E-ISSN: 2587-0351 | ISSN: 1300-2694
Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Evaluation for the Effects of Different Cleaning Techniques Applied on Küfeki Stones Used in Historical Buildings in İstanbul [Pamukkale Univ Muh Bilim Derg]
Pamukkale Univ Muh Bilim Derg. Ahead of Print: PAJES-97344 | DOI: 10.5505/pajes.2020.97344

Evaluation for the Effects of Different Cleaning Techniques Applied on Küfeki Stones Used in Historical Buildings in İstanbul

Tuğçe Erözmen1, Ömer Ündül2, NAMIK AYSAL2
1Institute of Graduate Studies, Istanbul University - Cerrahpaşa, Istanbul
2Department Of Geological Engineering, Faculty Of Engineering, Istanbul University - Cerrahpaşa, Istanbul

İstanbul hosts large amount of historical buildings. Many of these buildings are made of limestone, fossiliferous limestone and clayey limestone widely known in the region as “Küfeki Stones”. In this study the effect of varying cleaning techniques on altered Küfeki stones was investigated. Within this respect, fresh Küfeki stone samples from original building stone (Bakırköy Küfekisi) and recently used substitute rocks from different quarries and regions around İstanbul were compiled. Mineralogical, petrographic and chemical analysis followed by physical and mechanical properties were investigated for these stones. Same stone samples were subjected to accelerated deterioration mechanisms. These altered stones were then cleaned with laser cleaning and pressurized micro-sand blasting techniques and weight losses were calculated and visual changes were determined. The results revealed that rock micro-texture and physical properties should be considered in determining the appropriate cleaning technique. Besides, the usage type of the stone and type of deterioration mechanism should also be considered during the determination of cleaning technique. It is also emphasized that the laser cleaning is less destructive method for cleaning Küfeki stones among the investigated techniques.

Keywords: Deterioration, İstanbul, Küfeki stone, cleaning methods

İstanbul’daki Tarihi Yapılarda Kullanılan Küfeki Taşları Üzerinde Uygulanan Farklı Temizleme Yöntemlerinin Etkilerinin Değerlendirilmesi

Tuğçe Erözmen1, Ömer Ündül2, NAMIK AYSAL2
1Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul Universitesi - Cerrahpaşa, Istanbul
2Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Mühendislik Fakültesi, Istanbul Universitesi - Cerrahpaşa, Istanbul

İstanbul’daki pekçok tarihi yapıda, çoğunlukla kireçtaşı, fosilli kireçtaşı ve killi kireçtaşlarını bünyesinde barındıran ve bölgede “Küfeki taşı” olarak adlandırılan taşlar kullanılmıştır. Bu çalışma kapsamında, bozunan Küfeki taşlarının üzerinde farklı temizleme yöntemleri denenmiş ve taş üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda, Küfeki taşı olarak kullanılan orijinal yapıtaşlarından (Bakırköy Küfekisi) ve günümüzde bu taşların yerine kullanılan farklı ocak sahalarından taze örnekler alınmıştır. Bu örnekler üzerinde mineralojik, petrografik, kimyasal analizler ile, fiziksel ve mekanik deneyler gerçekleştirilmiştir. Ardından aynı örnek gruplarının farklı, hızlandırılmış eskitme yöntemleri ile bozunmaları sağlanmıştır. Eskitilen örnekler lazer ve basınçlı mikro kumlama yöntemleri ile temizlenmiş ve temizlenen taşların kütlece ağırlık değişimleri ile görsel değişimleri ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, temizleme yöntemlerinin seçiminde mutlaka kayaç içyapısı ve fiziksel özelliklerinin gözetilmesi gerekliliği bir kez daha önemini göstermiştir. Bunun yanında taşın kullanım şeklinin ve kirletici türünün de yine temizleme yönteminin seçimi açısından dikkate alınması gerektiği ortaya konmuştur. Küfeki taşları özelinde ise lazer ile temizleme yönteminin fiziksel olarak taşa daha az hasar veren yöntem olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bozunma, İstanbul, Küfeki taşı, temizleme yöntemleri



Corresponding Author: Ömer Ündül, Türkiye
LookUs & Online Makale