Proton deðiþim membranlý yakýt pilleri (PEMYP) altý esas bileþenden oluþmaktadýr: akým toplayýcýlar (AT), uç plakalar (UP), bipolar plakalar (BP), gaz difüzyon tabakalarý (GDT), contalar ve membran elektrot ünitesi (MEÜ)’dir. Maksimum performans, yüksek dayaným ve güvenilirlik için PEMYP montaj veya tasarým parametreleri kritik bir öneme sahiptir. Optimum yakýt pil montaj ve tasarýmý için hücrenin mekanik davranýþlarýnýn bilinmesi gerekmektedir. Yakýt pilinin mekanik montaj sürecinin deneysel tekniklerle gerçek zamanlý olarak yapýlmasý oldukça maliyetli ve zaman alýcýdýr. Bu nedenle, 100 cm² aktif alana sahip PEMYP’nin üç boyutlu sonlu eleman modeli geliþtirilmiþ, hücre bileþenlerindeki gerilme ve deformasyon deðerleri Ansys Mechanical yazýlýmý ile hesaplanmýþtýr. Optimum seviyeleri elde etmek ve tasarým parametrelerinin etkisini analiz etmek için cevap yüzeyi yöntemi (CYY) uygulanmýþtýr. Ýstatistiksel analiz için cývata sayýsý, cývata delik çapý ve sýkýþtýrma torklarý üç farklý baðýmsýz tasarým deðiþkeni olarak tanýmlanmýþ, bunlarýn yanýt parametreleri olarak belirlenen gerilme ve deformasyon üzerindeki bireysel-birleþik etkileri analiz edilmiþtir. Bu nedenle çalýþýlan cývata sayýsý, cývata delik çapý ve sýkýþtýrma torku aralýklarý sýrasýyla 12-20, 4-6 mm ve 9-15 Nm’dir. Cývata deliði çapýnýn 6 mm'den 4 mm'ye düþürülmesi sonucunda, toplam deformasyon yaklaþýk olarak %60.4 oranýnda artmýþtýr. Artan cývata sayýsýyla birlikte daha homojen gerilme daðýlýmlarý saðlanmýþ ve uç plakadaki maksimum gerilme yaklaþýk olarak %83.3 oranýnda artmýþtýr. Sýkýþtýrma torkundaki yükselme ise membran üzerinde yaklaþýk olarak 21 MPa'lýk bir basýnç artýþýna neden olmuþtur. Çalýþmanýn sayýsal ve istatistiksel bulgularý, PEMYP performansýnýn, dayanýklýlýðýnýn ve güvenilirliðinin deðerlendirilmesinde önemli bir rehber olabilir.

Artan nüfus yoðunluðunun bir sonucu olarak, son yýllarda þehirlerde yerleþim alanlarýnda sorunlar ortaya çýkmýþtýr. Teknolojinin geliþmesiyle birlikte mühendisler artan talebi karþýlamak için daha yüksek binalarýn yapýmýna yönelmiþlerdir. Sonuç olarak, binalar arasýnda yeterli mesafe olmadýðý takdirde ýsý adasý oluþumu kaçýnýlmaz hale gelmektedir. Bu çalýþmada binalarda ýsý adasý oluþumu ve rüzgar etkilerinin sayýsal olarak incelenmesi amaçlanmýþtýr. Modelleme iþlemi için Ansys Cfx yazýlým programý kullanýlmýþtýr. Isý adasý oluþumunu incelemek için altý farklý bina konfigürasyonu analiz edilmiþtir. Bina yükseklikleri ve binalar arasý mesafeler farklý en-boy oranlarý için deðiþtirilmiþtir. Çalýþma sonucunda, binalar arasýndaki mesafe azaldýkça daha fazla ýsý adasý oluþtuðu görülmüþtür. Çalýþma sonucunda ilk dört durumda daha fazla ýsý adasý oluþumu gözlenmiþtir(C1—C4). En uygun bina diziliminin C5 ve C6 olduðu görülmüþtür. Sürüklenme katsayýlarý (Cd) farklý bina dizilimleri için 1.35 ile 1.65 aralýðýnda elde edilmiþtir. Rüzgarýn bina üzerindeki soðutma etkileri sonucunda binanýn ortalama sýcaklýðýnda 2 ila 5 derecelik bir düþüþ gözlemlenmiþtir. Binalarda sadece beton kullanýldýðýnda ortalama ýsý transfer katsayýsý (68 W/mK) olmaktadýr. En iyi yalýtým cam yünü kullanýldýðýnda gerçekleþmiþtir

Bu çalýþmada, sýcak daldýrmalý alüminyumlama (HDA) (725°C'de 90 saniye) ve ardýl ýsýl iþlemin DP800 çeliðinin mikroyapýsal ve tribolojik özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiþtir. HDA iþleminden sonra numunelerden biri havada (HDA-1), diðeri ise 300°C'ye ayarlanmýþ etüvde (HDA-2) 1 saat ýsýl iþleme tabi tutularak havada soðumaya býrakýlmýþtýr). Kaplama mikroyapýsýndaki geliþmelere baðlý olarak geliþen mekanik özellikler sertlik ve aþýnma davranýþý bakýmýndan incelenmiþtir. Karakterizasyon sonuçlarý, ýsýl iþlemin sýcak daldýrma alüminize çeliðin sertlik deðerini 1100 HV deðerlerine çýkardýðýný göstermektedir. Aþýnan bilye hacmi ve sürtünme katsayýlarý dikkate alýndýðýnda en geliþmiþ tribolojik özellikler ýsýl iþlem görmüþ HDA prosesinde (HDA-2) gözlenmiþtir.

Ýnsanlýk var olduðu sürece atýk üretmeye devam edecektir. Yaþanýlabilir bir toplum için bu atýklarýn düzenli aralýklarla toplanmasý ve bertaraf edilmesi gerekmektedir. Bu atýklarýn toplanmasý ve bertaraf edilmesi birçok prosesi kapsamakta ve oldukça maliyetli olabilmektedir. Bu çalýþmada katý atýðýn oluþumundan bertaraf tesisine kadar olan yolculuðunun minimum süre ve maliyetle ile optimize edilmesi amaçlanmýþ ve optimizasyon tekniði olarak kapasite kýsýtlý Araç Rotalama Probleminin (ARP) çözümü modifiye edilerek kullanýlmýþtýr. Kapasite kýsýtlý ARP içerisine dinamik bir bakýþ açýsý eklenerek konteyner doluluklarýnýn belirlenen seviyesine göre toplanmasý ya da toplanmamasý karar mekanizmasýna göre rotalar oluþturulmuþtur. Nesnelerin interneti yönteminden yararlanýlmýþ ve konteynerlere doluluk sensörleri eklenmiþtir. Algoritmanýn çözümünde meta sezgisel yöntemlerden genetik algoritma kullanýlmýþ ve Python programý üzerinden modellenmiþtir. Algoritmanýn sonuçlarý önce deneme aðýnda test edildikten sonra mevcut bir konum seçilmiþtir. Seçilen bölge Denizli ilinde Gerzele Mahallesidir ve hesaplamalarda mahalleye ait TÜÝK verileri kullanýlmýþtýr. Mahalleye ait koordinat verileri ve konteynerlerin konumlarý haritaya iþlenmiþ buradan da Visum programýna eklenerek ulaþým verisi oluþturulmuþtur. Konteynerlerdeki sensörler sayesinde doluluklarýna göre toplama iþlemi yapýlmýþ ve birkaç senaryo ile denemeler yapýlmýþtýr. Atýk lojistiði için maliyet, kat edilen mesafe ve toplama sürelerinde %20-40 oranýnda azalmalarýn elde edilebileceði belirlenmiþtir.

Bu çalýþmada modeli belirsizlikler içeren, pozisyon ölçümleri mevcut olup, hýz ölçümleri olmayan robot kollarý için takip problemi ele alýnmýþtýr. Ölçül(e)meyen hýz bilgisinin telafi edilebilmesi için pozisyon bilgisi tabanlý olarak süzgeçleme tekniði yaklaþýmdan yararlanýlmaktadýr. Model belirsizlikleri için uyarlamalý sinir aðlarýndan yararlanýlarak kontrolörün hýz ölçümlerine olan baðýmlýlýðýný ortadan kaldýrmak için doðrusal süzgeç tabanlý bir kontrolör tasarlanmýþtýr. Kapalý çevrim sistemin kararlýlýðý Lyapunov yöntemiyle garanti edilmiþtir. Sunulan kontrolörün performansýný göstermek için iki serbestlik dereceli robot kolu modeli kullanýlarak sayýsal benzetim sonuçlarý uyarlamalý bulanýk mantýk yöntemi ile karþýlaþtýrmalý olarak oluþturulmuþtur.

Baskýlý devre kartlarýnýn delme iþleminde, iþlemin en az maliyetle gerçekleþtirilmesi delim güzergahýnýn kat ettiði mesafeye baðlýdýr. Bu çalýþmada, delim iþleminin en az maliyetle ve yüksek hýzda gerçekleþtirilebilmesi için bütünleþik bir yöntem önerilmiþtir. Önerilen yöntemde, baskýlý devre kartý üzerine yerleþtirilecek elektronik devre elemanlarýnýn konumlarý iki boyutlu devre görüntüsüne görüntü iþleme teknikleri kullanýlarak tespit edilmiþtir. Böylelikle kontrol sisteminin takip edeceði en kýsa delim güzergahý, gezgin satýcý problemi sorununun çözümünde Tavlama Benzetimi, Parçacýk Sürü Optimizasyonu ve Karýnca Kolonisi Algoritmalarý kullanýlmýþ ve performanslarý incelenmiþtir. Elde edilen modellerin test sonuçlarý kýyaslandýðýnda ayný iterasyon deðerlerinde Karýnca Kolonisi Algoritmasýnýn, Tavlama Benzetimi ve Parçacýk Sürü Optimizasyonu algoritmalarýna göre çok daha kýsa güzergâh uzunluðuna sahip olan çözümler elde ettiði gözlenmiþtir.

Bu makalede, asenkron motor (ASM) sürücü sistemlerinin parametre deðiþimlerine baðlý kestirim baþarýmlarýnýn kötüleþmesi problemini çözmek için geniþletilmiþ Kalman filtresine (GKF) dayalý yeni bir durum ve parametre gözlemleyicisi tasarlanmýþtýr. Önerilen GKF tabanlý gözlemleyici algoritmasý, ölçülen stator akýmlarý ve rotor mekanik hýzý kullanýlarak stator akýmlarýnýn ve rotor akýlarýnýn stator duran eksen bileþenlerinin, rotor mekanik hýzýnýn, viskoz sürtünme terimi dahil yük momentinin, rotor direncinin, stator direncinin ve sistemin toplam eylemsizliðinin tersinin eþ-zamanlý kestirimlerini gerçekleþtirmektedir. Böylece, dirençlerin frekans ve sýcaklýk baðýmlý deðiþimlerinin gözlemleyicide güncellenmek üzere kestirilmesi ASM sürücüsünün kontrol baþarýmýnýn iyileþtirilmesi saðlar. Ek olarak, gözlemleyicinin dinamik baþarýmýný artýrmak için mekanik parametreler olan yük momenti ve sistemin toplam eylemsizliðinin tersi de kestirilmektedir. Önerilen gözlemleyicinin kestirim baþarýmý ve ASM sürücüsünün saðlamlýðý, hýz referansý ve parametrelerdeki deðiþimleri içeren zorlu senaryolar altýnda test edilmektedir. Ayrýca, dokuzuncu dereceden önerilen gözlemleyicinin kestirim baþarýmý, ölçülen hýzý doðrudan kullanarak ayný elektriksel parametreleri kestiren altýncý dereceden GKF’nin kestirim baþarýmý ile karþýlaþtýrýlmýþtýr. Özetle, benzetim sonuçlarý önerilen ASM sürücüsünün etkinliðini açýkça ortaya koymaktadýr.

Karbon fiber (carbon fiber: CF) katkýlý malzemeler, günlük hayatýmýzda vazgeçilemez malzemelerdir. CF takviyeli kompozitlerinin üstün mukavemeti, yüksek dielektrik özelliði, üretim kolaylýðý ve korozyon direnci, karbon fiber takviyeli polimer kompozitleri (carbon fiber reinforced polymers-CFRP) diðer malzemelerden öne çýkaran özelliklerinden yalnýzca birkaçýdýr. Bu çalýþmada partikül boyutlarý 50 nm ve 325 meþ olan iki farklý hematit (Fe2O3) ile götit (FeO(OH)) takviyeli, 2 katmanlý CFRP el ile yatýrma yöntemi kullanýlarak üretilmiþtir. Üretilen kompozitler 700 MHz-6000 MHz aralýðýnda uzak alan elektromanyetik kalkanlama özelliklerini tespit etmek için testlere tabi tutulmuþlardýr. Maksimum kalkanlama etkisi, aðýrlýkça %5 FeO(OH) takviyeli kompozit için 39.28 dB ile 5200 MHz'de belirlenmiþtir.

Bu giriþ çalýþmasý, baðlý matris Lie grubundaki sürekli bir yolun, doðal sayýlarýn küme teorik bir yorumu olan von Neumann ordinali olan kümeler ile temsil edilmesi için biçimsel bir temel önermektedir. Bu çalýþmada, von Neumann ordinallerinin ayrýk tekrarlayan yapýsýnýn üstel fonksiyon ile iliþkilendirilmesi amaçlanmýþtýr. Üstel fonksiyon temelde bilim ve mühendislik literatürüne entegre olduðundan bu çalýþma, makine öðrenimi, kayýp fonksiyonlarý; kriptografi, anahtar deðiþimi ve þifreleme algoritmalarý; robotik, kinematik, yörünge planlama; sayýsal analiz, ayrýk entegrasyon gibi alanlarda kullanýlan Üstel fonksiyon ile kümeler arasýndaki baðlarý keþfetmeyi amaçlamaktadýr. Bu nedenle, üstel fonksiyonun küme teorik yorumu disiplinler arasý kritik bir role sahiptir. Makale boyunca, düzgün bir eðri oluþturan rotasyonlarý kümeler, yani von Neumann ordinalleri açýsýndan yorumlamak için gerekli varsayýmlar öne sürülmektedir. Küme varlýðý aksiyomu, küme gruplarý için birim eleman, düzgün bir eðrinin üstellerin çarpýmý açýsýndan yorumlanmasý, üstel fonksiyonun kýsmen türevlenebilir özelliklerini gözlemlemek için bir türev operatörünün tanýmlanmasýný kapsayan formalizasyonlar tanýtýlmýþtýr.

Mevcut binalarýn deprem performanslarýnýn belirlenmesinde deprem etkisiyle elemanlarýn her iki ucunda oluþan dönmeleri tahmin etmek zor ve karmaþýk bir iþtir. Dolayýsýyla bu çalýþmada deprem etkisiyle eleman uçlarýnda oluþan göreli kat ötelemeleri temelli daha basit formülasyonlar ile bina performansýnýn tahmin edilmesinde güvenilir bir yöntem geliþtirilmesi amaçlanmýþtýr. Çalýþma kapsamýnda farklý kat adetine, farklý malzeme dayanýmlarýna ve ayný plana sahip düzgün geometride olan 4 adet betonarme bina tasarlanmýþ, ayrýca 3 adet mevcut betonarme bina ele alýnmýþtýr. 7 adet bina yaygýn olarak yapýsal analizler için kullanýlan SAP2000 v20, Sta4CAD v14.1, ÝdeCAD v10 ve ProtaStructure2022 programlarý ile modellenerek doðrusal performans analizleri yapýlmýþtýr. Analizler sonucunda elde edilen veriler TBDY2018’de mevcut binalarýn deprem performanslarýnýn belirlenmesi amacýyla verilen deprem hesabýna iliþkin genel ilke ve kurallar çerçevesinde, oluþturulan deplasman temelli formülasyonlara iþlenmiþ ve incelenen binalardaki kolonlarýn hasar durumlarý belirlenmiþtir. Önerilen yönteme göre belirlenen kolon hasar durumlarý ile TBDY2018’de belirtilen hesap ilkelerine göre yapýlan el hesabý sonucu belirlenen kolon hasar bölgeleri arasýndaki uyumun her iki asal yönde de %100 olduðu belirlenmiþtir. Ayrýca önerilen yöntemin ele alýnan diðer statik paket programlardan elde edilen sonuçlara nazaran bina performansýnýn tespitinde daha güvenli tarafta kalmasýnýn yaný sýra incelenen paket programlarla da genel olarak uyumlu olduðu söylenebilir.

Son zamanlarda araþtýrmacýlar, sonlu elemanlar yöntemini kullanarak asfalt karýþýmlarýnýn çeþitli özelliklerini araþtýrmaya odaklanmýþlardýr. Bu yöntem sayesinde laboratuvarda performans testlerini simüle etmek ve çok benzer sonuçlar elde etmek mümkündür. Bu çalýþmada, laboratuvarda yarý dairesel asfalt karýþým numuneleri alýnmýþ ve daha sonra kýrýlma parametrelerinin belirlenmesi için Yarým Daire Eðilme (SCB) testine tabi tutulmuþtur. Sonlu elemanlar yazýlýmý yardýmýyla 1 cm, 1.5 cm, 2 cm, 2.5 cm ve 3 cm olmak üzere beþ farklý çentik derinliðinde 2 boyutlu asfalt karýþým numuneleri oluþturulmuþtur. Çentik derinliðinin asfalt karýþýmlarýnýn kýrýlma özellikleri üzerindeki etkisi, 0.1, 0.5, 1, 5 ve 10 mm/dk'lýk beþ farklý yer deðiþtirme hýzýnda SCB testi simüle edilerek deðerlendirilmiþtir. Sonuçlar, çentik derinliði arttýkça maksimum yük ve kýrýlma enerjisi deðerlerinin azaldýðýný göstermiþtir. Ayrýca, elastik-plastik kýrýlma mekaniði yaklaþýmý (J-integral) kullanýlarak asfalt karýþýmlarýnýn çatlak mukavemeti hesaplanmýþtýr. Son olarak, farklý deðiþkenlerin sonuçlar üzerindeki etki derecesini belirlemek için Tepki Yüzey Metodolojisi (RSM) analizi yapýlmýþtýr. Sonuç olarak, çentik derinliðinin, yer deðiþtirme oranýndan daha önemli olduðu belirlenmiþtir.

Bu çalýþmada alüminyum elektrotun farklý baðlanma þekilleri kullanýlarak elektrokoagülasyon yöntemi ile çamaþýrhane atýksuyunun arýtýmý incelenmiþtir. Çamaþýr yýkama sularý belirli oranlarda (ön yýkama, ana yýkama ve durulama sonrasý atýksular 1: 1: 1,5 oranýnda) karýþtýrýlarak atýksuyun karakterizasyonu yapýlmýþtýr. Anot ve katot olarak kullanýlan alüminyum elektrotun farklý baðlanma þekillerinde, monopolar paralel (MP-P), monopolar seri (MP-S) ve bipolar paralel (BP-P) ile arýtým gerçekleþtirilmiþtir. Her bir baðlanma þekillerinde pH, akým yoðunluðu ve süre gibi proses deðiþkenlerinin MBAS, KOÝ ve bulanýklýk giderimi üzerine etkileri incelenmiþtir. Yapýlan denemelerde maksimum giderim verimi KOÝ, MBAS, bulanýklýk için sýrasýyla; %80, %97, %97 deðerleri ile MP-P baðlanma þeklinde pH 5.5 deðerinde 15 dakika süre ve 5 mA/cm2 akým yoðunluðunda elde edilmiþtir. Monopolar paralel baðlantý þekli ile çalýþýlan sistemde optimum giderim koþullarý pH 5.5, süre 15 dakika, akým yoðunluðu 5 mA/cm2, sýcaklýk 25 ○C ve karýþtýrma hýzý 200 rpm bulunmuþtur. Optimum giderim verimleri ise MBAS, KOÝ, bulanýklýk için sýrasýyla; %97, %80, %96 deðerleri tespit edilmiþtir.

Bu çalýþmada yapý sektöründe sýklýkla kullanýlan 20 çeþit magmatik kökenli doðal taþ, doðada en yaygýn gerçekleþen yaþlandýrma etkilerinden donma çözülme ve termal þok etkilerine maruz býrakýlmýþtýr. Yaþlandýrma testleri öncesinde ve sonrasýnda her bir numunenin Güneþ ýþýðý yansýtma deðerleri ve güneþ ýþýðý yayýlým deðerleri ölçülerek Güneþ Iþýðý Yansýtma Ýndeks (SRI) deðerleri hesaplanmýþtýr. Ayrýca numunelerin her birinin yüzey renk deðerleri CIA renk indeksine göre ölçülmüþ ve renk deðiþim (∆E) deðerleri hesaplanmýþtýr. Çalýþmanýn temel amacý doðal taþlarýn donma çözülme ve termal þok yaþlanmalarýna baðlý olarak SRI ve ΔE deðiþimlerini belirlemek ve elde edilen bulgularýn ýsý adasý oluþumlarýna etkilerini incelemektir.
Çalýþma sonucunda numunelerin her iki yaþlandýrma deneyi sonrasýndaki SRI deðerlerinin yaþlandýrma deneyleri öncesine göre daha yüksek olduðu tespit edilmiþtir. ΔE deðerlerine bakýldýðýnda ise termal þok deneylerinin donma çözülme deneylerine göre daha fazla renk deðiþimine neden olduðu belirlenmiþtir. Hem SRI deðerlerindeki hem de ΔE deðerlerindeki genel artýþýn kentsel ýsý adasý etkisinin azalmasýna katkýda bulunacaðý belirlenmiþtir.

Kumaþ atýklarýndan ürün tasarýmý yapma düþüncesi giyim uygulamalarý için yeni deðildir. Uygulamalarýn temel düþüncesinde insan ve çevreye zarar vermeyen üretim yöntemlerinin geliþtirilmesi yatmaktadýr. Çevresel duyarlýlýk konusundaki farkýndalýklar arttýkça çevreyi kirletmeyen, doðal kaynaklara saygýlý giysi ürünlerine olan talep de yükseltmektedir. Bu talep tekstil atýklarýnýn sürdürülebilir yöntemlerle deðerlendirilmesi çabalarýný artýrýrken ayný zamanda tasarým deðeri yüksek giysi koleksiyonlarýnýn da önemini açýða çýkarmaktadýr. Atýk malzemelerle hazýrlanan katma deðeri yüksek giysi koleksiyonlarý, tasarýmcý-üretici ve tüketici üçgeninde giderek daha önemli bir hal almaktadýr. Günümüzde atýk kumaþlarla doðal boya uygulamalarý giysi tasarýmcýlarý için farklý bir yaklaþým olarak deðerlendirilmekte ve bu uygulamalarla atýk kumaþlara zengin görüntüler kazandýrýlmaktadýr.
Çalýþmada farklý ölçülerde elde kalmýþ Þile bezi üzerine adaçayý, çay, ýhlamur, armut kabuðu, zencefil, zerdeçal ve tarçýn kabuðu ile farklý mordan malzemeleri kullanýlarak tekstil yüzey denemeleri yapýlmýþtýr. Araþtýrmanýn yöntemi iki aþamada gerçekleþtirilmiþtir. Birinci aþamada doðal boya uygulamalarý ile boyama reçeteleri oluþturulmuþ, ikinci aþamada ise kapsül koleksiyon özelinde tasarým süreçlerine yer verilmiþ ve sektörün vazgeçilmez uygulamalarýndan olan 3D modelleme ve prototiplemeyle koleksiyon tamamlanmýþtýr. Koleksiyon ile çevresel yönü güçlü bir üretim modelinin geliþtirilmesi amaçlanmýþtýr. Araþtýrmadan çýkan bulgular, giysi tasarým süreçlerinde atýk kumaþlarla doðal boya uygulamalarýnýn standart üretim modellerinden farklý geliþtiðini göstermiþtir. En büyük farklýlýk ise giysi koleksiyonlarýna getirilen “eþsiz-benzersiz-biricik” özelliðidir.