In recent years, as climate change has increased, evaporation has increased and precipitation has decreased. This situation caused drought and negatively affected many sectors, especially agricultural activities. For this reason, there has been an increase in scientific studies on drought. Drought analysis was carried out with four different methods using long-term rainfall, temperature and stream flow data of Batman and Diyarbakır provinces, two cities of the Southeastern Anatolia Region. These methods are the Standardized Precipitation Index (SPI), Reconnaissance Drought Index (RDI), Decimal Drought Index (DDI) and Streamflow Drought Index (SDI). Monthly total precipitation data for 31 years between 1990-2020 and maximum and minimum temperature data for the same period were obtained from the Regional Directorate of Meteorology. Stream flow data for the period between 1990-2019 were obtained from the State Hydraulic Works Regional Directorate. Drought for Batman province according to the analysis results, had an effect in 17 years according to the SPI method, in 12 years according to the DDI method, in 16 years according to the RDI method and in 13 years according to the SDI method. Drought for Diyarbakır province according to the analysis results, had an effect in 17 years according to the SPI method, in 12 years according to the DDI method, in 18 years according to the RDI method. Analysis results showed that both provinces were affected by drought and precautions needed to be taken. In particular, the use of water-saving methods in agricultural activities, which are the largest consumers of fresh water, the encouragement of products that consume less water, and the transition to renewable energy sources are important in the fight against drought and climate change.
Keywords: Turkey, Batman province, Diyarbakır province, DrinC, SPI method, RDI method, DDI method, SDI method, AI method.Son yıllarda iklim değişikliğinin etkisini artırmasıyla buharlaşma artmış ve yağışlar azalmıştır. Bu durum kuraklığa neden olarak başta tarımsal faaliyetler olmak üzere birçok sektörü olumsuz etkilemiştir. Bu nedenle kuraklık ile ilgili bilimsel çalışmalarda da artış görülmüştür. Bu çalışmada kuraklıkla mücadele eden Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin iki şehri olan Batman ve Diyarbakır illerinin uzun yıllar yağış, sıcaklık ve akarsu akım verileri kullanılarak dört ayrı yöntemle kuraklık analizi yapılmıştır. Bu yöntemler Standartlaştırılmış Yağış İndisi(SYİ), Keşif Kuraklık İndisi(KKİ), Ondalıklar Kuraklık İndisi(OKİ) ve Akım Kuraklık İndisi(AKİ)’dir. 1990-2020 yılları arası 31 yıllık aylık toplam yağış verileri ve aynı döneme ait maksimum ve minimum sıcaklık verileri Meteoroloji Bölge Müdürlüğü’nden temin edilmiştir. 1990-2019 yılları arası döneme ait Batman ile Diyarbakır illeri arasında bulunan Batman çayına ait bir istasyonun akarsu akım verileri ise Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü’nden temin edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; Batman ili için SYİ yöntemine göre 17 yılda, KKİ yöntemine göre 16 yılda, OKİ yöntemine göre 12 yılda ve AKİ yöntemine göre 13 yılda kuraklık etkisi olduğu belirlenmiştir. Diyarbakır ili için ise, SYİ yöntemine göre 17 yılda, KKİ yöntemine göre 18 yılda, OKİ yöntemine göre 12 yılda kuraklık etkisi olduğu belirlenmiştir. Analiz sonuçları her iki ilin de analiz yapılan dönemde kuraklıktan etkilendiğini ve önlem alınması gerektiğini göstermiştir. Özellikle, tatlı suyun en büyük tüketicisi olan tarımsal faaliyetlerde su tasarrufu sağlayan yöntemlerin kullanılması, az su tüketen ürünlerin teşvik edilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçilmesi kuraklık ve iklim değişikliğine karşı mücadelede önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Türkiye, Batman ili, Diyarbakır ili, DrinC, SYİ metodu, KKİ metodu, OKİ metodu, AKİ metodu, KI metodu.