Uzun yýllardan bu yana günlük hayatta rahatlýðý sebebiyle yaygýn biçimde kullanýlan bi-streç denim kýyafetler günümüzde resmi ortamlarda dahi kullanýlmaya baþlanmýþtýr. Kullanýmda hareket konforu sunan bu tür ürünler için tüketici kullandýðý ürünün estetik görünüm açýsýndan da belirli bir kalite seviyesinde olmasýný ister. Buruþma sonucu giysinin istenmeyen bir görüntüye sahip olmasý kullanýcýyý rahatsýz eden bir durumdur. Bu çalýþmada farklý elastan çekimi, atký sýklýðý ve doku tiplerinde üretilen bi-streç denim kumaþlarýn buruþma özellikleri incelenmiþtir. Atký ipliði numuneleri, Ne 20/1 penye olarak, %100 pamuk hammaddesiyle ve 78 dtex doðrusal yoðunluða sahip elastan öz ile, 4 farklý elastan çekim oranýnda (3,07, 3,33, 3,63, 3,99) üretilmiþtir. Çözgü ipliði olarak, Ne 16/1 dual-core (55 dtex PBT – 44 dtex lycra ) iplik kullanýlmýþtýr. Denim kumaþ numuneleri, 3 farklý atký sýklýðýnda (21 tel/cm, 25 tel/cm ve 29 tel/cm), 3/1 ve 2/2 dimi desenlerinde dokunmuþtur. Böylelikle 4 farklý elastan çekim oranýnda üretilen atký iplikleri, 3 farklý atký sýklýðýnda ve 2 farklý desende, çözgü iplikleri sabit tutularak dokunmuþ ve üretilen 24 adet denim kumaþ numunesinin buruþma özellikleri araþtýrýlmýþtýr. Çalýþma sonuçlarýna göre, kumaþlarýn buruþma dayanýmý özelliklerinde önemli bir farklýlýk görülmemiþtir. Ancak, buruþma geri dönüþüm açýsý test sonuçlarýna uygulanan istatistiksel analiz sonucunda, atký sýklýðý ve doku tipinin buruþma geri dönüþüm açýsý üzerine etkili olduðu, ancak elastan çekimindeki farklýlýðýn etkisinin olmadýðý görülmüþtür.

Bu çalýþmada, cilt lekeleri azaltýcý etkisi bilinen β-arbutin ilave edilmiþ polimer çözeltisinden nanoliflerin elektrolif çekim yöntemi ile üretimi amaçlanmýþtýr. Bu amaçla %2, %5 ve %10 (w/v) oranlarýnda β-arbutin, formik asit ile hazýrlanmýþ poliamid 6 çözeltisine ilave edilerek, çözeltilerin elektrolif çekimleri gerçekleþtirilmiþ ve gerçekleþtirilen taramalý elektron mikroskobu (SEM) analizi ile optimum elektrolif çekim parametreleri belirlenmeye çalýþýlmýþtýr. SEM görüntüleri, en düzgün morfolojili nanoliflerin %2 (w/v)’lik β-arbutin içeren çözelti ile elde edilebildiðini göstermiþtir. %2 (w/v) konsantrasyon deðeri ile çalýþýlýrken denenen 3 farklý voltajdan 30 kV’un en iyi sonucu verdiði gözlemlenmiþtir. Ortalama lif çaplarý için gerçekleþtirilen istatistiksel analizde, nanoliflerin çaplarýnýn konsantrasyon deðerlerine göre deðiþtiði belirlenmiþtir. Bu çalýþmada, çalýþma kapsamýnda üretilen cilt lekeleri azaltýcý madde içeren nanolifli tekstil yüzeylerinin hafif ve oldukça ince formda bir kozmetik tekstil ürünü olarak kullanýlmak üzere elektrolif çekim yöntemi ile üretilebileceði gözler önüne serilmiþtir.

Manyetit (Fe3O4), Hümik Asit (HA) ve Gümüþ (Ag) önemli özelliklere sahip malzemelerdir. Bu malzemelerin özelliklerini taþýyacak tek bir malzeme sentezlenmesi ve kullanýlmasý bazý uygulama alanlarý için önemli ölçüde avantaj saðlayabilecektir. Bu çalýþmada, sentezlenen Fe3O4@HA@Ag, %5, %7.5 ve %10 aðýrlýk oranlarýnda polivinilpirolidon (PVP) içerisine katkýlandýrýlarak elektrospinning yöntemi ile nanolif üretimi gerçekleþtirilmiþtir. Üretilen nanolifli yapýlarýn yapýsal özellikleri X-ýþýný Kýrýnýmý (XRD) ile morfolojik özellikleri Taramalý Elektron Mikroskobu (SEM) ile spektroskopik ve termal karakterizasyonlarý da Fourier dönüþümü kýzýlötesi (FTIR) ve Termogravimetrik Analiz (TGA) ile incelenmiþtir. Nanoliflere ait analiz sonuçlarý deðerlendirildiðinde, Fe3O4@HA@Ag katkýlý PVP nanoliflerin baþarýlý bir þekilde üretildiði tespit edilmiþtir.

Gýda üreticileri kaliteyi korumak ve raf ömrünü uzatmak amacýyla koruyucu madde kullanýmýna ve geleneksel ýsýl iþlemlere alternatif olarak, minimum iþlem görmüþ gýdalarýn üretimine yönelmiþlerdir. Bu amaçla doðal antimikrobiyal maddelerin kullanýmý tercih edilmektedir. Doðal antimikrobiyal bileþenleri içeren oleoeresinler bitkilerden ekstrakte edilen yað ve reçine karýþýmýdýr. Bu çalýþmada domates çorbasý kekik oleoresini ile zenginleþtirilerek, domates ürünlerinin ýsýl iþleminde hedef mikroorganizma olan Bacillus coagulans’ a karþý oleoresinin minimum inhibisyon konsantrasyon deðeri belirlenmiþ, ürünün fiziksel ve kimyasal kalite özellikleri üzerine etkileri saptanmýþtýr. Domates çorbasýnda B. coagulans için D90 deðeri 3.67 dakika olarak saptanýrken, kekik oleoresini içeren çorbada bakteriye ait bu deðer 2.58 dakika olarak bulunmuþtur. Kekik oleoresinli çorbanýn likopen ve parlaklýk deðerlerinin kontrol (oleoresinsiz) grubuna kýyasla daha yüksek olduðu belirlenmiþtir.

Bu çalýþma ile son yýllarda popüleritesi hýzla artan ürünlerden olan enzime dirençli niþastanýn (EDN) otoklavlama-retrogradasyon (OR) yöntemi ile eldesi ve ekmek hamurunun reolojik özellikleri ile ekmeðin bazý kimyasal özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmýþtýr. Baþlangýçta bileþiminde EDN bulunmayan saf pirinç niþastasýna OR yöntemi uygulandýðýnda içeriðinde %0.57 oranýnda EDN oluþmuþtur. OR uygulanmýþ END (ORN)’nin nem, kül ve toplam niþasta içeriði sýrasýyla %8.74, %0.50, %70.82 olarak bulunmuþtur. Elde edilen ORN, ekmeklik buðday unu ile yer deðiþtirme prensibine göre %0,%2,%4 ve %6 oranlarýnda buðday ununa ilave edilave edilmiþtir. Amilograf, Kieffer hamur ve gluten uzayabilirlik testi ve Chen-Hoseney hamur yapýþkanlýk testleri (CHT) ile farklý oranlarda ORN eklenerek oluþturulan ekmek hamurunun reolojik özellikleri ölçülmüþtür. Jelatinizasyonun maksimum noktasýndaki vizkosite %6 ilave oranýnda en düþük deðeri (782 BU) alýrken %2 ilave oranýnda maksimum kuvvet (Rmax) en yüksek deðeri (65.96 g) almýþtýr. Uzayabilirlik yeteneði %2 ilave oranýnda kontrol örneðine benzer deðerde iken %4 ve %6 oranlarýnda artmýþtýr. Yapýþkanlýk, adezyon kuvveti ve hamur gücü parametreleri üzerine %2 oranýnda eklenen dirençli niþastanýn etkisi olmazken eklenme oraný %4 ve %6’ya çýkarýldýðýnda deðerler yükselmiþtir.%0,%2,%4 ve %6 oranlarýnda ORN eklenerek üretilen ekmeklerin dirençli niþasta miktarý ilave oranýyla orantýlý olarak artmýþtýr. Sonuç olarak OR yöntemi ile pirinç niþastasýndan EDN elde edilebileceði ve %2 oranýnda ekmek hamuruna eklenen bu ORN’nin reolojik özellikler bakýmýndan kontrol örneðe yakýn deðerler içerdiði, ancak ekmekte önemli düzeyde diyet lif artýþý saðlanabilmesi için ORN’nin en az %6 oranýnda ilave edilmesi gerektiði sonucuna ulaþýlmýþtýr. Elde edilen EDN fýrýncýlýk ürünlerinin fonksiyonel özelliklerini geliþtirmede deðerli bir bileþen olarak kullanýlabilir.

Bu çalýþmanýn amacý, dondurarak kurutulmuþ meyve tozlarýnýn kek hamurlarýna ilavesinin kekler üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Kek hamuruna meyve tozlarýnýn eklenmesiyle, keklerin nem içeriðinde önemli bir düþüþ gözlenmiþtir (%6.96-34.13, p<0.05). Ayva tozu içeren kek en yüksek hacim (90.56-92.78 mm) ve simetri indeksi (6.13-7.00 mm) deðerlerine sahiptir. Keklerin C vitamini içeriði (%6.17-32.94) kek hamuruna meyve tozu ilavesiyle önemli ölçüde artmýþtýr. Duyusal analiz sonuçlarýna göre balkabaðý tozu içeren kekler panelistler tarafýndan daha çok beðenilmiþtir.

Bu çalýþmada tarhun ve olgunlaþtýrma süresinin sucuðun bazý kalite parametreleri ve uçucu profili üzerindeki etkisinin araþtýrýlmasý amaçlanmýþtýr. Sucuk örneklerinde 3 farklý seviyede (% 0.25,% 0.50 ve % 0.75) tarhun ve kontrol olarak tarhun içermeyen örnek kullanýlmýþtýr. Analizler olgunlaþma süresinin 0., 3., 5., 7., 9. ve 13. günlerinde yapýlmýþtýr. Tarhun varlýðý, L *, b * deðerlerini etkilemezken sucuk örneklerinin pH, a * (P <0.01), aw (P <0.05) ve TBARS deðerlerini istatistiksel olarak etkilemiþtir. Tarhun, göstermiþ olduðu % 90 ± 0.3 DPPH süpürme aktivitesi ile uyumlu olarak sucukta antioksidan aktivite göstermiþtir. Uçucu profili deðerlendirildiðinde, tarhun ilavesinin etki ettiði major bileþenin Anisole, p-allyl- olduðu belirlenmiþtir. Sonuç olarak kullanýlan konsantrasyonlardaki tarhun varlýðýnda, sucukta olgunlaþtýrma sýrasýnda antioksidatif etki tespit edilirken, pH ve aw gibi bazý kalite özellikleri üzerinde arzu edilmeyen deðiþimler gözlenmemiþtir.

Bitkiler, çok eski zamanlardan beri saðlýk üzerine olumlu etkilerinden dolayý çeþitli þekillerde kullanýlmaktadýr. Bitki çaylarý bu kullaným þekillerinden en yaygýn olaný ve yüksek fenolik madde içeriðinden kaynaklý yüksek antioksidan aktivite özelliðine sahip olanýdýr. Bu çalýþmanýn amacý sarý kantaron (Hypericum perforatum) ve ýtýr (Perlargonium graveolens) bitkilerinden mikrodalga ve ultrason destekli ekstraksiyon yöntemleri kullanýlarak elde edilen ekstraktlardan hazýr çay üretebilmektir. Kontrol grubu olarak maserasyon yöntemi ile elde edilen ekstraktlar kullanýlmýþtýr. Mikrodalga destekli ekstraksiyon iþlemi için farklý mikrodalga güçleri (90, 180 ve 270 W) ve farklý iþlem süreleri (10, 20, 30 ve 50 dakika) kullanýlmýþtýr. Ayný amaçla ultrason destekli ekstraksiyonda da farklý ultrason güçleri (14, 35 ve 56 W) ve farklý iþlem süreleri (1, 10, 20, 30 ve 60 dakika) uygulanmýþtýr. Ekstraksiyon iþlemlerinden elde edilen toplam fenolik madde miktarýna göre optimum iþlem koþullarý belirlenmiþtir. Mikrodalga destekli ekstraksiyonda sarý kantaron bitkisi için 180 W-40 dakika en uygun proses koþulu iken, ýtýr bitkisi için en uygun iþlem koþulu 180 W-30 dakika olarak belirlenmiþtir. Ultrason destekli ekstraksiyon iþlemine göre ise optimum koþullar sarý kantaron bitkisi için 56 W-30 dakika iken ýtýr bitkisi için 14 W-60 dakikadýr. Çalýþmada elde edilen bulgular ýþýðýnda, yeni teknolojiler ile daha kýsa sürede ve daha yüksek fenolik madde içeriðine sahip ekstraktlar elde edildiði ve çözünürlük deðerleri kýyaslandýðýnda hazýr bitki çayý üretiminde kullanýlacak ekstraktlar için mikrodalga destekli ekstraksiyonun daha tercih edilebilir bir yöntem olduðu sonucuna varýlmýþtýr.

Bu çalýþmada, ülkemizde aðýrlýklý olarak keçi sütü ile üretilen peynirlerin (n=13) genel kompozisyonu, yað asidi bileþimi ile konjuge linoleik asit (KLA) içeriði belirlenmiþtir. Sonuçlar, tüm peynirlerin yað asidi bileþimlerinin benzer olduðunu göstermiþtir. Farklý peynir örneklerindeki kýsa ve orta zincirli yað asitleri nispi bulunma oranlarýna göre bütirik, kaproik ve kaprilik asit olarak sýralanmýþtýr. Tüm peynir örneklerinde oransal olarak en fazla bulunan uzun zincirli yað asitleri sýrasýyla palmitik, oleik, miristik, stearik, laurik, linoleik ve palmitoleik asit olmuþtur. Peynirlerde en fazla bulunan doymuþ yað asitleri olarak palmitik, miristik ve stearik asit belirlenmiþtir. Peynirlerde, en fazla bulunan yað asidi ve doymamýþ yað asidinin sýrasýyla palmitik asit ve oleik asit olduðu tespit edilmiþtir. Tüm peynir örneklerinde laurik asidin kaprik aside oraný 0.78'den düþük bulunmuþtur. Peynir örneklerinde toplam KLA içeriðinin 1.79 ile 4.83 mg/g yað arasýnda deðiþtiði tespit edilmiþtir. En yüksek KLA içeriði %70 keçi sütü ve %30 inek sütü karýþýmýndan üretilen beyaz peynirde, en düþük KLA içeriði ise %50 keçi, %45 koyun ve %5 inek sütü karýþýmýndan üretilen Ezine peynirinde belirlenmiþtir. Özellikle, iki beyaz peynir örneði, tüketicilerin günlük KLA alýmýna önemli katký yapma potansiyeline sahiptir. Çalýþma sonuçlarý, Türkiye’de üretilen ticari peynirlerin KLA içeriklerinde büyük bir deðiþkenlik olduðunu göstermiþtir.

Bu çalýþmada, farklý oranlarda çift katmanlý hidroksit bileþikleri (LDH) içeren bir seri jelatin-metakrilat (JelMA)/ Ýpek fibroin (J/IF LDH) doku iskeleleri hazýrlanmýþ, LDH nanopartiküllerinin fiziksel, kimyasal, mekaniksel ve biyolojik özellikleri üzerine etkileri ve kemik dokusu olarak kullanýlabilirliði araþtýrýlmýþtýr. Mg/Al LDH nanopartikülleri hidrotermal metot ile sentezlenmiþ, FTIR, XRD, ICP-MS, TEM, partikül boyu ve zeta potansiyeli analizleri ile karakterize edilmiþtir. Mg/Al LDH nanopartiküllerinin sitotoksisitesi osteoblast hücre hattý kullanýlarak 3,(4,5-dimetiltiazol-2-il)-2,5-difenil tetrazolyum bromid (MTT) testi ile belirlenmiþ ve toksik olmadýklarý bulunmuþtur. J/IF LDH doku iskeleleri Irgacure2659 (fotobaþlatýcý) varlýðýnda UV ýþýðý altýnda mikro-kalýplama tekniði ile hazýrlanmýþtýr. Yapýsý FTIR analizi ile karakterize edilmiþtir. Þiþme analizi, mekaniksel dayaným testi ve osteoblast hücreleri ile hücre-adezyon testi gerçekleþtirilmiþtir. Tüm sonuçlar, Mg/Al LDH nanopartikül katkýlý doku iskelelerinin kemik doku mühendisliði uygulamalarý için yapay kemik üretiminde kullanýlabileceðini göstermiþtir.

Bu çalýþmada, pirazol türevi bir molekülünün iyonofor olarak kullanýldýðý yeni tümüyle katý hal kontak poli(vinilklorür) (PVC) membran potasyum sensörü geliþtirildi. Potasyum seçici sensör poli (vinilklorür), iyonofor, anyon dýþlayýcý (potasyum tetrakis (p-klorofenil) borat (KTpClPB)) ve plastikleþtirici (bis (2-etilheksil) adipat (DEHA)’ýn 32.0: 4.0: 1.0: 63.0 (mg) bileþimine sahiptir. Geliþtirilen potasyum seçici sensör, 6.02 × 10-6 M’lýk düþük algýlama limiti ile 1.0 × 10-5 - 1.0 × 10-1 M konsantrasyon aralýðýnda doðrusal olarak çalýþmaktadýr. Geliþtirilen potasyum seçici sensör pH 6.0 - 10.0 aralýðýnda çalýþmaktadýr ve iyi tekrarlanabilirlik, seçicilik ve 10 saniyelik kýsa cevap zamanýna sahiptir. Son olarak, geliþtirilen potasyum seçici sensör musluk suyu ve ilaç örneðinde potasyum tayininde baþarýyla kullanýlmýþtýr.

Bu çalýþmada, Niðde-Ulukýþla yöresine ait Pb-Zn kompleks cevherinin optimum flotasyon þartlarý araþtýrýlmýþtýr. Deneysel çalýþmalarda kullanýlacak olan cevher numunesinin serbestleþme tane boyutu (d80) belirlenmiþ ve mineralojik analizleri gerçekleþtirilmiþtir. Flotasyon deneyleri, %30 katý oranýnda, 10 L/dk hava akým hýzýnda, 1250 dev/dk karýþtýrma hýzýnda ve pH=9’da gerçekleþtirilmiþtir. Öðütme, Pb ve Zn kaba flotasyonu devresinde kullanýlmasý gerekli olan reaktifler ve miktarlarý belirlenmiþtir. Deneylerde, öðütme devresinde 8 dakika, Pb Devresinde 4 dakika, Zn Devresinde 5 dakika kondisyon süresi uygulanmýþtýr. Sonuç olarak, %80.63 verim ile %55.13 Pb ve %77.60 verim ile %37.32 Zn kazanýlabileceði görülmüþtür.

Çalýþmada; mandalina, nar ve bal kabaðý kabuklarý gibi meyve kabuðu atýklarý kullanýlarak geleneksel asit ekstraksiyonu yöntemi ile pektin ekstrakte edilmiþtir. Farklý meyve kabuklarý kullanýlarak ve ekstraksiyon koþullarý deðiþtirilerek elde edilen pektinler karakterize edilerek ticari pektin ile karþýlaþtýrýlmýþtýr. Ham madde olarak üç farklý meyve kabuðu, ekstraksiyon ortamý için iki farklý asit türü (sitrik asit ve hidroklorik asit) ve iki farklý ekstraksiyon sýcaklýðý (80°C ve 90°C) gibi deðiþen parametrelerle pektin ekstraksiyonlarý gerçekleþtirilmiþtir. Deðiþtirilen bu parametrelerin elde edilen pektin verimine ve pektinin özelliklerine etkisi incelenmiþtir. Ekstrakte edilen pektin örneklerinin; nem ve kül içeriði, FTIR analizleri, esterleþme derecesi, eþdeðer aðýrlýðý, metoksil derecesi ve anhidroüronik asit içeriði belirlenmiþtir. Çalýþmada elde edilen pektin verimlerinin; mandalina kabuðu için %4.70-14.50, nar kabuðu için %4.40-9.25 ve bal kabaðý kabuðu için ise %2.10-4.80 deðerleri arasýnda deðiþtiði bulunmuþtur. Pektin ekstraksiyonu için çalýþmada kullanýlan meyve kabuklarý arasýnda en yüksek pektin verimi bir turunçgil meyvesi olan mandalina kabuðundan %14.50 olarak elde edilmiþtir. Yapýlan analiz ve karakterizasyon sonuçlarý; çalýþmada elde edilen pektinlerin çoðunlukla yüksek metoksilli pektinler olduðunu göstermektedir. Farklý meyve kabuklarýndan ekstrakte edilen pektinlerin verimleri, ekstrakte edilen pektinlerin özellikleri ve çevresel etkiler göz önüne alýndýðýnda ekstraksiyon ortamý olarak sitrik asitin kullanýmýnýn ve ekstraksiyon sýcaklýðý olarak 90°C sýcaklýðýn seçilmesinin daha uygun olduðu sonucuna varýlmýþtýr.

Kaðýt fabrikasý çamur atýðýnýn (KFÇA) farklý sýcaklýklarda iki saat süre ile karbonizasyonundan elde edilen karbonizasyon ürünü ile sulu çözeltilerden Cd(II) iyonlarýnýn adsorpsiyonunun incelendiði bu çalýþmada, karbonizasyon sýcaklýðýnýn artmasýyla adsorpsiyon veriminin arttýðý gözlenmiþtir. Cd(II) iyonlarýnýn adsorpsiyon verimi büyük ölçüde ortamýn pH’sýna baðlýdýr. 100 mg/L’lik Cd(II) çözeltisinin 5 g/L dozunda 300, 400 ve 500 0C’deki karbonizasyon ürünü ile 240 dakika süre ile pH 5.5’da temas ettirilmesiyle mevcut Cd(II) iyonlarýnýn sýrasýyla %45.3, %52.4 ve %61’i giderilmiþtir. Bu deðerler Cd(II) iyonlarýnýn baþlangýç konsantrasyonu 50 mg/L olarak alýndýðýnda %56, %65.3 ve %73.4’e yükselmiþtir. 100 mg/L’lik baþlangýç konsantrasyonu için doz 20 g/L olarak uygulandýðýnda ise mevcut Cd(II) iyonlarýnýn tamamý (300 0C’deki karbonizasyon ürünü hariç) adsorplanmýþtýr. Her karbonizasyon ürünü için elde edilen sonuçlar Langmuir ve Freundlich izotermlerine uygulanmýþtýr. Kadmiyum adsorpsiyon kinetiði, ikinci dereceden bir model ile tanýmlandý ve kadmiyum adsorpsiyon izotermi, Langmuir modeline daha iyi uyduðu belirlendi. Sonuçlarýn izoterm denklemlerine uygulanabilirliði ve izoterm sabitlerinin deðerinin karbonizasyon sýcaklýðýna baðlý olarak deðiþimleri irdelenmiþtir.