Dolu ve/veya boþluklu formdaki kagir duvar elemanlarý, inþaat sektörünün duvar ana bileþenini oluþturan temel elemanlarýndandýr. Hafif formda üretilen birçok kagir duvar elemaný günümüzde inþaat endüstrinde yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. Aksaray-Taþpýnar bölgesi ve civarýnda kütlesel formda volkanik ignimbrit oluþumlarý oldukça geniþ yayýlým alanlarý göstermektedir. Bu ignimbrit oluþumlarýnýn içerisinde yüksek oranlarda pomza taneleri de yer almaktadýr. Bilindiði gibi ignimbrit kayaçlar dünyada ve ülkemizde kagir duvar blok elemanlarýnýn üretilmesinde deðerlendirilmektedir. Bu nedenle, bu makalede ignimbrit oluþumlarýnýn hafif agrega olarak ilgili TS EN standartlarýna göre uygunluk kriterleri analiz edilmiþ olup, hafif formda boþluklu duvar bloklarýnýn elde edilmesinde kullanýlabilirlik irdelemeleri de detaylý olarak yapýlmýþtýr.

Önemli yenilikler içeren Deprem Bölgelerinde Yapýlacak Binalar Hakkýnda Yönetmeliðin (DBYBHY) 2007 yýlýnda yürürlüðe girmesiyle birlikte, mevcut betonarme binalarýn deprem performanslarýnýn deðerlendirilmesi yaygýn olarak Eþdeðer Deprem Yükü Yöntemi (EDYY) veya Artýmsal Eþdeðer Deprem Yükü Yöntemi (AEDYY) ile yapýlmaya baþlanmýþtýr. Dayandýðý esaslar bakýmýndan EDYY’nde AEDYY’ne göre önemli eksiklikler bulunmasýna karþýlýk, DBYBHY’e göre EDYY herhangi bir sýnýrlama olmaksýzýn AEDYY ile ayný kullaným alanýna sahiptir. Bu nedenle yöntemlerin sonuçlarý arasýndaki uyumun incelenmesi önem arz etmektedir. Bu çalýþmada, farklý mertebelerde düþey rijitlik düzensizliði (yumuþak kat) bulunan üç betonarme bina çerçevesi ve düzenli (referans) bir çerçeve üzerinde iki yöntem karþýlaþtýrmalý olarak deðerlendirilmektedir. Deðerlendirmede kesit hasar düzeyleri, göreli kat ötelemeleri ve çerçeve (genel) performans düzeyleri karþýlaþtýrýlmýþtýr. Ayrýca, eleman uçlarýndaki sargýlama durumunun etkisi de incelenmiþtir. Sonuç olarak, iki yöntem arasýndaki uyumun rijitlik düzensizliði mertebesine baðlý olarak büyük farklýlýklar gösterdiði görülmüþtür. EDYY, düzenli çerçevede ve rijitlik düzensizliði mertebesi düþük olan çerçevede, AEDYY’ne göre daha büyük hasar durumlarý vermiþtir. Ancak, rijitlik düzensizliði mertebesi yüksek olan çerçevelerde EDYY daha düþük hasar düzeyleri vermiþtir. Ayrýca, sargýlama durumunun kesit hasar bölgelerini ve çerçeve performans düzeyini önemli ölçüde etkilediði görülmüþtür.

Periyodik cetvelin 3A grubunda yer alan bor yüksek iyonlaþma potansiyeline sahip olmasý nedeniyle yarý metal olarak kabul edilir. Yerkabuðundaki ortalama bor konsantrasyonu 10 mg/kg’dýr. Bor doðada Ca, Na ve Mg’un tuzlarý þeklinde bulunur. Yüksek konsantrasyonlarda ve ekonomik boyutlardaki bor yataklarý; borun oksijen ile baðlanmýþ bileþikleri þeklinde daha çok Türkiye ve ABD’nin kurak, volkanik ve hidrotermal aktivitesi olan bölgelerinde bulunmaktadýr. Bor, bitkiler için gerekli bir mikro besin elementi olmanýn yaný sýra, gerekli tüm besin elementleri içerisinde, eksiklik belirtilerine neden olan miktarý ile toksik etki yapan miktarý, birbirine çok yakýn olan tek elementtir. Bor su ortamýnda genellikle borik asit ve kýsmen de borat tuzlarý formlarýnda bulunmaktadýr. Pek çok endüstride kullaným alaný bulan bor bileþiklerinin endüstriyel geliþmelere baðlý olarak yüzeysel sularda bulunan konsantrasyonu artýþ göstermektedir. Yüzeysel sularda bulunan bor ayný zamanda evsel atýksulardan da kaynaklanmaktadýr. Türkiye’de içme ve sulama sularýný en çok kirleten toksik elementlerin baþýnda bor gelmektedir. Bu nedenle bor giderimi hem insan saðlýðý açýsýndan hem de saðlýklý tarým ürünü yetiþtirilebilmesi açýsýndan oldukça önemlidir. Sulardan bor giderimi için uygulanan temel yöntemler arasýnda iyon deðiþimi, ultrafiltrasyon, ters osmoz ve adsorbsiyon gelmektedir.

Bu çalýþmada sezgisel armoni araþtýrma optimizasyon tekniði ile Türkiye’de çoðunlukla tek katlý olarak inþa edilen prefabrik endüstri yapýlarýn tasarýmýnýn yapýlabildiði bir çözüm yaklaþýmý geliþtirilmiþtir. Çalýþmada, 6 metre yüksekliðinde ve 3 açýklýða sahip tipik bir prefabrik bina Deprem Yönetmeliði ve Türk Standartlarý dikkate alýnarak farklý zeminler için boyutlandýrýlmýþtýr. Geliþtirilen çözüm yaklaþýmýnýn duyarlýlýðýný test etmek amacýyla beþ farklý parametre grubu ile çok sayýda analiz yapýlmýþtýr. Elde edilen sonuçlar, armoni araþtýrmasý optimizasyon tekniði ile verilen tüm kýsýtlarýn saðlanarak yönetmelik uyumlu optimum tasarýmýnýn yapýlabildiðini göstermiþtir.

Denizli havzasý dünyanýn önemli traverten üretim sahalarýndan biridir. Kaklýk, Kocabaþ, Honaz, Aþaðýdaðdere, Akköy, Çivril bölgeleri üretim yapýlan traverten sahalarýdýr. Bölgenin tektonizmadan etkilenmiþ olmasý, ocak iþletme verimlerinde düþüþlerin olmasýna neden olmaktadýr. Tel kesme yöntemi ile elde edilen bloklardan kalan üretim artýðý travertenler pasa olarak döküm sahalarýnda depolanmaktadýr. Bu malzemeler baþka bir amaçla kullanýlmamaktadýr. Bu çalýþmada, ocak üretiminden çýkan parça þeklindeki travertenlerin betonda agrega olarak kullanýlabilirliði araþtýrýlmýþtýr. Bu amaçla agregalarýn fiziko-mekanik özellikleri tespit edilmiþ, deneme beton karýþýmlarý hazýrlanmýþtýr. C30 sýnýfýnda dayanýmýnýn hedeflendiði beton örneklerinin 7, 28 ve 56 günlük dayanýmlarý belirlenmiþtir. Elde edilen traverten agregalý beton, halen bir beton firmasý tarafýndan üretilen kýrmataþ agregalý beton ile kýyaslanmýþtýr. Kýyaslama için ayný beton sýnýfýnda kireçtaþý agregalý bir baþka beton karýþýmý tasarlanmýþ ve ayný deney prosedürleri bu malzeme için de yapýlmýþtýr. Elde edilen betonlardan ince kesitler yapýlarak tanelerin çimento malzemesi içindeki daðýlýmlarý ve aderans iliþkileri polarizan mikroskopla incelenmiþtir. Dayaným testleri, traverten agregalý beton için 32.80-42.70 MPa ve kireçtaþý agregalý beton için 39.34-46.04 MPa deðerlerini vermiþtir. Sonuçlar traverten agregalý betonun hedeflenen C30 sýnýfý beton dayaným deðerlerini saðladýðýný göstermiþtir. Bu çalýþma traverten üretim artýklarýnýn beton üretiminde agrega olarak kullanýlabileceðini ortaya koymuþtur. Denizli bölgesinde halen bu þekilde üretim yapan bir tesis bulunmamaktadýr. Alternatif bir yapý malzemesi olan traverten oluþumlarýnýn, briket, bordür ve kilit taþý üretimlerinde de rahatlýkla kullanýlabilecek özellikte olduklarý düþünülmektedir. Bu amaçla bu çalýþmaya benzer farklý çalýþmalarýn da yapýlmasý gerekmektedir.

Demiryolu tasarýmýnda kullanýlan klasik yöntem statik analiz yapmak ve dinamik etkileri hesaba katmak için dinamik etki katsayýsý oranýnda sonuçlarý büyütmektir. Ancak bu yöntemin özellikle yüksek hýzlý demiryolu hatlarý için uygun olmadýðý ve dinamik analiz yapýlmasý gerektiði bilinmektedir. Çünkü klasik yöntemde demiryolunun doðal frekanslarý ile trenin tahrik frekanslarýnýn çakýþmasý ile ortaya çýkan rezonansý ve çok yüksek olan dinamik yükleri hesaplamak mümkün deðildir. Bu nedenle, çalýþmada örnek bir balastlý hat üstyapýsý için ANSYS sonlu eleman programý kullanýlarak nümerik analiz yapýlmýþ ve rezonans durumundaki dinamik etkiler belirlenmiþtir. Ayrýca sahada ölçüm yapýlarak yolun öz frekanslarý ile dinamik tepkileri ölçülmüþ ve bu deðerlere göre model doðrulanmýþtýr.