Bu çalýþmada, dual fazlý çelik elde etmek için çelik saç malzemeler kullanýlmýþtýr. deneysel çalýþmalarýn gerektirdiði ölçülerde hazýrlanan numuneler ferrit + ostenit bölgesinde farklý sýcaklýklarda (740, 760, 800, 820 °C) tavlanmýþlardýr. Herbir sýcaklýkta numuneler 20, 40 ve 60 dakika tavlama sürelerinde tavlanarak suda su verilmiþtir. Seçilen tavlama programýna baðlý olarak martenzit ve ferrit oranlarý farklý dual fazlý çelikler elde edilmiþtir. Saç numuneler 10, 50 ve 250 mm/dak’ lýk yükleme hýzlarýnda testlere tabi tutularak çekme dayanýmlarý belirlenmiþtir. Söz konusu dual fazlý çeliklerin çekme özellikleri tavlama sýcaklýðýna, martenzit oranýna ve yükleme hýzýna baðlý olarak incelenmiþtir.

Güç ve hareket iletiminde mil-kasnak sistemleri deðiþik þekillerde birleþtirilebilirler. Bunlardan birisi de sýký geçmedir. Bu çalýþmada sýký geçme durumunda oluþan iç basýnç etkisindeki kasnak (kalýn cidarlý silindir) ele alýnýp analitik ve sonlu elemanlar metodu ile incelenmiþtir. Bu inceleme kasnaktaki iç çap (d) ve dýþ çap (D)’ nin birbirine göre oraný deðiþtirilerek gerilme daðýlýmýndaki deðiþmeler, (d/D) oraný yanýnda farklý sýkýlýklarda meydana gelen gerilmeler hesaplanarak optimum sýkýlýk aralýðý araþtýrýlmýþtýr. Çözüm yöntemi olarak dört düðümlü isoparametrik sonlu elemanlar kullanýlmýþtýr. Bulunan sonuçlar analitik çözümle kontrol edilmiþtir. Günümüzde uzay ve otomobil sanayinden gýda sanayine kadar kullanýmý yaygýnlaþmýþ olan metal matrixli kompozit malzemeden (çelik-Alüminyum) yapýlmýþ kasnaklar için 0 ve 90 derece takviye durumlarý ve muhtelif sýkýlýklarda çözümler yapýlýp izotrop malzeme ile mukayese yapýlmýþ, kompozitlerde sýký geçme durumu araþtýrýlmýþtýr.

Sýkýþtýrýlabilir akýþkanla çalýþan merkezkaç kompresörde çark tasarýmý hakkýnda genel bir bilgi verilmiþ, emme kenarý tasarým kriterleri tanýmlanmýþ, açýlarýn (geliþ, ayrýlýþ ve sapma), baðýl dolaným, dönen ayrýlma ve Mach sayýlarýnýn tasarýma etkileri araþtýrýlmýþtýr. Emme kenarý minimum baðýl Mach sayýsý ile akýþ açýsý arasýndaki iliþki incelenmiþ ve minimum Mach sayýsýnýn akýþ açýsýnýn -680 ile -520 deðerleri olduðu görülmüþtür. Tasarýma baþlarken akýþ açýsýndaki 10 derecelik farkýn minimum baðýl Mach sayýsýna etkisinin % 1’den daha az olduðu gösterilmiþtir.

Bu çalýþmada, enine ekseni üzerinde dairesel delik bulunan bir kiriþ, basit eðilme etkisinde Sonlu Elemanlar Yöntemi’yle incelenmiþtir. Delik, sözü edilen eksen boyunca kaydýrýlmýþ ve kiriþ için hem izotrop (çelik) hem de ortotrop (Grafit-Epoksi) malzeme kullanýlmýþtýr. Bu suretle deðiþik her durum için delik civarýndaki gerilme daðýlýmý ve gerilme yýðýlma katsayýlarý belirlenmiþtir. Öte yandan fiber takviye açýsýndaki deðiþimin gerilme daðýlýmý üzerinde etkisini ortaya çýkarmak amacýyla inceleme, kompozit kiriþte 0° ile 90° arasýndaki muhtelif takviye açýlarýnda tekrarlanmýþtýr. Delik merkezinden kiriþ eksenine kadar olan mesafe b olmak üzere, incelenen her b mesafesi için en büyük teorik eðilme gerilmesini doðuracak kritik delik çapý deðeri Sonlu Elemanlar Yöntemi ile belirlenmiþtir. Ayrýca 10 mm’lik sabit delik çapý için yine en büyük teorik eðilme gerilmesini doðuracak kritik b mesafesi çelik ve her deðiþik takviye açýsýndaki kompozit kiriþ için hesaplanmýþtýr.

Sunulan 3 faz 150 V sistemden beslenen ve 200 V DC çýkýþý olan yüksek güç katsayýlý güç dönüþtürücü sistem pratik olarak gerçekleþtirildi ve test edildi. Devre yüksek güç katsayýlý, düþük harmonik distorsiyonlu doðrultucu gibi çalýþýr ve temeli maksimum kondansatör gerilimlerinin kaynak giriþ akýmlarýný izlemesidir. Bu nedenle kondansatör voltajýnýn düþük frekanslý bileþenleri de kaynak giriþ akýmlarýný izler. Sistem kesikli rezonans kondansatör voltajlarý ile çalýþtýðýnda hemen hemen sinüsoidal kaynak giriþ akýmlarý gerçekleþtirilebilir. Çýkýþ gücü kapýsý izole edilmiþ Transistorlerin (IGBT) tetikleme frekanslarý deðiþtirilerek ayarlanabilir. Bu nedenle güç dönüþtürücü yük direncinde oluþabilecek her türlü deðiþmeyi karþýlayabilir. Sunulan metodun avantajlarýndan bazýlarý; Kendisine alternatif sistemlerle kýyaslandýðýnda güç, kontrol ve koruma devrelerinin yapýmýnýn basitliði, yüksek çýkýþ gücü verme kapasitesi ve veriminin daha yüksek olmasýdýr.

Koaksiyel-besleme dikdörtgen mikroþerit yama antenin giriþ empedansý için çok basit bir model sunulmuþtur. Bu modelin temeli, rezonatör modeline ve eþdeðer rezonans devresine dayanmaktadýr. Bu modelden elde edilen teorik giriþ empedansý sonuçlarý, literatürdeki mevcut deneysel sonuçlarla uyumluluk içindedir. Bu model, bilgisayar yardýmý ile tasarým için çok uygundur.

Bu çalýþmada AR(1) için {Zt } sürecinin p1 ve p2 hipotezleri ile verilen iki kategoriden birine ait olduðunu gözönüne almaktayýz. Bu hipotezler sýrasýyla p1 ve p2 altýnda {Zt}, f(w) ve g(w) spectral yoðunluk fonksiyonlara sahip olduðunu belirtir. Eðer f(w) ve g(w) biliniyorsa I (f:g)’yi ayýrým fonksiyonu olarak kullanabiliriz. Çalýþmada Normal ve normal olmayan durumlar için similasyon çalýþmasýyla bir sayýsal örnek verilecektir.

Teknolojideki geliþmeler iþ sisteminde insana daha fazla deðer vermeyi ve daha fazla yatýrýmý gerekli kýlmýþtýr. Bunun sonucunda karþýmýza þu problem çýkmýþtýr; acaba insanlarýn maruz kalabilecekleri kazalarý önceden tahmin edip, alýnacak tedbirler ile bu kazalarý önlemek mümkün müdür? Yapýlan çalýþmada, tehlikeli iþ sistemlerindeki iþletmelerin önündeki dönemler bazýnda departmanlarýnda meydana gelebilecek olasý iþ kazalarýnýn önceden tahmini için bir sistem önerisi geliþtirilmiþtir. Geliþtirilen sistemin geçerliliði üretim endüstrisindeki tehlikeli iþ sisteminde uygulanarak ispatlanmýþtýr.

Bu araþtýrmada Kahramanmaraþ ilinde içme ve kullanma suyu ihtiyacýnýn tespiti incelenmiþtir. Yapýlan ön incelemede Ýl’de tüketilen suyun % 80’inin konutlarda tüketildiði anlaþýlmýþtýr. Bu nedenle yerleþim merkezlerinde su tüketimine etki eden genel faktörlerin yanýnda, Ýl’de konutsal su tüketimine etki eden diðer faktörlerin de tespiti kararlaþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla, Ýl’de bir anket çalýþmasý yapýlmýþtýr. Yapýlan anket çalýþmasý doðrultusunda, çoklu regresyonla, l / kiþi / gün ve l / aile / gün su tüketim deðerleri baðýmlý deðiþken, buna baðlý su tüketimini etkileyen faktörler baðýmsýz deðiþken alýnarak su tüketim sonuçlarý elde edilmiþtir. Bunun yanýnda, Ýl’deki su tüketimini etkileyen faktörler ayrý ayrý ele alýnýp geçmiþ yýllardaki su tüketimi regresyon yöntemi ile incelenmiþ ve Ýl’in 40 yýl sonraki su ihtiyacý hesap edilmeye çalýþýlmýþtýr. Hesap edilen bu su ihtiyacýnýn hangi kaynaklardan temin edilebileceði konusunda da öneriler getirilmiþtir.

Manyetik süspansiyon ve levitasyonun halihazýrdaki popülaritesi þüphesiz ki yüksek hýzlý yer taþýmacýlýðý tasarýmlarýnýn olabilirliðinden kaynaklanmaktadýr. Manyetik süspansiyon ve levitasyonun üstünlüðü ve heyecan verici olmasýna raðmen, sürtünmesiz yataklarda süspansiyon tekniklerinin uygulanmasýnda büyük sýnýrlamalar vardýr. Bunlar, toleransýn çok az olmasý, az güç sarfiyatý, küçük aralýðý ve küçük ebattýr. Böylece, kontrollü DC elektromýknatýs þemalarý, diðer itici levitasyon tekniklerinden daha fazla dikkati üzerinde toplamaktadýr. Planlanan prototip sistemi bir stator, demir nüvesiz sincap kafesli bir rotor, rotor milinin süspansiyonu için elektromýknatýs gurubu ve foto-dönüþtürücüler gurubunun geri besleme yaptýðý kompanzasyon devrelerinden oluþmaktadýr. Prototip sistemi bir laboratuvar gösteri aygýtý olarak amaçlandýðýndan mekanik rulmanla ulaþýlan 1500 dev/dak’lýk hýzlara ulaþýlmaya çalýþýlmamýþtýr. Manyetik süspansiyonlu yatak sistemi, üniversite eðitim programlarýnda elektrik eðitiminde örneðin, elektromanyetik tasarým, kararsýz bir kontrol sisteminin PD kontrollü kompanzasyonu ve güç yükselteci tasarýmý gibi prensiplerde çok etkili görsel bir gösteri saðlamaktadýr. Sistem 350 dev/dak’lýk hýzlarda mekanik ve manyetik yataklar arasýnda iyi bir karþýlaþtýrma özelliðine sahiptir. Manyetik yatak ile motorun boþ çalýþma güç kayýplarýnda % 15’lik bir azalma göstermektedir. Motorun gürültüsü de düþük bir seviyeye inmiþtir.

Bu çalýþmada ölü nokta metoduna göre içme suyu þebekelerinin hesabýna yönelik bir bilgisayar programý geliþtirilmiþtir. Ülkemizin bir çok üniversitesinin ilgili bölümlerinde anlatýlan bir konu olan þebeke hesaplarýnýn uygulamasý için faydalý olacak bir eðitim aracý olarak düþünülmüþtür. Hazýrlanan program, GW-Basic programlama dili ile yazýlmýþ ve bir ana menu ile yedi adet alt program, dört adet veri dosyasýndan oluþan bir paket programdýr. Program proje ile ilgili debileri hesaplar, boru çaplarýný seçer, basýnçlarý hesaplar, ölü noktanýn yerini kontrol eder. Bu hesaplamalar esnasýnda kullanýcý kendisi için gerekli olan bilgiye yardým pencerelerini kullanarak ulaþýr.

Genetik Algoritma tekniði, evrim sürecinden etkilenerek, canlýlarda yaþanan genetik sürecin bilgisayar ortamýnda gerçekleþtirilmesi iþlemidir. Ýþlemler bilgisayar hafýzasýna depo edilmiþ kromozomlar üzerinde icra edilmektedir. Çaprazlama operatörü vasýtasýyla, kromozomlar arasýndaki genetik bilgi sürekli olarak deðiþmekte ve topluluðun baþarýsý artmaktadýr. Bu çalýþmanýn asýl amacý, su kaynaklarý sistemlerindeki lineer olmayan programlama problemlerinin Genetik Algoritma ile hesaplanmasýdýr. Bu maksatla, Genetik Algoritma esaslý bir optimizasyon programý geliþtirilmiþtir. Elde edilen sonuçlara göre Genetik arama metodunun hassas sonuçlar verdiði gözlenmiþtir.

Tarihi anýtlarýn restorasyonu, bilimsel ilkelere dayalý olarak, onlarýn estetik ve tarihi deðerini korumak ve ortaya çýkarmaktýr. Bu nedenle, anýt restorasyonunda özgün malzemelerin korunmasý temel yaklaþýmdýr. Tarihi anýtlardaki yapý malzemelerinin koruma problemleri uluslararasý düzeyde önemle araþtýrýlan konular arasýndadýr. Her yapý, her malzeme ve her bozunma durumu için özel olarak belirlenecek koruma müdahalelerinin, teorik ve teknik ilkelere göre yönlendirilmesi gerekir. Taþ malzemenin korunmasý; teþhis, temizleme, saðlamlaþtýrma ve koruma gibi iþlemler dizisiyle saðlanabilir. Herhangi bir koruyucu iþlemden önce bozunmanýn teþhisi esastýr. Çeþitli bozunma durumlarýnda; temizleme, saðlamlaþtýrma ve koruma iþlemleri birbirini izleyen aþamalarda veya öncelikler sýrasý deðiþerek uygulanýr. Bu çalýþmada, taþ malzemenin korunmasýnda dikkate alýnmasý gereken teorik ve teknik prensipler, daha önce yayýnlanmýþ çalýþmalar dikkate alýnarak incelenmiþ ve sistematik bir deðerlendirme yapýlmýþtýr.

Bu çalýþma, Bafra Ovasýnda yoðun bir þekilde çeltik tarýmý yapýlan Üçpýnar, Harýz, Doðancý, Kaygusuz, Emenli, Sarýköy ve Gelemenaðrý köylerinden alýnan topraklarýn enzim aktiviteleri üzerine toprak özelliklerinin etkisini belirlemek amacýyla yapýlmýþtýr. Alýnan toprak örneklerinde üreaz, fosfataz, ß-glikosidaz ve katalaz enzim aktiviteleri üzerine toprak özelliklerinin etkileri ortaya konulmuþtur. Topraklarýn Üreaz enzim aktivitesi 24.12 ile 39.03 mg N 100 g kuru top-1 arasýnda deðiþmektedir. Üreaz enzim aktivitesi ile topraklarýn organik madde (r = 0.89**), ekstrakte edilebilir Mn (r = 0.74*), deðiþebilir K (r = 0.73*) ve total P (r = 0.81*) kapsamlarý arasýnda pozitif iliþkiler belirlenmiþtir. Topraklarýn Asit fosfataz enzim aktivitesi 3.00 ile 17.44 mg fenol 100g kuru top -1 arasýnda, alkali fosfataz aktivitesi ise 12.00 ile 25.53 mg fenol 100 g kuru top -1 arasýnda deðiþmektedir. Asit fosfataz enzim aktivitesi üzerine, deðiþebilir Mg (r = 0.71*) ve ekstrakte edilebilir Cu (r = 0.74*)’ýn pozitif yönde; Alkali fosfataz enzim aktivitesi üzerine ise pH (r = 0.73*), deðiþebilir Ca (0.74*), deðiþebilir Mg (r = 0.71*), total deðiþebilir bazik katyonlar (r = 0.79*) ve ekstrakte edilebilir Cu (r = 0.70*)’ýn pozitif yönde, total P (r = - 0.84**)’un negatif yönde etki ettiði tesbit edilmiþtir. ß-glikosidaz enzim aktivitesi 1.12 ile 3.64 mg salingen 100 g kuru top -1 arasýnda deðiþmekte olup, ß-glikosidaz enzim aktivitesi üzerine topraklarýn ekstrakte edilebilir Zn kapsamlarý (r = - 0.97**) negatif yönde, total deðiþebilir asidik katyonlarýn (r = 0.70*) ise pozitif yönde etki ettiði saptanmýþtýr. Topraklarýn Katalaz enzim aktivitesi 5.25 ile 9.00 mg O2 5 g kuru top -1 arasýnda deðiþmekte olup, katalaz enzim aktivitesi ile topraklarýn kum (r = - 0.92**) ve ekstrakte edilebilir Fe kapsamlarý (r = - 0.85**) arasýnda negatif, kil (r = 0.82*) ve tuz (r = 0.83**) kapsamlarý arasýnda ise pozitif iliþkiler bulunduðu belirlenmittir.

Fermente et ürünlerinin karakteristik tat, aroma, renk ve tekstür geliþimleri üzerine etkili olan biyokimyasal deðiþimlerin önemlileri glikolizis, lipolizis ve proteolizis reaksiyonlarýdýr. Bu reaksiyonlar, fermentasyon ve olgunlaþma periyodunda geliþen mikroorganizmalarýn veya endojen enzimlerinin aktiviteleri sonucu meydana gelmektedir. Glikolizis sonucu oluþan ürünler; birinci derecede ürünün pH düþüþünden sorumlu olmakla birlikte, oluþan volatil bileþenler dolayýsý ile aroma üzerine de önemli etkide bulunmaktadýr. Lipolizis sonucu oluþan bileþenler ise, ürünün tipik aroma oluþumunda temel görevi üstlenmektedir. Fermente ürünlerde oluþan volatil bileþenlerin % 60’ý lipolizis reaksiyonlarý sonucu meydana gelmektedir. Proteolizis ise, bu ürünlerde, düþük pH, düþük su aktivitesi ve yüksek tuz konsantrasyonu dolayýsý ile sýnýrlý düzeyde cereyan etmekte ve volatil bileþenlerin ancak küçük bir kýsmýný oluþturmaktadýr. Bu nedenle, ürünün aromasýndan ziyade, oluþan genel lezzet üzerinde sorumlu olabilmektedir.

Bu araþtýrmada, Terme - Ünye yöresinde fýndýk tarýmý yapýlan topraklarda üreaz, ß- Glikosidaz, asit ve alkali fosfataz enzim aktiviteleri belirlenmiþ ve bu aktiviteler ile topraklarýn bazý önemli özellikleri ile, iz element ve aðýr metal içerikleri arasýndaki iliþkiler ortaya konulmaya çalýþýlmýþtýr. Yapýlan regrasyon-korelasyon analiz sonuçlarýna göre, üreaz enzim aktivitesi ile organik madde, azot ve ekstrakte edilebilir Cu , asit fosfataz aktivitesi ile organik madde, organik C ve azot arasýnda pozitif, ekstrakte edilebilir Mn arasýnda da negatif bir iliþki belirlenmiþtir. Ayrýca, alkali fosfataz enzim aktivitesi ile pH, alýnabilir P, ekstrakte edilebilir Cu, Zn ve Pb arasýnda önemli pozitif iliþki bulunmuþtur. Topraklarýn ß-Glikosidaz aktivitesi ile toprak özellikleri arasýnda C/N oraný ve ekstrakte edilebilir Cd miktarý hariç, hiçbir önemli iliþki bulunamamýþtýr.

Dünyada kültür mantarcýlýðý üretiminde Pleurotus türleri (kayýn mantarý), Agaricus bisporus (beyaz þapkalý mantar)’tan sonra ikinci sýrada gelmektedir. Türkiye’de son zamanlarda, orman ve zirai bitki artýklarý üzerinde kültür mantarý üretimine ilgi artmaktadýr. Bu çalýþma kapsamýnda kayýn talaþý ve pirinç kavuzu üzerinde P. florida üretilmiþtir. Kayýn talaþý ana substrat olarak kullanýlmýþ ve tali substrat olarak % 10, 20, 30 ve 40 kuru aðýrlýk oranlarýnda pirinç kavuzu ilave edilmiþtir. P. florida üretimi için, materyaller yere serilerek % 70-80’e kadar musluk suyu ile rutubetlendirildi. Canlý su buharý ile pastörize edildi, sonra da P. florida miselleri ile ekim yapýldý. En yüksek verim 440 gr/kg ile kayýn talaþý + pirinç kavuzunun % 80 + 20 karýþýmýndan elde edildi. Ayrýca en iyi misel geliþimi ise % 90 + % 10 karýþýmýnda elde edilmiþtir.

A computer simulation leaching model was applied to a laboratory study of salt and boron leaching from fine and coarse texture soil. Leaching was performed by ponding of water with 5 cm head and by intermittent water application. Computer estimations on the transport of salt and boron in the both types of soil were compared with the measured changes in salt and boron concentrations during the leaching processes. The results indicated that the calculated values in EC and boron during the leaching process showed conformity particularly during the intermittent application. The boron reclamation needed four to five times more water than the salt reclamation.

Kýsmi diferansiyel denklemler bilimin ve mühendisliðin hemen her alanýnda ortaya çýkar. Bu denklemlerin çözümü için harcanan bilgisayar zamaný, herhangi baþka bir problem sýnýfýný çözmek için harcanan zamandan daha fazladýr. Bu nedenle, kýsmi diferansiyel denklemler, çok büyük bir iþlemci gücü saðlayan paralel bilgisayarlar üzerinde çözümlenmeye çok uygundur. Bu çalýþmada kýsmi diferansiyel denklemlerin Jacobi, Gauss-Siedel, SOR (Ardýþýk aþýrý yumuþatma) ve SSOR (Simetrik SOR) algoritmalarýyla paralel olarak çözülmesi incelenmiþtir.

Bu çalýþmada, Osmaniye-Delihalil Trasýnýn çimento üretiminde kullanýlabilirliði deneysel olarak ele alýnmýþtýr. Osmaniye Delihalil Trasý ile halen çimento üretiminde kullanýlmakta olan bazý tras materyallerinin puzolanik aktiviteleri ve mineralojik özellikleri incelenmiþtir. Portland çimentosu ile üretilen örneklerle, Portland çimentosuna deðiþik oranlarda tras katýlarak üretilen örneklerin karþýlaþtýrmalarý yapýlmýþtýr. Puzolanlarýn aktiflikleri konusunda hala yeterli bilgi elde edilememiþtir. Kimyasal ve fiziksel tepkime oldukça komplekstir. Puzolanik aktivitenin belirlenmesinde standartlarda yer alan her iki yöntem de kullanýlmýþtýr. Tras-kireç karýþýmýile elde edilen numunelerin 7-28 günlük basýnç dayanýmlarý ASTM C618’e göre belirlenmiþtir. Çalýþmada % 10, % 20, % 30 ve % 40 tras kullanýlarak üretilen örneklerin 28, 90 ve 180 günlük basýnç dayanýmlarý test edilmiþtir. Yapýlan karþýlaþtýrmalar Delihalil Trasýnýn çimento üretiminde kullanýlmaya uygun olduðunu göstermiþtir.

Deprem kuþaðýnda olan ülkemiz, yakýn zamanda yaþanan depremlerde önemli düzeyde ekonomik kayba uðramýþtýr. Bir çok can kaybýnýn da meydana geldiði depremlerde, deprem bölgelerindeki yapýlarýn depreme dayanýklý olarak inþaa edilmediði gerçeði ortaya çýkmýþtýr. Bu dayanýksýz yapýlarýn yurdun her yerinde yapýla geldiði de bir gerçektir. Bu çalýþmada depreme dayanýklý yapý tasarýmý konusu kýsaca ele alýnmýþtýr. 27 Haziran 1988 Adana-Ceyhan Depreminde hasar gören yapýlar ve hasar nedenleri üzerinde durulmuþtur. Yapýlardaki hasarlar depreme dayanýklý yapý tasarýmý ilkeleri ýþýðý altýnda deðerlendirilmiþtir. Bir deprem afetinde, üzücü olaylarýn yaþanmamasý için alýnmasý gereken bazý önlemeler sýralanmýþtýr.