Asfalt Enstitüsü (AI) ve Ulusal Asfalt Kaplama Derneði (NAPA) yöntemleri kullanýlarak belirlenmiþtir. Kuru iþlem metodolojisi uygulanarak farklý ebatlarda ve yüzdelerde kýrýntý lastik katký maddesi eklenmesi Marshall test parametreleri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir ve ayrýca Asfalt Enstitüsü ve Ulusal Asfalt Kaplama Derneði yöntemleri ile belirlenen optimum binder (baðlayýcý) içeriði tahminlerini etkilemektedir. Bu çalýþmanýn sonuçlarý BSK'larda kýrýntý lastik kullanýmý için bir referans olarak kullanýlabilir.

Bu çalýþmada, silis dumaný ve uçucu kül kullanýmýnýn hava sürükleyici katkýlý tekli, ikili ve üçlü çimentolu sistemleri içeren harç karýþýmlarýnýn taze ve bazý sertleþmiþ hal özelliklerine etkisi karþýlaþtýrmalý olarak incelenmiþtir. Bu kapsamda tek tip CEM I 42.5R tipi çimento, tek tip polikarboksilat esaslý su azaltýcý katký, tek tip hava sürükleyici katký, silis dumaný ve uçucu kül kullanarak farklý kombinasyonlara sahip harç karýþýmlarý hazýrlanmýþtýr. Mineral katký içermeyen kontrol karýþýmýna ilaveten, üç seri daha harç karýþýmý hazýrlanmýþtýr. Birinci ve ikinci seride uçucu kül ve silis dumaný sýrasýyla, %30 ve %10'u oranýnda çimento ile yer deðiþtirmiþtir. Üçüncü seride ise, çimento aðýrlýðýnýn %30 ve %10 oranýnda, hem uçucu kül hem de silis dumaný kullanýlmýþtýr. Çalýþmada tüm harç karýþýmlarýnda su/çimento oraný, kum/baðlayýcý oraný ve yayýlma deðerleri sýrasýyla, 0.485, 2.75, 270±20 mm olarak sabit tutulmuþtur. Harç karýþýmlarýnýn zamana baðlý yayýlma deðerleri, 90 günlük su emme deðerleri, 3, 7, 28 ve 90 günlük basýnç dayanýmlarý ve 0, 50, 100, 150, 200 donma-çözülme çevrimi sonrasý basýnç dayaným deðerleri elde edilmiþtir. Deney sonuçlarýna göre, hava sürükleyici katkýlý çimento harçlarýnda mineral katký kullanýmý karýþýmlarýn taze hal özelliklerini olumlu yönde etkilemiþtir. Mineral katký içeren karýþýmlar erken yaþlarda kontrol karýþýmýna kýyasla daha düþük dayaným gösterirken, 90 günün sonunda kontrol karýþýmýndan daha yüksek basýnç dayaným deðerlerine sahip olmuþlardýr. Mineral katký kullanýmý ile harç karýþýmlarýnýn 90 günlük su emme deðerleri, kontrol karýþýmýna kýyasla daha düþük olmuþtur. Donma-çözülme çevrimleri bakýmýndan en baþarýlý karýþýmýn hem uçucu kül hem de silis dumaný içeren, üçlü baðlayýcý sisteme sahip olan K-UK-SD-HSK karýþýmý olduðu tespit edilmiþtir.

Dýþ sýcaklýk verisi, binalarýn enerji gereksinimi hesaplamasýný etkileyen en önemli parametrelerden biridir. Hacimsel ýsýtma aðýrlýklý enerji tüketiminin görüldüðü Türkiye’de, binalarýn ýsý yalýtýmý tasarýmýnýn yapýlmasý ve ýsýtma enerji ihtiyacýnýn hesaplanmasý, TS 825 “Binalarda Isý Yalýtým Kurallarý” standardýna göre yapýlmaktadýr. TS 825’te, iller, sahip olduklarý iklimsel koþullara göre derece-gün bölgelerinde (DGB) kümelendirilmektedir. Bu DGB’leri birbirinden ayýran temel iklimsel parametre ise dýþ sýcaklýk verisidir. Bu çalýþmada, dýþ sýcaklýk verisinin bina ýsýtma enerji gereksinimine etkisinin ve standartta oluþturulan DGB’lerin geçerliliðinin dýþ sýcaklýk verisine göre tartýþýlmasý amaçlanmaktadýr. Bu kapsamda, oluþturulan örnek binanýn ýsýtma enerji ihtiyacý (Qyýl), illere ait farklý dýþ sýcaklýk verilerine ve standardýn yürürlükteki ve önerilen versiyonundaki DGB’lerine ait dýþ sýcaklýk verilerine göre hesaplanmýþ ve 81 il için ayrý ayrý kýyaslanarak DGB‘lerin geçerliliði ve standartta yapýlan güncellemelerin etkinliði incelenmiþtir. Sonuçlar, bazý DGB’ler arasý geçiþlerde, farklý DGB’de yer alan illerin Qyýl deðerlerinin birbirine çok yakýn olduðunu; hatta bazý illerin kýyaslamalý Qyýl deðerlerinin, bulunduklarý DGB’lerin verileri ile çeliþtiðini göstermektedir. Bu durum, DGB yaklaþýmýnýn yeniden gözden geçirilmesini düþündürmektedir. Bunun yanýnda, standardýn önerilen versiyonunda yeni oluþturulan DGB’ler, kýyaslamalý sonuçlar ile daha iyi örtüþmektedir. Bunlara ek olarak, ýsýtma eþiði sýcaklýðý seçimi hesaplamalara kýsýtlý etki yaparken, analizlerde kullanýlacak dýþ sýcaklýk verisinin güncelliðinin binanýn ýsýtma enerji hesabýný önemli oranda etkilediði görülmüþtür.

Taban izolatörleri binalarýn yapýsal sistemleri için etkili bir sismik koruyucu sistem olarak kabul edilmektedir. Bu çalýþmada, kurþun çekirdekli kauçuk izolatörlerin (KÇKÝ) deprem kayýtlarýna maruz býrakýlmýþ moment aktaran çelik yapýlar üzerinde etkinliði araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla, KÇKÝ ile iyileþtirilmiþ 12 katlý yükseklik boyunca düzenli ve düzensiz çelik yapýlar, oluþan bölgesel ve genel deformasyonlar dikkate alýnarak incelenmiþtir. KÇKÝ; izolatör periyodu, efektif sönüm oraný ve rijitlik oraný gibi üç önemli parametre kullanýlarak modellenmiþtir. Taban izolatörlü çelik yapýlarýn 2 boyutlu modelleri oluþturularak farklý depremler altýnda zaman tanýmlý analizleri yapýlmýþtýr. Ýzole edilmiþ ve edilmemiþ çerçevelerin sismik davranýþlarý; izalatör deplasmaný, ivme, katlar arasý ötelenme oraný, göreli yer deðiþtirme, çatý katý ötelenmesi, normalize edilmiþ taban kesme kuvveti, taban momenti ve histeretik eðrileriyle deðerlendirilmiþtir. Ýzole edilmiþ çerçevelerin izole edilmemiþ olanlara kýyasla saðladýðý avantajlar tartýþýlmýþtýr. KÇKÝ’nin uygulanmasýyla yükseklik boyunca düzenli ve düzensiz çerçevelerin sismik tepkilerinin belirli bir düzeye kadar iyileþtirilebileceði gözlemlenmiþtir.

Yapýlarýn performans deðerlendirmesinin yaný sýra taþýyýcý sistem davranýþ katsayýsý ve elastik olmayan deplasman arttýrma katsayýsý gibi önem taþýyan tasarým parametrelerinin belirlenmesinde kullanýlan olasýlýksal göçme analizi prosedürü, P-695, düþey yük taþýyýcý sistemlerin yatay dayaným ve rijitliðe katkýsýný göz önünde bulundurmamaktadýr. Basit birleþimli çelik kiriþ-kolon birleþimlerinin, kiriþ rijitliðinin ve dayanýmýn, sýrasýyla, %25 ve %40’ýný aktarabileceði düþünüldüðünde, bu kapasite rezervinin yapýlarýn doðrusal olmayan davranýþýnda göz önüne alýnmamasý, yapýlarýn deðerlendirilmesinde eksikliklere yol açabilmektedir. Bu çalýþmanýn amacý; düþey yük taþýyýcý sistemlerin, çelik yapýlarýn deprem performansýna olan etkisini sayýsal yöntemlerle sistematik olarak incelemektir. Bu amaçla, iki farklý 6 katlý çelik çerçeve, zaman taným alanýnda doðrusal olmayan analizlere tabi tutularak, elde edilen sonuçlar P-695 olasýlýksal göçme analizi yöntemiyle karþýlaþtýrýldý. Yapýlan deðerlendirme, düþey yük taþýyýcý sistem etkisinin seçilen orta yükseklikteki yapýnýn göçme performans deðerlendirmesinde önemli fark yarattýðýný göstermiþtir.

Bu çalýþmada, farklý ayrýk lif tiplerinin betonun elastisite modülü üzerindeki etkileri araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla 260 adet silindirik basýnç deney numunesi derlenmiþtir. Dikkate alýnan lif tipleri çelik, PVA, polipropilen, polyolefin, bazalt ve olefindir. Çalýþma sonuçlarý tüm lif tipleri için kaba agrega miktarýnýn ince agrega miktarýna oranýnýn 1.5’i aþmasý durumunda beton basýnç dayanýmýnýn azaldýðýný göstermiþtir. Çelik lifli karýþýmlarýn lif narinlik oranýnýn 60’dan küçük ve eþit olduðu durumlarda elastisite modülü artýþ gösterirken 60’dan büyük deðerler için elastisite modülünün azaldýðý görülmüþtür. Dikkate alýnan tüm lif tipleri için geçerli olan bir elastisite modülü denklemi önerilmiþtir. Önerilen denklem deney sonuçlarý ile ve literatürde yer alan diðer formüllerle karþýlaþtýrýlmýþ ve farklý durumlar için denklemlerin geçerlilikleri sorgulanmýþtýr.

Bu çalýþmada, yüksek sýcaklýða maruz atýk çelik lif takviyeli alkali ile aktive edilmiþ yüksek fýrýn cüruflu harçlarýn davranýþý araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla, yüksek fýrýn cürufu sodyum silikat (Na2SiO3) ve sodyum hidroksit (NaOH) ile aktive edilerek harç karýþýmlarý oluþturulmuþtur. Atýk lif içermeyen karýþýmlar ile birlikte hacimce %1 ve %2 atýk lif içeren karýþýmlar üretilmiþ ve atýk lif içeriðinin alkali ile aktive edilmiþ harçlarýn mekanik özelliklerine etkileri araþtýrýlmýþtýr. Harç karýþýmlarýndan alýnan 4x4x16 cm boyutlarýndaki prizma harç numuneleri 200ºC, 400ºC ve 600ºC olmak üzere üç farklý derecede yüksek sýcaklýk etkisine maruz býrakýlmýþ ve harçlarýn birim hacim aðýrlýklarýnda, ultrases geçiþ hýzlarýnda, eðilme ve basýnç dayanýmlarýnda meydana gelen deðiþimler deneysel olarak belirlenmiþtir. Deney sonuçlarý, atýk çelik liflerin alkali ile aktive edilmiþ yüksek fýrýn cüruflu harçlarýn mekanik özelliklerini geliþtirdiðini göstermiþtir. Ayrýca, 200ºC ve 400ºC sýcaklýklara maruz býrakýlan alkali ile aktive edilmiþ harçlarýn eðilme ve basýnç dayanýmlarý deðiþen oranlarda artmýþtýr.

Tarým atýklarý, yüksek enerji içerikleri ve üretim miktarlarý ile düþük maliyetleri nedeniyle anaerobik çürütücüler için en önemli biyokütle olarak deðerlendirilmesine raðmen karmaþýk lignoselülozik yapýlarý bu maddelerin hidroliz aþamalarýný sýnýrlandýrmaktadýr. Hidroliz verimini artýrmak için etkin lignoselüloz degradasyon stratejileri geliþtirilmektedir. Bu çalýþmanýn amacý, Pachnoda marginata larvalarýnýn arka baðýrsaðýndan lignoselüloz parçalayabilen anaerobik mikrobiyal topluluðun zenginleþtirilmesidir. Bu kapsamda, Pachnoda marginata larvalarý 3 hafta süre ile lignoselülozik substrat ile beslenmiþ, sonrasýnda disekte edilmiþtir. Arka baðýrsak kültür þiþelerine transfer edilmiþtir. Bakteriyel topluluk çeþitliliði 16S rRNA amplikon dizileme yöntemi ile Illumina MiSeq platformunda analiz edilmiþ, metanojenik arkeal topluluk ise T-RFLP yöntemi ile incelenmiþtir. Kültür þiþelerinde biyogaz üretimi zaman ile artýþ göstermiþ, tüm þiþelerde metan üretimi gözlenmiþtir. Zenginleþtirme prosedürü sonucunda, kültürün bakteriyel topluluk profili deðiþiklik göstermiþ, üç transfer sonrasýnda alýnan örneklerde Porphyromonadaceae (phylum: Bacteroidetes) bolluðunun artarak baskýladýðý görülmüþtür. Metanojenik topluluk ise Methanobrevibacter ile baskýlanmýþtýr. Çalýþmada elde edilen sonuçlar, Pachnoda marginata larvasýnýn sindirim sisteminden üretilen zenginleþtirilmiþ kültürün, lignoselülozca zengin kompleks biyokütleyi etkin bir þekide parçalayabildiðini göstermiþtir.

Dökümcülük, metalleri iþlemek ve metallere þekil verme konusunda yüzyýllardýr kullanýlan önemli endüstri dallarýndan biridir. Döküm yöntemi ile üretilen malzemeler, kuyumculuktan, aðýr sanayi tezgâhlarýna, tarým makinelerinden, gemi makinelerine kadar çok farklý alanlarda kullanýlmaktadýr. Dökümcülüðün geniþ pazar payýndan dolayý çeþitli üretim proseslerinden çýkan atýk miktarý oldukça fazladýr. Düzenli depolama sahalarýnýn kritik doluluk oraný, tehlikeli atýklarýn bertaraf maliyeti endüstriyel simbiyoz ihtiyacýný arttýrmaktadýr. Buna baðlý olarak, söz konusu atýklarýn beton ve harç içerisinde deðerlendirilmesi konusunda çeþitli çalýþmalar yapýlmaktadýr. Bu çalýþma, inþaat sektöründe atýðýn geri dönüþtürülerek kullanýmý ile endüstriyel simbiyozu saðlamayý ve atýðýn çevresel etkilerini incelemeyi amaçlamaktadýr. Bu kapsamda, çimento harcý kompozisyonu içerisinde bulunan Standart kum, aðýrlýkça %0 (referans), %10, %20, %30, %40 oranlarýndaki atýk döküm kumu (ADK) ile ikame edilerek ASTM C109 standardýna uygun olarak harç karýþýmlarý hazýrlanmýþtýr. Üretilen numunelerin üç farklý kür ortamýnda çevresel etkisi ve sýzma davranýþlarý incelenmiþtir. ADK içeren harç numunelerinin çevresel etkilerinin yaný sýra mekanik özellikleri de incelenmiþtir. ADK'nun fiziksel ve çevresel açýdan etkileri incelendiðinde, sonuç olarak olumsuz bir etkisinin olmadýðý ve harç üretiminde ince agrega yerine %20 oranýnda kullanýlabileceði görülmüþtür. Numunelerin basýnç dayanýmý deðerleri de standartlarda ifade edilen koþullarý saðlamaktadýr.

Tabakhane katý atýklarýndan biyogaz üretimi üzerine literatüre katký saðlamak amacýyla yürütülen bu çalýþmada deri etleme atýðý yükünün anaerobik biyogaz üretimine etkisi ve optimum deri etleme atýðý yükü, farklý etleme atýðý ve arýtma çamuru karýþým oranlarýyla (0: 1, 0.25: 1, 0.35: 1, 0.50: 1) kesikli olarak iþletilen dört eþdeðer anaerobik reaktör ile incelenmiþtir. Elde edilen sonuçlar, lipit içeren atýklarýn metan üretim potansiyelini arttýrdýðýný göstermiþtir. Ancak, H2S inhibisyonu ve uçucu yað asitlerinin birikimi bu atýklarýn anaerobik olarak çürütülmesinde dikkat edilmesi gereken önemli hususlar olarak görülmüþtür. Kesikli deneyler ile elde edilen verilere Gompertz modeli uygulanarak bu atýklarýn anaerobik olarak çürütülmesinde kinetik katsayýlar belirlenmiþtir. 0,35: 1 ve 0,5: 1 (kuru bazda) karýþým oraný ile iþletilen reaktörlerin nihai metan üretim potansiyelleri ve metan üretim hýzý deðerlerinin oldukça benzer olduðu model çýktýlarý ile hesaplanmýþtýr. Çalýþmada, 0,35: 1 karýþým oraný ile iþletilen reaktörün hiç etleme atýðý ilave edilmemiþ kontrol reaktörüne göre %54 daha fazla metan üretim potansiyeline sahip olduðu ve bu karýþým oranýnýn optimum etleme atýðý ve arýtma çamuru oraný olduðu gözlenmiþtir.

Doðal organik madde (DOM), dezenfeksiyon yan ürünlerinin (DYÜ) oluþumunda öncü bir bileþik olduðundan içme suyu arýtýmýnda doðal organik maddenin giderimi önemli bir husustur. DYÜ’ler, insan saðlýðý üzerindeki potansiyel kanserojen etkileri sebebiyle bir endiþe kaynaðýdýr. Bu sebeple DOM’un, içme suyu arýtýmýnda dezenfeksiyon prosesinden önce uzaklaþtýrýlmasý gerekmektedir. Ülkemizde içme suyu arýtýmýnda kullanýlan konvansiyonel metot, koagülasyon, flokülasyon, çökeltim/flotasyon ardýndan kum filtrasyonudur. Ancak konvansiyonel koagülasyon metotlarý, bulanýklýk giderimine odaklandýðý için, etkili bir DOM giderimi saðlayamaz. Bu nedenle DOM gideriminde, iþletme þartlarýnýn optimize edildiði (koagülant dozu ve pH gibi) zenginleþtirilmiþ koagülasyon prosesi etkin olarak kullanýlmaktadýr.

Bu çalýþmada, zenginleþtirilmiþ koagülasyonla içme suyu kaynaklarýndan DOM giderimi üzerine yapýlan araþtýrma çalýþmalarýnýn bir incelemesi sunulmuþtur. Koagülasyon prosesinde kullanýlan çeþitli koagülant maddeler incelenmiþ ve koagülasyonu geliþtiren pH, koagülant dozu, DOM kaynaðý gibi faktörlere deðinilmiþtir. Bunun yaný sýra, zenginleþtirilmiþ koagülasyonla membran filtrasyonu, iyon deðiþimi ve aktif karbon adsorpsiyonunu birleþtiren entegre proseslere yer verilmiþ, entegre proseslerin DOM giderimi üzerindeki etkinliklerine deðinilmiþtir.

Erçek Gölü, Türkiye’nin doðusunda farklý iklim sistemlerin kesiþtiði kilit bir noktada yer almasýyla birlikte, Van Gölü’nden sonra havzada yer alan ikinci büyük kapalý havza gölüdür. Su kolonunda daha önce gerçekleþtirilen çalýþmalar, su kolonunun yýl boyunca sýcaklýðýnda meydana gelen deðiþimlerin açýklanmasý için yeterli deðildir. Bu çalýþma kapsamýnda 2016-2017 yýllarý arasýnda 12 ay süresince gölün en derin noktasýndan dikey olarak su kolonunda CTD cihazý ile sýcaklýk ölçümleri yapýlmýþtýr. Göl suyu sýcaklýðýnýn deðiþiminin incelendiði bu çalýþmada elde edilen veriler kapsamýnda, göl su kolonunun mayýs-kasým aylarý arasýnda termal tabakalanma gösterdiði ve kýþ mevsiminde su kütlesinin karýþtýðý ortaya konulmuþtur. Tüm veriler doðrultusunda Erçek Gölü “Holomiktik Göl” sýnýfýna dahil edilmiþtir.

Kayaç aþýndýrýcýlýðýnýn belirlenmesinde yaygýn olarak kullanýlan yöntemlerin baþýnda Cerchar Aþýnma Ýndeksi (CAI) yer almaktadýr. Aþýnmayý etkileyen temel parametreler, yoðunluk, çimentolanma derecesi, dayaným özellikleri ve kayaçtaki aþýndýrýcý minerallerin miktarý gibi özelliklerdir. Bu çalýþmada, aþýndýrýcýlýk özelliði az-orta düzeyde olan 35 farklý kayaç üzerinde tek eksenli basýnç dayanýmý (UCS) ve CAI baþta olmak üzere 15 farklý test gerçekleþtirilmiþtir. Çalýþmada kullanýlan 35 kayacýn UCS deðerleri 6.64-148.36 MPa, CAI deðerleri 0.68-2.67 arasýnda deðiþmektedir. Kayaçlarýn tamamý CAI sýnýflamasýna göre orta aþýndýrýcýlýk kategorisinin altýnda yer almaktadýr. Çalýþmanýn temel amacý en sýk kullanýlan kayaç özelliði olarak bilinen UCS deðerinin CAI deðerleri yardýmýyla tahmin edilmesidir. Bu amaçla, CAI ve test edilen diðer parametreler kullanýlarak UCS çoklu regresyon yöntemi ile tahmin edilmeye çalýþýlmýþtýr. Çalýþmanýn sonuçlarý UCS ile CAI arasýnda kayda deðer iliþkiler olduðunu göstermektedir.

En küçük kareler ve ters çözüm yöntemlerinin kullanýmý jeofizik veri analizinde yaygýn olarak uygulanmaktadýr. Eðilimli tabaka benzeri cisimlerin kuramsal anomalilerinin doðal potansiyel yöntemi için çözümü, basit yinelemeli yöntemler ve sönümlü en küçük kareler (Marquardt-Levenberg) yöntemi kullanýlarak Fortran tabanlý bir bilgisayar programý yazýlarak karþýlaþtýrýlmýþtýr. Kuramsal model çalýþmalarý sonucunda, küçük hata limitlerinde çok az sayýda yineleme ile model parametrelere ulaþýlmýþtýr. Uygulanan Marquardt-Levenberg yöntemi sönümleme faktörü programda, yakýnsak ve yakýnsak olmayan koþullara baðlý olarak otomatik olarak gerçekleþtirilmiþtir. Eðimli levha modelinin derinlik, yatay uzunluk ve baþlangýç noktasý (X0) parametreleri, model ve gerçek alan verileri için iterasyon yöntemleri ile karþýlaþtýrýldýðýnda düþük hata sýnýrlarý içinde elde edilmiþtir.

Jeotermal sistem, enerji açýsýndan önemli bir kaynaktýr. Enerji ihtiyacý yüksek olan ülkelerde “sýcak kuru kaya” kavramý daha da önem kazanmaktadýr. Bu çalýþmada radyoaktif verilerden yararlanarak sýcak kuru kaya niteliði taþýyabilecek yapý araþtýrmasý yapýlmýþtýr. Bu amaçla gama-ýþýn spektrometre cihazý ile Isparta-Yakaören civarýnda uzun ömürlü doðal radyoaktif elementler olan K, U ve Th konsantrasyon verileri elde edilmiþtir. Çalýþma alanýnda 362 farklý noktada yerinde spektrometrik ölçümler yapýlmýþtýr. Bu ölçümler sonucunda elde edilen U, Th ve K konsantrasyon deðerleri kullanýlarak radyojenik ýsý üretim deðerleri hesaplanmýþtýr. Daha sonra çalýþma alaný için U, Th, K konsantrasyon ve radyojenik ýsý üretim haritalarý oluþturulmuþtur. Haritalar yorumlanarak çalýþma alaný jeotermal potansiyeli açýsýndan tartýþýlmýþtýr. Çalýþma alanýndaki trakiandezit, tüf ve alüvyona ait ortalama radyojenik ýsý üretimi sýrasýyla 6.5μW/m3, 4.2μW/m3 ve 3.8μW/m3 olarak elde edilmiþtir. Çalýþma alanýnda özellikle trakiandezit kayasýnýn yüksek ýsý üretiminden ve bu kayacýn geçirimsiz olmasý durumunda sýcak kuru kaya jeotermal kaynaðý olarak geliþtirmek için bir potansiyele sahip olabileceði düþünülmektedir.